kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 09-10-2008 voor het laatst bewerkt.

Henri Labrouste

Frans architect, 11.05.1801 Parijs - 24.06.1875 Fontainebleau.

Hij kreeg zijn opleiding (vanaf 1818) aan de École des Beaux-Arts, in Parijs, won de Prix de Rome in 1824. Rond 1830 kwam hij in conflict met de heersende opvattingen binnen de École des Beaux-Arts, waar de architectuur van de klassieke oudheid als norm gold. Hoewel hij een bewonderaar was van deze architectuur, zag hij deze niet in termen van een tijdloos ideaal. De Griekse tempel was niet een model dat klakkeloos overgenomen kon worden, noch een absolute esthetische norm. Hij wilde aantonen dat architectonische vormen afhankelijk waren van tijd, plaats, klimaat en maatschappelijke context en niet overgebracht konden worden naar andere tijden en streken. Een belangrijke consequentie van deze gedachtegang was het besef dat de bouwkunst een ontwikkelingsgang doormaakte en dat de 19de-eeuwse architect in vormen moest bouwen die pasten bij de eigentijdse bouwopgaven. Dit streefde hij na in zijn eerste grote opdracht, Bibliothèque Ste.-Geneviève (1838–1850) in Parijs, een sober en geometrisch gebouw. De decoratie, de namen van 810 auteurs wier werken in de bibliotheek aanwezig waren, lijkt op de gevel gedrukt te zijn; Labrouste sprak zelf van een catalogus op monumentale schaal. De leeszaal op de verdieping is een ijzer- en glasconstructie, zodat overdag met daglicht gewerkt kon worden. Ook zijn Bibliothèque Nationale (1853–1869) te Parijs is in ijzer en glas uitgevoerd. Hij ontwierp verder enige hôtels in en buiten Parijs. Hij was een van de belangrijkste en invloedrijkste 19de-eeuwse architecten. (Encarta 2001)

Bibliothèque Sainte-Geneviève, 1843-61, Parijs
Van H. Labrouste. Tussen architectuur en ingenieursbouwkunst. Constructie van glas en ijzer met bekleding van stenen. Rondboogstijl. Twee verdiepingen. Bovenste: twee vleugels, omgeven door breedbogige vensters. Glaszoldering wordt gedragen door geperforeerde ijzeren bogen. Decoratie moet van de constructie komen. De vorm van het gebouw loopt parallel met de functie ervan. (?)

Na het begin van de 19de eeuw werden geleidelijk nieuwe materialen en technieken gebruikt, die tegen het einde van die eeuw een grote invloed op de architectonische stijl zullen krijgen. Het belangrijkste novum was ijzer, dat vroeger nooit als bouwmateriaal was benut. Enkele decennia vormden ijzeren zuilen en bogen al de standaardoplossing voor het schragen van de daken van spoorwegstations, tentoonstellingsgebouwen en openbare leeszalen. Beroemd is de Bibliothèque Ste.-Geneviève in Parijs. In de leeszaal ziet men twee rijen gietijzeren zuilen die twee op gietijzeren bogen rustende tongewelven dragen. Labrouste kwam op het idee dit ijzeren skelet onbedekt te laten en het moeilijke probleem, hoe het te integreren met de monumentale renaissancestijl van zijn gebouw, niet uit de weg te gaan. Als is het hem niet gelukt beide systemen volledig in elkaar te doen overgaan, hij heeft toch een vorm van coëxistentie gevonden. De ijzeren steunbalken, die de vorm hebben van Corinthische zuilen, zijn zo slank als het nieuwe bouwmateriaal toestond; hun collectieve effect is dat van een het vlak verdelend scherm, dat hun structurele functie ontkent. Om de zuilen imposanter te maken heeft Labrouste ze niet gewoon op de grond geplaatst, maar op een hoge gemetselde sokkel. Esthetisch gezien vormden de bogen een nog groter probleem, omdat het onmogelijk was ze de massieve soliditeit te geven van hun stenen voorgangers. Hier is Labrouste in het andere uiterste vervallen: hij heeft ze van krullend loofwerk voorzien, alsof ze zuiver ornamenteel waren. Dit architectonische - en niet uitsluitend technische - gebruik van ijzeren elementen, geeft het ontwerp iets speels en grilligs, waardoor het indirect verwantschap krijgt met de neogotiek. Soortgelijke oplossingen werden later gezocht voor staal- en gewapend-betonconstructies. De ontwikkeling hiervan vormt een boeiend hoofdstuk in de geschiedenis van de romantische architectuur. (Janson 565)


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 559.