kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 11-01-2016 voor het laatst bewerkt.

Charles Rennie Mackintosh

Schotse architect, binnenhuisarchitect, sierkunstenaar, graficus en schilder, geboren 7 juni 1868 Glasgow Schotland - overleden 10 december 1928 Londen.

Charles Rennie Mackintosh, een van de bekendste vertegenwoordigers van de arts-and-craftsbeweging, is befaamd om zijn innovatieve en invloedrijke stijl die een grote rol speelde bij het ontstaan van de Europese kunstbeweging art-nouveau. Mackintosh drukte zijn stempel op drie architectonische genres: openbare gebouwen, particuliere huizen en theesalons, waarvan het merendeel zich in Glasgow bevindt.

Mackintosh was de stuwende kracht van de Schotse beweging in de architectuur. Hij was eerst voorstander van de Jugendstil, later van moderne stilering. Hij werkte samen met Herbert McNair en diens vrouw, terwijl ook zijn eigen vrouw, Margareth Macdonald, aan zijn bureau meewerkte. Mackintosh streefde er naar een woonruimte te scheppen als een organisme met eenheid van kleur, vorm en stemming. Deze zienswijze bracht hij gelijkelijk op het hele huis over. Bekend zijn de School of Art te Glasgow (1894-1906) en de Teashop (1898-1900) aldaar. - (summa)

Tezamen met zijn echtgenote Margaret Macdonald Charles Rennie Mackintosh, haar zus Frances en Herbert McNair was Mackintosh van belangrijke invloed op de ontwikkeling van de zogenaamde 'Glasgow Style'. Hun hoofdvormen waren strak van lijn, de versiering bleef hoofdzakelijk binnen het platte vlak en verhulde de constructie niet. Meubels - vaak van eikenhout, al dan niet wit gelakt ofzwart gebeitst - waren vaak langgerekt van vorm, stoelen hadden hoge rugleuningen, de stoffen bekleding was soms versierd met gestileerde rozen of vrouwenfiguren.

Mackintosh' grootste verdienste was misschien wel het aangeven van een nieuwe richting, weg van de decoratieve excessen van de art-nouveau. In tegenstelling tot de Belgen en de Fransen gebruikte Mackintosh de gebogen lijnen van de art-nouveau met grote strengheid en in harmonieus contrast met tralieachtige patronen van horizontale en verticale lijnen. Veel voorkomende motieven in het werk van Charles Rennie Mackintosh zijn de rozenknop en de eivorm.

Vooral zijn stof- en meubelontwerpen waren baanbrekend. Net als zijn tijdgenoten werd hij beïnvloed door het Symbolisme en de Japanse kunst-elementen die hij omvormde tot een heel herkenbare, onvergelijkelijke lineaire decoratieve stijl. Zijn ornamentiek was altijd terughoudend en accentueerde de gegeven vormen. Verder verdiepte Mackintosh zich in de theoretische geschriften van William Richard Lethaby en John Ruskin (1819-1900).

Biografie
Charles Rennie Mackintosh was de vierde van elf kinderen van William Mackintosh and Margaret Rennie.

Charles Rennie Mackintosh ging op zijn zestiende in de leer bij architect John Hutchinson in Glasgow. In de avonduren volgde hij eerst een opleiding tekenen en schilderen aan de School of Art in Glasgow waarna hij experimenteerde met grafiek en metaalbewerking. Op de Glasgow School of Art leerde hij zijn latere echtgenote Margaret Macdonald en haar zuster Frances kennen.

In 1889 ging hij in de leer bij architectenbureau Honeyman and Keppie, waar hij Herbert MacNair (1869-1945) leerde kennen. In 1890 won hij een aantal prijsvragen en kreeg hij zijn eerste opdrachten.

In 1891 kon hij dankzij de Alexander Thomson-beurs een reis maken naar Italië; hij bezocht op de terugreis Parijs, Brussel, Antwerpen en Londen. In 1892 ontving hij de National Gold Medal van South Kensington in Londen. Bij terugkomst sloot hij zich weer aan bij Honeyman & Keppie in Glasgow, waar hij tot 1913 werkzaam was. Zijn eerste grote bouwproject was daar in 1993 'The Glasgow Herald Building'.

The Four
Mackintosh, Herbert MacNair (1868-1955), Francis MacDonald (1873-1921) en Margaret MacDonald (1864-1933) vormden samen 'The Four', later de 'Spook School' genoemd, en hielden in 1894 hun eerste gezamenlijke tentoonstelling. In 1896 volgde de Arts & Crafts Exhibition Society in Londen.

