kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 20-01-2016 voor het laatst bewerkt.

Jean Prouvé

Franse architect, metaalbewerker en ontwerper, geboren 8 April 1901 in Parijs - overleden 23 maart 1984 in Nancy.

Jean Prouvé is een man die als geen ander het industriëel bouwen een gezicht gaf. Niet alleen als uitvinder en ontwikkelaar van lichte bouwsystemen en vliesgevels, maar meer nog als vormgever en architect die met industriëel vervaardigde bouwelementen specifieke en betekenisvolle architectuur maakte. Hij zag ook al gauw de mogelijkheden van massaproductie van onder meer meubelen. Zijn oeuvre: huizen, panelen, meubelen en bouwsystemen.

Jean Prouvé is een ontwerper van wereldfaam. Prouvé heeft nooit een opleiding tot architect genoten. Hij was de zoon van de ambachtsman Victor Prouvé en leerde het vak van kunstsmid van grote Franse ambachtlieden.
Bekende gebouwen van Jean Prouvé zijn het plaatmetalen luchthavengebouw van Rolland Garros (1936), het Palais Omnisports van Bercy bij Parijs (1979 - 1984) en zijn eigen karakteristieke woonhuis in Nancy (1954).
Niet alleen in zijn eigen werk was hij vernieuwend, ook als werkgever: Al in 1936 introduceerde hij de betaalde vakantie voor alle werknemers van zijn atelier. In Nancy was oud-verzetsman Prouvé overigens in de jaren vijftig nog een periode burgemeester.

Zowel zijn materiaalkeuze als zijn productiemethoden waren ontleend aan de vliegtuig- en automobielbouw en veel van zijn ontwerpen met hun ruwgelaste constructies doen eerder denken aan 'Art Brut' dan aan de International Style.

Biografie
Jean Prouvé is in 1901 in Parijs geboren, maar in Nancy opgegroeid. Zijn ouderlijk huis vormde een artistiek milieu: zijn moeder musiceert, zijn vader, Victor Prouvé (1858-1943), is schilder, graficus en beeldhouwer en een van de leidende persoonlijkheden van de artistieke vernieuwingsbeweging rond de eeuwwisseling in Nancy. Hij was in 1901 medeoprichter van de École de Nancy, een kunstnijverheidsschool die een belangrijk centrum voor de art-nouveau zou worden.

Op zestienjarige leeftijd moet Jean Prouvé zijn verdere schoolopleiding en aspiraties om ingenieur te worden opgeven vanwege de financiële problemen in het gezin. Hij gaat naar Parijs om een opleiding te volgen in het kunstsmeedhandwerk. Hij was van 1916 tot 1919 leerjongen bij bij siersmid Émile Robert en zette die opleiding voort bij Enghien en Szabo in Parijs.

Hij vervult de militaire dienst waarna hij zich in 1923 vestigt als ferronier d'art (kunstsmid) aan de Rue du Général Custine in Nancy. Aanvankelijk kreeg hij opdrachten voor deuren, hekwerken en leuningen, waarvan sommige in art-deco stijl.

Ontwerp en productie van eerste meubelen van geplooid plaatstaal
Uit de jaren twintig stammen zijn eerste meubelontwerpen, en geïnspireerd door nieuwe vormen en technieken uit de vliegtuig- en automobielbouw ontwikkelt hij oorspronkelijke, nieuwe constructies voor meubels en huizen. Rond 1924 begon hij meubilair van dun plaatstaal te ontwerpen dat werd gemaakt met de nieuwe techniek van het elektronisch lassen. Ook ontwikkelde hij de tube aplati-techniek: het afplatten van metalen buizen op de plekken waar de meeste druk is voor meer stabiliteit. Het industriële van zijn meubilair trok de aandacht van avant-gardearchitecten als Pierre Jeanneret, Le Corbusier en Robert Mallet-stevens, die hem veel opdrachten gaven.

