kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 04-05-2008 voor het laatst bewerkt.

Gian Lorenzo Bernini

Italiaanse architect, beeldhouwer, schilder en tekenaar, geboren 7 december 1598 Napels - 28 november 1680 Rome.

De werken van Bernini behoren tot de Barok. De betekenis van Giovanni Lorenzo Bernini voor de kunst van de barok was zeer groot. Vele begaafde leerlingen hebben zijn inzichten verspreid in en buiten Italië.

De bouwmeesters van de barok in Rome pasten nieuwe methodes toe om hun ideeën en die van hun beschermers tot uitdrukking te brengen. Hun bouwwerken waren doorgaans enorm groot en gebaseerd op gebogen vormen die een effect van beweging teweegbrachten en ervoor zorgden dat de architecten nieuwe soorten plattegronden toepassen en met nieuwe ruimtelijke concepten konden experimenteren. Zij hechtten meer belang aan ingewikkeldheid en rijke materialen dan aan eenvoud en soberheid, en lieten zich meeslepen door dramatische lichteffecten. Met buitte het optisch bedrog uit en imiteerde in de ene kunst vorm methodes van de andere.

Nog geen twintig jaar oud bracht Bernini Rome met zijn beeldhouwwerk in verbazing; hij was tevens een bedreven schilder en hij componeerde en produceerde toneelstukken en opera's. Hij was de gunsteling van twee pausen, Urbanus VIII en Alexander VII. Zijn kunst was grandioos van opzet en rijk in uitvoering. Hij dacht in termen van marmer, verguldsel en dramatische lichteffecten en had een voorliefde voor grootsheid.

Biografie
Gian Lorenzo (of Gianlorenzo) Bernini is de zoon en leerling van de beeldhouwer Pietro Bernini.

Bernini als beeldhouwer
Bernini heeft vele beelden gemaakt. Het materiaal dat hij het meest gebruikte was marmer. Bij zijn oude beelden is de invloed van zijn vader nog duidelijk te zien.
Als beeldhouwer is hij toonaangevend voor de Romeinse hoogbarok. Hij streeft naar onbewogen composities, ingewikkelde houdingen, schilderachtige afwisseling van licht en schaduw door grillige vormen, heftige gemoedsaandoeningen (vooral de extase en marteling van heiligen) en natuurgetrouwe weergave. Bernini’s beeldhouwstijl is vol beweging en dramatiek die hij door middel van bolstaande draperingen en gezichtsuitdrukkingen vastlegt. Zijn thema’s zijn religieus en mythologisch.
Bernini was een virtuoos beeldhouwer volgens de barokke traditie. De structuur van de huid en kleding van zijn figuren is bijzonder levensecht en de stoffen lijken wel in de wind te wapperen. Vanuit verschillende hoeken zijn vaak verschillende delen van het verhaal te zien.
. Deze elementen zijn al terug te vinden in zijn oude beelden zoals David (1623-24, museum Galleria Borghese in Rome) dat vervaardigd werd voor Kardinaal Scipio Borghese en Aeneas en Anchises.
. In De roof van Proserpina (villa Borghese) vertolken de gebaren de intensiteit van de actie en wordt de nadruk gelegd op de handelingen.
. Het beeld van de Heilige Bibiana drukt in een schijnbaar minder bewogen vorm een zielstoestand uit op het hoogtepunt van de ontroering. De handeling hierin wordt bepaald door het gevoel, niet door de wil, die tot acties leidt. Met die benadering van onderwerp schiep de kunstenaar een stroming die meer dan honderd jaar zou worden nagevolgd.

Bij latere beelden, zoals Apollo en Daphne of Pluto en Proserpina, is te zien hoe Bernini zijn beelden steeds levendiger en realistischer maakt.
In tegenstelling tot eerdere beelden is zijn latere werk bedoelt om slechts van een kant te bekijken. Ze werden meestal in een architectonische omgeving geplaatst van waaruit ze naar de kijker toe leken te komen. Dit was een wel doordachte en typische barokke opzet. De kunstenaar wilde zijn kijkers direct emotioneel benaderen. Dat zou bemoeilijkt worden als ze rustig om zijn beelden heen zouden kunnen lopen.

