kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 07-01-2016 voor het laatst bewerkt.

Coop Himmelblau

Coop Himmelb(l)au

Weense architectenbureau opgericht in 1968.

Coop Himmelb(l)au is een coöperatie van Oostenrijks architecten opgericht door Wolfgang Dieter Prix (Oostenrijk, geb. Wenen 1942), Helmut Swiczinsky (Polen, geb. Poznañ 1944) en Raimer Michael Holzer. De laatste verliet het bureau in 1971. ‘Coop’ staat voor coöperatie en verwijst naar samenwerking. Himmelb(l)au is te lezen als Himmelblau of als Himmelbau; beide woorden duiden op de vrije en open architectuur die ze voorstaan. De 'l' van Himmelblau staat sinds enige jaren tussen haakjes omdat het bureau na een lange periode van manifesten, installaties, events en 'papieren' architectuur, op verschillende plaatsen daadwerkelijk gebouwd heeft of aan het bouwen is.

De eerste jaren na de oprichting richtten Wolf Prix en Helmut Swiczinsky zich op performances waarmee ze de psychische en fysieke kwaliteiten van de architectuur probeerden te verduidelijken. Vanaf 1983 concentreren ze zich op het bouwen zelf, waarbij ze afstand wilden nemen van de traditionele ruimtebeleving van architectuur. Door hun grillig ogende gebouwen en beelden worden Prix en Swinzinsky gerekend tot de stroming van het deconstructivisme. Typerend voor deze stroming in de architectuur is dat traditioneel constructieve elementen als vloer, plafond, wand en raam worden losgemaakt uit hun gebruikelijke samenhang en vrij ten opzichte van elkaar worden geplaatst.

Coop Himmelb(l)au wil in een zo kort mogelijke tijd een ontwerpschets maken. Daarvoor praten ze eerst over het pakket van eisen waar een gebouw aan moet voldoen.

Historie
Zowel Wolfgang Dieter Prix als Helmut Swiczinsky studeerden architectuur aan de Technische Universiteit van Wenen en aan de Architectural Association in Londen. In 1968 gingen zij een samenwerkingsverband aan en sinds die tijd werkt het duo uitsluitend aan gezamenlijke projecten.

Beïnvloed door Hans Hollein en Haus-Rucker-Co onderzochten zij aanvankelijk het concept van holle ruimte architectuur. In 1975 ging Coop Himmelb(l)au 'open structuren' ontwerpen met hoekige vormen.

gele benen van de architectuur (1988)
Dit werk van het Weense architectenduo Coop Himmelb(l)au is een van de weinige sculpturen van de tentoonstelling 'Beelden in de stad', die na afloop een permanente plaats kregen. 'Beelden in de stad' maakte deel uit van de in 1988 in Rotterdam gehouden manifestatie 'De stad als podium'. Beeldhouwers kregen de opdracht een sculptuur te maken die een dialoog met de stad zou moeten aangaan. Coop Himmelb(l)au gaf zijn pastelkleurige beeld de titel 'De lange, dunne, gele benen van de architectuur', een titel die aangeeft dat dit beeld niet alleen een autonome sculptuur is, maar tegelijkertijd een statement over architectuur.
Het beeld weerspiegelt volgens het architectenduo de fragmentatie en dynamiek van de huidige tijd en bij de plaatsing van het beeld is daarom gekozen voor een locatie die de drukke stedelijke allure van Rotterdam uitstraalt: de kruising van de Westzeedijk met de Westersingel. Oorspronkelijk was het werk echter bedoeld voor een plek nabij café De Unie aan diezelfde Westersingel. - (Engel Bar' in Berlijn, die het bureau in 1981 ontwierp.