Op de Parijse 'Exposition Internationale des Arts Décoratifs' van 1925 kreeg hij een Diplôme d'Honneur voor zijn nuttige en vaak verstelbare ontwerpen, die met geavanceerde technieken waren gemaakt.

Prouvé maakt nu deel uit van de Franse avant garde op het gebied van architectuur en meubelkunst en in 1929 was hij medeoprichter van de kunstenaarsvereniging 'Union des Artistes Modernes'(U.A.M.). Enkele van zijn ontwerpen, waaronder drie verstelbare stoelen, werden op de eerste expositie van de Union in 1930 getoond.

1931: Verandering van atelier en structuur: 'Ateliers Jean Prouvé', Nancy.
Prouvé richtte samen met zijn zwager, ingenieur A. Schotte, de Société des Ateliers Jean Prouvé op en opende een groter atelier aan de Rue des Jardiniers in Nancy, waarvoor hij een geavanceerde stans- en vouwmachine kocht. Door het toenemend gebruik van industriële halfproducten, zoals plaatstaal, dat alleen gevouwen en gebout of gelast kon worden, veranderde zijn werk van karakter en werd Proevé een industrieel ondernemer, aan het hoofd van een innovatief bedrijf. Het grootste deel van de productie van zijn fabriek bestond uit meubels dat veelal bedoeld was voor openbare gebouwen zoals zijn schoolmeubelen uit de jaren '30 en '40,

1932-1933: Winnaar wedstrijd voor de inrichting van de studentenwoningen van de nieuwe universiteit in Nancy.

1935: Winnaar wedstrijd voor de inrichting van de Compagnie Parisienne d'electricité (Parijse elektriciteitsmaatschappij) (serieproductie van metalen meubelen voor 800 kantoren)

Prouvé was sociaal bewogen en betaalde al in 1936 de vakantie van zijn medewerkers door.

1937-39: Maison du Peuple Clichy, Parijs: ontwikkeling en productie van de constructie van het gebouw, architecten E. Beaudoin en M. Lods
1939: Ontwikkeling van prefab verblijfplaatsen voor het leger en voor vluchtelingen van de 'SCAL' (Société Centrale des Alliages Légers), samen met Pierre Jeanneret in Issoire
1941-43: 'Les Ateliers Jean Prouvé' overleven door de productie te diversifieren: meubels in hout, (door de staalschaarste) ovens, fietsen, op punt stelling van portaalconstructies

1941-44: Lid van de 'Résistance' en na de bevrijding van Nancy een tijdje burgemeester van deze stad als gevolg van zijn rol in het verzet.

1944-46: Ontwerp en bouw van prefabwoningen voor daklozen

1947: De 'Ateliers Jean Prouvé', financieel onderhouden door 'l'Aluminium Francais', worden opgericht in Maxéville (vlakbij Nancy). Deze fabriek van 25.000m2 en uitgerust met krachtige machines stelt 200 werknemers tewerk. Het bedrijf was eerder een machinefabriek dan een atelier en trok veel jonge architecten aan.

1949: oprichting van de afdeling meubelen van de 'Ateliers Jean Prouvé' om aan een belangrijkere productie tegemoet te komen. Exclusieve verdeler is Steph Simon.

Begin '50-er jaren groeit zijn werkplaats uit tot een echte fabriek, waar 250 mensen werken waaronder jonge architecten. De fabriek in Maxéville is producent van ramen, gevels, dakplaten en prefabgebouwen én een laboratorium voor nieuwe ideeën waarin een nauwe samenwerking bestaat tussen het bedenken en uitvoeren ervan.

Prouvé werd in 1950 ridder van het Legioen van Eer.

In 1952 ontving hij een Grand Prix voor zijn ontwerp van de façades en 'curtain walls' van het gebouw Fédération du Bâtiment uit handen van de Cercles d'Études Architecturales (CEA).

Het aluminiumbedrijf Pechiney, aandeelhouder van Les Ateliers Jean Prouvé, had in 1953 de meeste aandelen in handen gekregen en begon het bedrijf te reorganiseren. Prouvé werd gedwongen de fabriek zoals hij die had opgebouwd te verlaten omdat hij niet wilde buigen voor de eisen van zowel de vakbond als van de kapitaalverschaffers. Vanaf dat moment werkt Prouvé zonder gereedschap en zonder werkplaats nog slechts als adviseur.

