kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 25-01-2011 voor het laatst bewerkt.

Jan Stuyt

Nederlands architect, geborern 21 augustus 1868 Purmerend – overleden 11 juli 1934 Den Haag.

Stuyt geldt als een van de belangrijkste Nederlandse kerkenbouwers van de 20e eeuw. Voor de katholieke zuil ontwierp hij bovendien kloosters, ziekenhuizen en scholen. Hij richt zich in eerste instantie op de neogotiek, maar ontwikkelde zich later richting de neoromaanse stijl, met een grote belangstelling voor centraalbouw. In de Limburgse mijnstreek verrezen enkele woonwijken volgens ontwerpen van Stuyt. Stuyt had van 1908 tot 1917 een kantoor in Amsterdam. Daarna was hij tot zijn dood gevestigd in Den Haag.

Leven en werk
Stuyt werkte vanaf 1883 als leerling op het kantoor van A.C. Bleijs, waar op dat moment de voorbereidingen voor de bouw van de Sint Nicolaaskerk in Amsterdam in volle gang waren. Bleijs' voorkeur voor de romaanse stijl was van blijvende invloed op Stuyt. In 1891 trad hij in dienst van de firma Cuypers in Amsterdam. Tussen 1895 en 1898 was hij hoofdopzichter bij de bouw van de Sint-Bavokathedraal. In 1898 ontwierp hij een kerk voor de Poolse stad Łódź, die echter niet werd geaccepteerd. Het jaar daarna volgde het ontwerp voor de Sacramentskerk in de Deense hoofdstad Kopenhagen, dat wel werd geaccepteerd, al liet de bouw van de kerk nog tot 1915 op zich wachten. Zijn eerste kerk, tevens zijn eerste uitgevoerde ontwerp, bouwde Stuyt in 1899-1900 in Sloten.

Na dit eerste succes ging Stuyt een partnerschap aan met Jos Cuypers, met wie hij tot 1908 zou samenwerken. Gedurende deze periode zouden beide architecten steeds meer loskomen van de heersende neogotiek. Het is onduidelijk in hoeverre de twee architecten echt samenwerkten, aangezien er vaak duidelijke verschillen in bouwstijl bestaan. Stuyt oriënteerde zich op de neoromaanse stijl en ontwikkelde bovendien een grote interesse in de centraalbouw. Beide interesses waren in belangrijke mate het gevolg van de eerste Nederlandse bedevaart naar Palestina in 1903, waarvan Stuyt een van de deelnemers was en waarbij ook enkele plaatsen in Italië en de Turkse stad Constantinopel werden bezocht. Met name de Hagia Sophia in die stad maakte grote indruk op Stuyt. Tijdens zijn reis naar het Heilig Land leerde hij kapelaan Arnold Suys en de kunstenaar Piet Gerrits kennen. Met hen zou hij samenwerken om het project Heilig Landstichting, een Nederlands en Europees devotiepark, tot stand te brengen.

Zuidkant Nieuwe Sint-Jacobskerk

Nog tijdens de samenwerking met Cuypers ontwierp Stuyt een aantal kerken die qua stijl sterk op de romaanse stijl van Noord-Italië waren gericht. Een belangrijk werk uit deze periode is de Sint-Jacobskerk in 's-Hertogenbosch, waarin een neoromaanse stijl gecombineerd wordt met een centraliserende plattegrond.

Na het beëindigen van de samenwerking ontwierp hij nog vele dorpskerken in dezelfde neoromaanse stijl. Hierbij leek hij gebruik te maken van een beperkt aantal standaardcomponenten, die naar believen gecombineerd konden worden. Hij bouwde dergelijke kerken onder andere in Berkel-Enschot, IJsselmuiden en Weebosch. Zijn voorkeur voor centraalbouw werd toegepast in onder meer de Cenakelkerk in Heilig Landstichting, de Sint-Catharinakerk in ’s-Hertogenbosch, de Sint-Gerardus Majellakerk in Amsterdam en de H.H. Engelbewaarderskerk in De Engel bij Lisse.

Naast kerken ontwierp Stuyt onder andere enkele ziekenhuizen, het Nederlands Instituut te Rome en, in de Limburgse mijnstreek, een aantal woonwijken waarvan Molenberg in Heerlen als een van de belangrijkste geldt. Daarnaast restaureerde hij een aantal gebouwen, waaronder het stadhuis in zijn geboortestad Purmerend. Na zijn dood werd Stuyt's kantoor korte tijd voortgezet door zijn zoon Giacomo.