Gedurende de jaren '80 ontwikkelde Coop Himmelb(l)au het deconstructivisme, 'open architectuur' zoals Prix en Swiczinsky de stijl noemden. Deconstructivisten verzetten zich tegen de constructivisten, voor wie de functionele opbouw en toepassing van materialen voorop stond. Deconstructivisten maken juist alle onderdelen en materialen los van de klassieke samenhang en doen deze op zeer expressieve en dynamische wijze exploderen tot versplinterde elementen. Een raam kan in een vloer zitten, het onderscheid tussen wand en plafond, binnen en buiten valt grotendeels weg. Coop Himmelblau kiest voor de ervaring van bewegen in de ruimte, met allerlei geluiden van stalen loopbruggen en plotseling invallend daglicht.

Zij vergaarden in 1988 internationale roem samen met Peter Eisenman, Zaha Hadid, Frank Gehry en Daniel Libeskind door de "Deconstructivist Architecture"-expositie in het Museum of Modern Art.

De eerste grote industriële opdracht van het bureau was een spaanplaatfabriek voor Funder in Carinthia (1988-1989).

In 1988 opende de coöperatie een tweede vestiging in Los Angeles.

Het werk van Coop Himmelb(l)au werd in 1990 opgenomen in de tentoonstelling 'Architects Art' in de Gallery of Functional Art in Los Angeles.

Wolf D. Prix (Wenen 1942) is sinds 1990 hoogleraar architectuur aan de Hochschule für angewandte Kunst in Wenen, sinds 2003 is hij hoofd van het architectuurinstituut en vice-rector van de universiteit. Daarnaast heeft hij les gegeven aan de Architectural Association in Londen, Harvard University in Cambridge, Massachusetts en de University of California Los Angeles. Ook heeft hij in verschillende commissies en organisaties gezeten in Oostenrijk, Duitsland, Cuba en Groot-Brittannië en Italië.

Coop Himmelb(l)au's doel om het Modernisme te ontwrichten blijkt ook uit de stoel Vodöl (1989), een bewerking van Le Corbusiers Grand Confort uit 1928.

In Nederland bouwden zij in 1994 o.a. het paviljoen voor Oude Beeldende Kunst van het Nederlandse Groninger Museum, een "chaos van glas en staal".
Himmelb(l)au 's ontwerpen kenmerken zich door het experimentele karakter. Het ontwerp voor het Groninger Museum is een typisch voorbeeld van de jongste architectuurstroming, het deconstructivisme. Deze stijl is kenmerkend voor de huidige zapp-cultuur. "We willen gebruik maken van het onderbewuste en van daaruit nieuwe vormen ontwikkelen. We willen proberen de emotie terug te brengen in de architectuur." Niet de gevestigde waarden en normen zijn uitgangspunt, maar de tijdsgeest van nu: versnippering, chaos, contrast en beweging. Eerder was hun werk te zien tijdens de interdisciplinaire manifestatie "What a Wonderful World! Music Videos in Architecture" in 1990. Het clippaviljoen van Coop Himmelb(l)au stond toen op de plaats van het huidige museum.

Wolfdieter Dreibholz werd in het millenniumjaar partner van Himmelb(l)au.

Helmut Swiczinsky (Posen 1944) is een Poolse architect die opgroeide in Wenen. Hij studeerde daar aan de Technische Universiteit, waarna hij zijn studie vervolgde aan de Architectural Association in Londen. In 1968 richtte hij samen met Wolf D. Prix en Michael Holzer Coop Himmelb(l)au op. In 2007 verliet hij de groep wegens gezondheidsredenen. Daarnaast is hij permanent lid van de European Academy of Sciences and Arts in Wenen.

Sindsdien het vertrek van Swiczinsky wordt de groep, die actief is op het gebied van architectuur, stedelijke planning, design en kunst, gerund door Wolf D. Prix, Wolfdieter Dreibholz, Harald Krieger en verscheidene projectpartners.

Websites:
. gele benen van de architectuur (motto: 'Tower of Babel, introducing the confusion of language into architecture' hield Wolf D. Prix dinsdag 21 januari 1997 een lezing in het Berlage instituut in Amsterdam. (www.classic.archined.nl)


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 166.

Tweets by kunstbus