1954: Bouw van het huis van Jean Prouvé‚ in Nancy.

In 1954 begon hij een ontwerpbureau in Parijs. In 1955-1956 richtte hij met Michel Bataille een nieuw bedrijf op, Les Constructions Jean Prouvé. En hoewel de Compagnie Industrielen de Matériel de Transport (CIMT) het bedrijf in 1957 overnam, bleef Prouvé er tot 1966 werken.

1956: 1 januari: Jean Prouvé maakt geen deel meer uit van de fabriek in Maxéville. 1 april: Steph Simon wordt uitgever van de meubels Jean Prouvé - 'Ateliers Jean Prouvé'
1957-1968: Verantwoordelijke van het studiebureau 'Batiment' van 'La Compagnie Industrielle de Matériel de Transport (CIMT) te Parijs. Hij werkt ook mee aan meerdere grote architecturale projecten
1957-1969: Begin van zijn activiteiten als docent aan het C.N.A.M. (Conservatoire National des Arts et Métiers), Parijs
1968-1984: Ingenieur-adviseur in zijn bureau te Parijs.
1971: Voorzitter van de jury voor het ontwerp van het Centre Georges Pompidou, Parijs

1980-1984: Het ontwerpen van meubels blijft Jean Prouvé‚ nauw aan het hart liggen

In 1981 ontving Jean Prouvé, tachtig jaar oud, de Erasmusprijs voor zijn gehele oeuvre; hij ontving deze prijs als industriëel ontwerper van huizen, waarin schoonheid en constructieve logica samengaan. In Nederland werd ter gelegenheid hiervan een overzichtstentoonstelling samengesteld, en een lijvige catalogus uitgebracht. In tentoonstelling en catalogus werd veel nog niet eerder gepubliceerd materiaal opgenomen en er werden nieuwe aspecten in het werk blootgelegd. De overzichtstentoonstelling ter gelegenheid van de uitreiking van de Erasmusprijs bracht voor het eerst sinds lange tijd Prouvé's werk weer bijeen, en reisde daarna nog langs verschillende musea in Europa. Dat in Nederland in korte tijd zo'n omvangrijke en inhoudelijk diepgravende publikatie uitgebracht kon worden is te danken aan de bijzondere plaats die het werk van Prouvé inneemt in enkele werkverbanden aan de Technische Universiteit Delft.

Een jaar later ontving Prouvé in Frankrijk de Grand Prix de l'Architecture. Sedertdien is het vrij stil geworden rond Prouvé. Aan het eind van zijn leven raakte hij zelf verwikkeld in het getwist rond de plaatsing op monumentenlijst en de broodnodige restauratie van zijn Maison du Peuple in Clichy (1937-1939, met Beaudoin en Lods). In Frankrijk werd een eigen biografie gepubliceerd en een collegedictaat van een van zijn studenten herdrukt.

Jean Prouvé overleed in 1984 te Nancy. Het architectuurmuseum van Bazel publiceerde een tekeningenmap bij de opening van een herdenkingstentoonstelling in zijn overlijdensjaar.

Jean Prouvé is een begaafd ambachtsman met een grenzeloos enthousiasme en doorzettingsvermogen. Een enthousiasme dat uiteindelijk botst met de inerte krachten die in de kapitaalsintensieve bouwindustrie werkzaam zijn. Hij is een ontwerper die eigentijdse oplossingen voor eigentijdse problemen zoekt en denkt vanuit de mogelijkheden die de volledig beheerste techniek hem biedt, onder andere die van het zetten van plaatstaal. Het is dezelfde persoonlijke charme tussen denken en doen die ook uitgaat van het werk van Gerrit Rietveld of het werk van Renzo Piano.

Zie volledige bron:
. www.scala-architecten.nl/


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 1478.