kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 10-10-2008 voor het laatst bewerkt.

Claude Nicolas Ledoux

Franse architect, 21 maart 1736 Dormans – 19 november 1806 Parijs.

Ledoux ontwikkelde een strenge, monumentale stijl op basis van simpele geometrische motieven: cirkels, recht- en driehoeken, beter bekend als het Neoclassicisme, en schaduwen. Ledoux stond symbool voor het absolutisme. Le Corbusier en Albert Speer zijn door hem beïnvloed.

Ledoux is een leerling van Blondel en Trouard. Hij bouwde in classicistische trant, geometrisch en zonder overbodige versieringen. Zijn belangrijkste ontwerpen zijn het plan voor een stad bij de zoutpannen van Arc-et-Sénans, het theater te Besançon, het kasteel van Bénouville bij Caen en de Enclosure du Fermier Général te Parijs. (Summa)

Men kan hem, ondanks zijn kennis van de archeologie, geen classicist noemen in de academische zin. Zij horen veeleer thuis in de rij der grote utopisten. Tot aan de revolutie is Ledoux een druk bezet modearchitect geweest. Zijn bouwwerken vormen de overgang van de Franse klassieken naar het classicisme. Vaak is erop gewezen dat hij al in zijn vroegste periode het barokke feodalisme de rug heeft toegekeerd en de nieuwe vorm van het type dobbelsteen naar voren heeft geschoven.
De meeste ontwerpen van de revolutie konden toen slechts op geringe schaal worden uitgevoerd. Boullée en Ledoux waren de voornaamste ontwerpers, maar hun projecten waren dusdanig tot geometrische en stereometrische vormen teruggebracht dat de technische mogelijkheden van die tijd te kort schoten. Hun voorlichtend nationalisme, hun wiskundige principes en hun neiging terug te grijpen op het oorspronkelijke - met een gedeeltelijk romantisch tempel - typeren de overgangsperiode van de revolutie, die een vermenging inhield van ideeën over de barok en de late barok. Deze architectuur is van groot belang en invloedrijk geweest voor Gilly, de baanbreker van het Duitse classicisme. (KIB 19de 202-203)

Biografie
Ledoux werd geboren in Dormans-sur-Marne. Hij ontving een stipendium voor een studie aan het Collège de Beauvais in Paris, waar hij in 1749 begon. Vervolgens ging hij in de leer als graveur. Daarop volgde een periode van vier jaar in de provincies Bourgondië en Champagne. Rond 1765 bouwde hij kerken, bruggen en dorpsschooltjes, o.a. in Rolampont, Cruzy-le-Châtel en Fouvent-le-Haut. Tussen 1769 en 1771 verbleef hij in London, een belangrijke impuls voor zijn werk. In Parijs maakte hij naam als ontwerper van herenhuizen, o.a. voor de favouriet van Lodewijk XV, Madame du Barry. Dankzij haar kreeg hij veel overheidsopdrachten en werd een van de meest gevraagde architecten. Bij de villa Thélusson, ontworpen voor de weduwe van een Zwitserse bankier, was de toeloop zo groot, dat men overging tot het heffen van entreegelden.

De zoutziederij
In 1771 werd hij gevolgmachtigde voor voor de zoutmijnen in de Franche-Comté en LotharingenLedoux ontwikkelde tussen 1773 en 1779 elf pompeuze gebouwen voor de Koninklijke zoutziederij van Arc-et-Senans, tegenwoordig op de lijst van Werelderfgoedlijst. Zout was een winstgevend product en de gabelle een belangrijke belasting in het toenmalige Frankrijk. De werkplaats heeft geen schoorstenen, de rook ontsnapte via de dakkapellen. Er waren woningen voor de arbeiders met een gezamenlijke keuken. Het pekelwater werd aangevoerd via een houten pijpleiding van 23km lengte. Nadat de fabriek rond 1926 werd gesloten, zijn de gebouwen in de Tweede Wereldoorlog gebruikt als interneringskamp voor zigeuners. Zijn ontwerp voor een kanonnenfabriek is nooit uitgevoerd.

De belastingmuur
Ledoux was in 1784 de architect van de "muur van de belastingpachters" en bijbehorende gebouwen. Parijs werd tweeëneenhalf maal zo groot: van de Arc de Triomphe tot de Place de la Nation. Overigens was de nieuwe muur, 24 km lang en met zes torens, erg ruim bemeten. Aan de oostkant was nog maar weinig stedelijke bebouwing. Op het project kwam veel kritiek. Na twee jaar werd met de bouw gestopt omdat de bouw veel duurder werd, dan begroot. De ontwikkeling van luchtballons door de gebroeders Montgolfier in 1783, haalden de functie van de muur, het tegengaan van smokkel, volgens critici onderuit.

Nadagen
Tijdens de Franse revolutie viel Ledoux in ongenade, zat een jaar gevangen en had daarna nauwelijks nog bouwkundige opdrachten. Onder Napoleon Bonaparte werden de gehate tolpoorten van het Ancien Régime, die tijdens de Franse revolutie al zwaar beschadigd werden definitief gesloopt. Van de vijftig à zestig tolpoorten zijn er maar vier overgebleven. Daarnaast staat hij bekend als een utopist. Ledoux ontwierp een bordeel in de vorm van een fallus. In 1804 publiceerde hij zijn L'Architecture considerée sous le rapport de l'art, des moeurs et de la législation met brilliante gravures.


Copyright, This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the Wikipedia article http://nl.wikipedia.org/wiki/Claude-Nicolas_Ledoux
Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 867.