kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 30-12-2015 voor het laatst bewerkt.

Abel Cahen

Nederlandse architect, in 1934 geboren in Geldrop.

Na zijn studie Bouwkunde aan de Technische Universiteit te Delft was hij achtereenvolgens docent aan de Gerrit Rietveld academie, het instituut voor Architectuur te Utrecht en het Berlage Instituut te Amsterdam.

Joods Historisch Museum te Amsterdam, Council of Europe Museum Prize 1989, de prijs werd uitgereikt vanwege de moderne aanpassing in de historische architectuur.

Rijksdienst voor Oudheidkundig Bodemonderzoek in Amersfoort (1988).
In Amersfoort deed Abel Cahen ervaring op met het verbinden van oude architectuur aan nieuwbouw van eigen ontwerp.

Instituut voor Psychiatrische Dagbehandeling te Utrecht. In 1991 kreeg Cahen voor het ontwerp van het laatst genoemde project de prestigieuze Rietveldprijs toegekend.

Abel Cahen ontwierp in 1991 een uitbreiding voor het uit 1936 daterende Van Abbemuseum van architect Kropholler die boven op het bestaande gebouw zou moeten komen. Dit ontwerp is niet gerealiseerd. Het eerste ontwerp voorzag in de sloop van de bakstenen voorgevel en het klokkentorentje. De protesten die tegen deze ingreep ontstonden, zorgde ervoor dat het ontwerp niet werd goedgekeurd en het gebouw op de rijksmonumentenlijst kwam te staan. Cahen ontving een nieuwe opdracht. De uitbreiding van het museum zou ditmaal aan de achterzijde van het gebouw moeten plaats vinden.

architect Abel Cahen bouwde pal achter het museum van Kropholler een nieuw museum, waardoor het Van Abbemuseum nu vier keer zoveel expositieruimte ter beschikking heeft, naast state-of-the-art depots, een restaurant, educatieve dienst, auditorium, bibliotheek, boekwinkel en met Carrara-marmer beklede toiletten. De uitbreiding bestaat uit twee verschillende volumes rond een vijver. Voor deze uitbreiding is de rivier De Dommel verlegd en verbreed. Opvallend is de 26 meter hoge toren. De gevels van de nieuwbouw zijn bekleed met grijze leisteen.
Een eerste plan, waarin de architect de bakstenen voorgevel van de oudbouw wilde slopen, sneuvelde na protesten van de nazaten van Van Abbe. Het tweede plan werd twee keer zo duur. Vervolgens zorgden juridische procedures met omwonenden voor nog eens twee jaar oponthoud. Nu, ruim tien jaar nadat Cahen door directeur Jan Debbaut is gevraagd het nieuwe museum te ontwerpen, is de nieuwbouw zo goed als klaar. Een gloedvol nieuw huis voor de kunst van het recente verleden, de kunst van nu en de kunst van de toekomst. Minstens zo belangrijk zijn de onzichtbare ruimten. Achter het museum schuilt een enorm schaduwmuseum met een stratenstelsel voor vorkheftrucks om de kunst af en aan te voeren, met douches en kleedruimtes voor tentoonstellingsmakers, met enorme machinekamers voor de klimaatbeheersingsapparatuur en van alle gemakken voorziene opslagdepots. De Belgische vormgever Maarten van Severen heeft het interieur van een aantal nieuwe publieksvoorzieningen ontworpen.

Overigens valt de positie van architect Abel Cahen ook te bekritiseren. Het is toch zeer merkwaardig dat een opdracht van deze omvang direct naar een tot nog toe redelijk onervaren architect gaat, niet via gebruikelijke wegen zoals een prijsvraag of via een selectie uit meerdere ontwerpen van gerenommeerde architecten. In het geruchtencircuit van Eindhoven doet het verhaal de ronde dat Rudi Fuchs, voormalig directeur van het Van Abbemuseum iets met zijn aanstelling te maken heeft. Dubieus is in elk geval dat Cahen in zijn carrière voorafgaand aan het Van Abbe nog nooit zo'n groot bouwwerk heeft gemaakt. Raar wordt het wanneer blijkt dat hij ten tijde van de opdracht zelfs geen personeel heeft. Bij het ontvangen van de opdracht laat Cahen een advertentie in de krant plaatsen waarbij hij om een technisch tekenaar vraagt. Wanneer hij, na de monumentenkwestie, in 1997 zijn tweede definitieve ontwerp presenteert, plakt hij - gelet op het onderzoek dat in '89 onder toeziend oog van de gemeente al tekeningen bezat over nieuwbouw achter het museum - alle aanbouw netjes achter het oude van Abbe. Cahen zegt achteraf overigens dat hij niets af wist van het bouwkundig onderzoek en heeft zijn excuses aangeboden.
Het vervolg mag bekend zijn. Cahen bleek niet in staat bestektekeningen en detailtekeningen te produceren. Omdat tijd begon te dringen heeft de gemeente hem dit werk uit handen genomen en een ander bureau ingeschakeld om de tekeningen alsnog te maken. Het ingeschakelde bureau heeft de opdracht aangenomen en uitgevoerd onder voorwaarde dat zij niet aansprakelijk werden gesteld voor kleine fouten vanwege de hoge tijdsdruk. Het gemeentebestuur heeft recentelijk nog met de vraag gespeeld of zij Cahen verantwoordelijk kan stellen voor de gemaakte kosten, maar uit een klein rekensommetje blijkt dat de kosten van een rechtszaak waarschijnlijk minder geld in de portefeuille achterlaat dan de gemeente nu nog kan uitgeven.

Bron: Artikel gepubliceerd in Brabant Cultureel oktober-2001, auteur: Katell Vierstraete


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 225.