Hij was pas 26 toen hij het bijna 30 meter hoge, bronzen baldakijn in de Sint Pieter creëerde voor de Barberini-paus Urbanus VIII.
Bernini heeft veel aan het interieur van de Sint.-Pieter gewerkt. Het meest opvallende daaraan is wellicht het Baldacchino, een 29 meter hoog baldakijn van brons en verguldsel boven de plaats waar de heilige Petrus en Paulus begraven zouden zijn. De gedraaide zuilen symboliseren de christelijke continuïteit, teruggaand via Constantinopel tot aan de oude tempel van Slomo in Jeruzalem. Maar ze zijn ook typisch barok, omdat ze met het strengere klassieke concept van de zuil spelen om nieuwe en spectaculaire effecten te bereiken. De beelden en de constructie boven het baldakijn vormen samen met het bronzen baldakijn het meest merkwaardige monument uit de barok.

Op latere leeftijd doet hij meer werk als architect en wordt dan ook de grote rivaal van Borromini, een Zwitsers-Italiaanse architect en beeldhouwer en de tweede belangrijke vertegenwoordiger van de Romeinse Barok.

Op architectonisch gebied werkte Giovanni Lorenzo Bernini veel samen met anderen. Met Carlo Maderno werkte hij tussen 1625 en 1633 in Rome aan het Palazzo Barberini.

Bernini maakte ook een reeks portretbustes, die bijzonder levensecht zijn door weergave van het moment samen met de individuele karakterisering van de modellen (Scipione Borghese, 1632; Urbanus VIII, 1640).

Het grafmonument van paus Urbanus VIII (1642-47) in de Sint-Pieter is één van de gaafste 17de eeuwse grafmonumenten.

In de Cornarikapel van de Santa Maria della Vittoria (Rome), wist hij met zijn groep Extase van de H. Theresia (1644-52) een grote eenheid tussen architectuur en sculptuur te bereiken: alles is afgestemd op het drama dat zich op het altaar afspeelt.

Piazza San Pietro
De triomf van rooms-katholieke Kerk komt vooral tot uiting in de Sint-Pieterskerk van Rome, die verbonden met het plein en de colonnade een groots decor vormt. Er is een eenheid tussen kerk en omgeving. Bernini volgde in 1629 Maderno al op als architect voor de Sint Pieter en maakte de symmetrische zuilengang voor de kerk en de scala regia (1661), een perspectivisch meesterstuk.
Tussen 1656 en 1667 construeerde Bernini het Piazza San Pietro in Rome, het plein voor de Sint-Pieterskerk, in opdracht van Paus Alexander VII. Het plein wordt omgeven door een ellipsvormige connolade zuilenrij, die door Bernini zelf beschreven wordt als "de moederlijke armen van de kerk". Deze zuilenrij bestaat uit 284 Dorische zuilen en 88 pilasters, in vier rijen, die vrijwel volledig symmetrisch staan. Op de zuilenrij staan 140 beelden van heiligen. De zuilen vormen samen een ovaal met een grootste binnendiameter van ongeveer 198 meter. Het plein is in totaal ruim 200 meter breed en ruim 250 meter lang.
Het was bedoeld als entree tot de kerk, maar moest tevens plaats bieden aan een groot aantal mensen die daar de pauselijke zegen konden ontvangen. Bernini maakte zijn ontwerp ruim en laag om de gedrongenheid van de Façade te verkleinen. Er waren torens gepland die om bouwtechnische redenen niet gerealiseerd werden, waardoor een wat zware, lange lage voorgevel overbleef.

In het midden van het plein staat een Egyptische obelisk van ruim 37 meter hoog. De obelisk is in 39 na Christus in opdracht van Caligula naar zijn circus gebracht, dat later het Circus van Nero genoemd zou worden. In 1586 is de obelisk naar de huidige plaats verplaatst. De obelisk was vroeger een draaipunt voor wagens in races in het Circus van Nero. Dit circus stond op de plaats waar nu het plein ligt.

Naast dit kenmerkende werk is Bernini, samen met zijn grote concurrent Francesco Borromini, bepalend geweest in het straatbeeld dat wij nu in Rome zien. Hij heeft de piazza's en straten bekleed met een onnoemelijk aantal barokke fonteinen.

Sant'Andrea al Quirinale (1658-1661)

In 1665 is hij bij Lodewijk XIV voor een ontwerp voor de heropbouw van het Louvre. De wat geïdealiseerde portretbuste van Lodewijk XIV is het voornaamste werk van die reis), die als voorbeeld zou dienen voor de Franse portrettisten tot ver in de 18e eeuw.

Giovanni Lorenzo Bernini overleed in november 1680 in Rome.

Websites: users.pandora.be/websthetica, www.casa-in-italia.com


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 347.