kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 12-01-2016 voor het laatst bewerkt.

Eibink en Snellebrand

Architectenbureau Eibink en Snellebrand

Adolph Eibink (28 decenber 1893 Amsterdam - overleden 1975) en Jan Antonie Snellebrand Snellebrand (11 maart 1891 Amsterdam - 1963) werkten samen in een gezamenlijk architectenbureau van 1916 tot 1949, waarna zij hun wederzijdse carrières leder apart voortzetten, Eibink als zelfstandig architect en Snellebrand vooral als docent en vervolgens directeur aan de Academie van Bouwkunst. Behalve woningen ontwierpen zij ook meubilair.

Historie
Adolf Eibink en Jan Snellebrand werden tussen 1910 en 1914 opgeleid als kunstnijverheidontwerpers aan de Ouellinusschool in Amsterdam. Eibink werkte vervolgens nog enige tijd bij de belangrijke beeldhouwer en sierkunstenaar Rien Hack. In 1916 begonnen zij een architectenbureau, hoewel hun werk tot dan toe hoofdzakelijk had bestaan uit het ontwerpen van meubelen en interieurs.

Met hun eerste gezamenlijke ontwerp uit 1916, van een zeer expressieve kerk in Amsterdamse School-stijl voor het dorp Elshout, zouden ze internationale bekendheid verwerven. De kerk, die nooit werd uitgevoerd, is in veel overzichtsliteratuur te vinden als voorbeeld van de architectuur van de Amsterdamse School en het internationale expressionisme. De kerk heeft een uitgesproken expressieve vorm, waarbij plattegrond en gevel een overeenkomstige plasticiteit hebben. Eibink en Snellebrand kozen voor het nieuwe bouwmateriaal gewapend beton om een eenheid van vorm en constructie te bereiken. Het ontwerp werd echter niet bekroond; de opdrachtgever vroeg om een eenvoudige dorpskerk.

Blaricum: Landhuis de Tweelingen, Matthijssenhoutweg, 1916-1917
Loosdrecht: Woonhuis Smorenberg, Horndijk 3, 1921
Loosdrecht: Atelierwoning Leyden, Nw Loosdrechtsedijk, 1921

Eibink en Snellebrand waren zowel organisatorisch als artistiek betrokken bij de vorming van de Amsterdamse School en de vereniging Architectura et Amicitia. Zij ontwierpen zowel grillige meubelen met expressieve decoraties als eenvoudige, naar het boerenmeubel neigende. Ook hun ontwerpen voor gebouwen sloten aan bij dat van de expressionistische Amsterdamse School, waarbij zij gebruik maakten van baksteen, rieten daken en organisch gevormde plattegronden.
Vanaf de jaren twintig richtten zij zich op een eenvoudiger vormgeving met gebruik van rechthoekige vormen die soms visueel in elkaar geschoven leken. Hiermee sloten zij zich net als andere Amsterdamse School ontwerpers als Piet Kramer en Henk Wijdeveld aan bij ontwerpers als Alons, Dudok, Spanjaard en Wouda die in de stijl van de Internationale art deco waren gaan ontwerpen.