School of Art, 1897-1908, Glasgow
De eerste belangrijke opdracht voor Charles Rennie Mackintosh kwam in 1896, toen hij de prijsvraag won voor het ontwerpen van een nieuwe kunstacademie voor Glasgow, de kunstacademie die hij zelf had doorlopen en waar hij de andere leden van de Glasgow Four had leren kennen. Het gebouw kwam in twee gedeelten tot stand: het eerste tussen 1896 en 1899 en het tweede, de bibliotheek, tussen 1907 en 1909.
Op het eerste gezicht vertoont het gebouw, waaraan hij twaalf jaar werkte, weinig overeenkomsten met andere art-nouveau-gebouwen. De ramen met verticale raamstijlen, de grimmige massieve zijmuren en daktorentjes verraden invloeden die uiteenlopen van de late Engelse Gotiek tot de Schotse kastelen- en zelfs de barok. Maar de invloed van Victor Horta en Guimard blijkt uit de algemene asymmetrie, het sobere gebruik van elliptische lijnen en het verfijnde ijzerwerk, met name in de decoratief gekrulde roosters voor de atelierramen. Een asymmetrisch grondplan met stereometrische volumes. Muurvlakken doorbroken door vensters, waardoor enerzijds krachtige, anderzijds delicate proporties ontstaan.
De algemene indruk van het werk van Mackintosh lijkt zozeer op de doelmatigheid van Sullivan, dat het op het eerste gezicht helemaal niet thuis hoort in de Art Nouveau. Immens grote, diep terugwijkende ramen vervangen de muren, waardoor alleen een geraamte van massieve, onbewerkte, behakte natuursteen overblijft; alleen de centrale ingang is bewerkt in een stijl die enigszins verwant is aan die van Gaudi, ondanks de voorkeur voor hoeken in plaats van bogen. - (Janson 705)

Weense Sezession en de Wiener Werkstätte
In 1900 exposeerde hij met 'The Four' op de 8e tentoonstelling van de Weense Sezession, waar het werk enthousiast werd ontvangen. In hetzelfde jaar trouwde Mackintosh met Margaret MacDonald, met wie hij veel van zijn decoratieve ontwerpen maakte. Hoewel zijn gebouwen en meubelontwerpen voldoende aandacht kregen, was er meer belangstelling voor hem in Duitsland en Oostenrijk, vooral dankzij zijn deelname aan de tentoonstelling van de Wiener Secession. Mackintosh heeft met zowel zijn vroege organische als zijn latere geometrische stijl een stempel gedrukt op de Weense Secession en de Wiener Werkstätte. Met zijn witte interieurs beïnvloedde hij de ontwerpen van Josef Maria Olbrich en Josef Hoffmann en een van zijn stoelen werd gekocht door Koloman Moser. Hij kreeg een speciale prijs uitgereikt in de wedstrijd 'Haus eines Kunstfreundes' van Alexander Koch in 1901 en hij kreeg het jaar erop opdracht van Fritz Wärndorfer (1869-1939), 'hoofdsponsor' van de Weense Secession en later van de Wiener Werkstätte, een muzieksalon (1902-1903) te ontwerpen, die door criticus Ludwig Hevesi werd omschreven als een 'plaats van spirituele verrukking'. In 1902 exposeerde hij op de Turijnse Quadriënnale voor kunstnijverheid.

1902-1904 Hill House in Helensburgh. Deze villa en haar inrichting die hij ontwierp voor de uitgever Walter Blackie werd gezien als een Gesamtkunstwerk en voorzien van speciale meubelen en stoffen.

Andere belangrijke interieurs die hij inrichtte waren de twee tearooms in Buchanan Street (1896) en Argyle Street die hij samen ontwierp met George Walton. Zijn beroemde ranke stoelen met de hoge rug stonden in de tearoom in Argyle Street. De tearooms in Ingram Street en Willow Street (1903-04) voor Catherine Cranston werden geheel door hem ontworpen - van de deur naar de "Room the Luxe" tot het bestek aan toe.

De opdracht voor het ontwerp van de kathedraal van Liverpool liep hij in 1903 mis.

Als vindingrijke designer duurde zijn carriere niet langer dan 15 jaar (1890 - 1905). Na deze periode legde hij zich toe op de schilderkunst en produceerde hij een collectie van verfijnde water bloemenkleuren.

In 1914 verhuisde hij naar Londen, waar hij gekleurde, met ritmische patronen bedrukte stoffen ontwierp voor Foxton's en Sefton's, waarmee hij op de Art Deco vooruitliep.

Bij gebrek aan opdrachten verhuisde hij in 1923 naar Port Vendres in Frankrijk, waar hij tot 1927 zou blijven wonen en zich vooral wijdde aan het schilderen van aquarellen. Tot hun dood zouden hij en zijn vrouw zich ook met grafiek en boekdrukkunst bezig houden.

Hij stierf in Londen op 10 December 1928 op zestigjarige leeftijd, na een periode van voortdurend verhuizen, waarin hij meer aan schilderen dan aan architectuur had gespendeerd.

Websites:
. www.architectenweb.nl


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 179.

Tweets by kunstbus