Lijst van bouwwerken:
1899-1900 Sint-Pancratiuskerk Sloten (Amsterdam)
1902 Sint-Laurentiuskerk Ginneken (Breda) Gezamelijk ontwerp met Jos Cuypers
1902-1903 Antonius van Paduakerk Utrecht Met Jos Cuypers
1906 Sint-Willibrorduskerk Zeelst Bouw van de toren bij de kerk van Carl Weber
1907 Sint-Gerardus Majellakerk Weebosch
1908 Sint-Jozefkerk Wijkeroog (Velsen-Noord)
1909 Kantoorgebouw Coöperatieve Centrale Boerenleenbank Eindhoven Horeca
1909 Woning bankdirecteur CCB Eindhoven
1910 Sint-Willibrorduskerk Berkel-Enschot
1910 Sint-Pancratiuskerk Castricum
1911-1913 Stadhuis Alkmaar Restauratie
1911 Sint-Vituskerk Naarden
1911 Sint-Theobalduskerk Overloon
1911 Sint-Willibrorduskerk Klein-Zundert
1911 Stadhuis Heemskerk Uitgebreid in 1949
1912-1913 Sint-Josephkerk Bergen op Zoom Afgebroken
1912 Stadhuis Purmerend
1913-1915 Cenakelkerk Heilig Landstichting Met Jos Margry
1913-1914 Sint-Gregoriuskerk Terborg Bestaande toren van Alfred Tepe geïntegreerd
1913 Heilig Hartkerk Groningen Kerk afgebroken, toren is behouden
1913 O.L.V. ter Noodkerk Heiloo (Onze Lieve Vrouwe ter Nood)
1913 Ambachtsschool Heerlen
1913 Complex De Eerste Stap Hoensbroek Woningen voor mijnwerkers
1913-1938 Molenberg Heerlen Ontwerp woonwijk en deel van de woningen
1915 Sacramentskerk Kopenhagen Ontwerp uit 1899
1915-1916 Huis te Maarn Maarn
1915 Sint-Nicolaaskerk Zoetermeer
1915 Maria Geboorte kerk Wormerveer
1916-1917 Sint-Catharinakerk 's-Hertogenbosch
1916-1917 Sint-Anthonius van Paduakerk Eindhoven Afgebroken
1916 Sint-Bavokerk Harmelen
1917-1920 Tuindorp De Rozengaard Brunssum Deels afgebroken in 1983
1917-1918 O.L. Vrouwe van Altijddurende Bijstandkerk Mariaparochie
1917 Sint-Laurentiuskerk Voerendaal Uitbreiding van bestaande kerk
1918 Huizen Molenberglaan 116 - 124 Heerlen Bijzondere rij van 5 huizen.
1918-1919 AW Kolonie Geleen 40 mijnwerkerswoningen, afgebroken in 1971
1919-1922 Seminarie Hageveld Heemstede
1919 O.L. Vrouwe Onbevlekt Ontvangenkerk IJsselmuiden
1920-1922 Vroedvrouwenschool Heerlen
1920 Sint-Agneskerk Amsterdam
1921-1922 Heilige Familiekerk Den Haag
1921-1924 Sint-Johannes de Doperkerk Wierden
1921 Ciborium Brielle Monument voor de Martelaren van Gorcum
1922-1924 Sint-Egebertuskerk Almelo
1922-1924 Gerardus Majellakerk Den Haag Afgebroken in 1984
1923-1926 Gerardus Majellakerk Amsterdam
1923 Margarita Maria Alacoquekerk Egmond aan den Hoef
1925-1927 Sint Trudokerk Zundert
1925-1926 Sint-Pancratiuskerk Geesteren
1925 Elisabeth-ziekenhuis Alkmaar
1925-1927 Sint-Willibrorduskerk Heiloo
1926 O.L. Vrouw Onbevlekt Ontvangen Koningsbosch
1926-1928 Neboklooster Nijmegen
1926-1928 Elisabeth-ziekenhuis Almelo
1926-1927 O.L. Vrouwe van Altijddurende Bijstandkerk Enschede Toren naar ontwerp van Joh. Sluijmer toegevoegd in 1938
1927 Sint-Jozefkerk Hillegom
1928 O.L. Vrouwe Hemelvaartkerk De Steeg
1928-1929 Sint-Bartholomeuskerk Zevenbergen Toren is herbouwd in 1950
1929-1931 Heilig Hartkerk Breda Transept en koor bij bestaande kerk uit 1900 van P.J. van Genk
1930 Philosophicum Warmond
1930 Kapel Heiloo (Onze Lieve Vrouwe ter Nood)
1930-1931 Engelbewaarderskerk De Engel (Lisse)
1931-1932 Johannes de Doperkerk Keijenborg
1932 Sint-Nicolaaskerk Valkenswaard
1933 Nederlands Instituut Rome - Italië Samen met Gino Cipriani
1934 Kapel voor de Vroedvrouwenschool Heerlen Samen met Giacomo Stuyt


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 40.