Hilversum: VARA-studio, Grote en kleine radiostudio met toren, Heuvellaan 33, 1930-1933
Het wonderlijke van hun samenwerking is dat Eibink en Snellebrand, die elkaar op de opleidingsschool Quellinus hadden leren kennen, nogal uiteenlopende persoonlijkheden waren, terwijl ze ook in ontwerp-aanpak nogal verschilden. Iets hiervan is reeds te zien in hun uitgevoerde VARA studio in Hilversum, die van na hun Amsterdamse School-periode dateert en die een eigenzinnige mix van zakelijke en formele kenmerken laat zien.
Deze uitbreiding is ontstaan na bestudering van het BBC-studiogebouw in London en het studiogebouw van de Deutsche Rundfunk in Berlijn. Bij de studie van de BBC-studio is ook een lijst opgenomen van toegepaste materialen met hun uitwerking op de akoustiek.
De uitbreiding bestond uit een grote radio-studio en een kleine studio. De bestaande entree van de villa werd uitgebreid en voorzien van een portiersloge en een garderobe. Als markering van het gebouw werd ook een grote toren gebouwd.
Ter ere van het eerste lustrum en het behalen van 100.000 leden, op 1 november 1930, is deze uitbreiding totstand gekomen. Een gebeeldhouwde steen in de hal, gemaakt door Hildo Krop, is hiervoor als gedenkteken geplaatst. Hildo Krop maakte voor de VARA-studio in Hilversum verschillende beeldhouwwerken.
In 1930 ging de overheid zich met de omroep bezighouden. Het eerste zendtijdenbesluit werd vastgesteld. Er werd in die tijd 40 tot 50 uur radio per week uitgezonden op twee zenders. De zendtijd werd opgedeeld. Hierbij kreeg de VARA meer tijd ter beschikking. Dit wilde de omroep vullen met concertregistraties. De VARA richtte een eigen radio-orkest op, net als de meeste andere omroepen. Hiervoor was een speciale concertstudio vereist. De villa aan de Heuvellaan werd verbouwd door architecten Snellebrand en Eibink. In 1932 had de VARA hiermee de eerste echte radiostudio in Nederland. In het studiocomplex is thans het Muziekcentrum van de Omroep gevestigd. Samen met Merkelbach ontwierp Elling uitbreidingen als de hal en de technische vleugel. Later voegt hij daar de studiovleugel en een studio aan de oostzijde van het complex aan toe. Bij de ingang is een tegeltableau van Bart van der Leck te vinden.

De Neutrale Volksschool te Meezenbroek in Heerlen uit 1931 is een van de eerste van een serie scholen van de architecten Eibink en Snellebrand. De lokalen zijn langs een gang aan de straatzijde gesitueerd en kijken met de vensterramen uit op de speelplaats aan de zuidzijde van het gebouw. De school werd in tweeën gedeeld door de entree. Op de speelplaats verbindt een luifel de entree met het gymnastieklokaal. Vanwege de slechte staat van het gebouw, is het in 1980 gesloopt. - (Amsterdam.Het echtpaar vestigde zich in de woning van Henriette, Overtoom 249b. Eind jaren dertig betrok Snellebrand de belendende woning, Overtoom 249a. Tot het einde van de oorlog werd dat tevens het officiële adres van hun gezamenlijke bureau. Daarna werd Eibinks adres tevens het bureau-adres.

In hun gezamenlijke projecten was tussen de wereldoorlogen een geleidelijke overgang te zien naar een strakke geometrische stijl met traditionele en moderne elementen. Dit is onder weer te zien in de scholen die ze in Heerlen en Hoensbroek bouwden. Een ander opmerkelijk project was hun uitbreiding van het zwembad aan de Heiligeweg in Amsterdam, dat net als de kerk voor Elshout een bijzondere integratie van constructietechniek en expressiviteit liet zien door de toepassing van een vakwerkligger met boogspant als overspanning. Met name Eibink was geïnteresseerd in de mogelijkheden van nieuwe technieken ten behoeve van een nieuwe esthetiek; hij publiceerde ook over dat onderwerp.

Wegens zijn verzet tegen de Duitsers zat Eibink vanaf 1942 gevangen.

Na de oorlog zette Eibink zijn bureau alleen voort. Hij ging voort op de weg die hij al voor Elshout was ingeslagen: enkele kerken, een tweetal fabrieken voor Verkade en enkele hoogbouwblokken in Amsterdam tonen een eigentijdse integratie van constructie, organisatie en expressie.

Snellebrand werd docent aan de Academie van Bouwkunst in Amsterdam, later (1951-1961) is hij daar directeur, maar verloor nooit de band met de actuele ontwerppraktijk. Zo werkte hij samen met de jonge Piet Blom. Snellebrands Willem Dreeshuis in Amsterdam, in het midden van de jaren vijftig ontworpen, was niet alleen een voorbeeld van een radicale vernieuwing in het denken over bejaardenhuisvesting, maar laat ook een nieuwe architectuur zien, waarin de ideeën van Team X en de Forumgroep reeds doorklinken.

In 1957 ging Eibink met zijn tweede vrouw Esther Presser in Bergen (NH) wonen. Zijn architectenbureau droeg hij over aan J. Brouwer.

Websites: www.bonas.nl


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 2335.

Tweets by kunstbus