kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 04-12-2009 voor het laatst bewerkt.

Juan Navarro Baldeweg

Spaanse architect, schilder en beeldhouwer, geboren in 1939 te Santander.

Juan Navarro Baldeweg is een bekende Spaanse architect en kunstenaar, wiens schilderijen zich in kunstgalerijen, musea en beurzen zowat overal ter wereld bevinden, in het Malmö Museer in Malmö te Zweden, in het Nacional Centro de Arte Reina Sofia, op de laatste kunstbeurs ARCO 06 in Madrid, ….

Juan Navarro Baldeweg werd geboren in Santander in 1939. Navarro Baldeweg volgde studies tekenen en schilderen in zijn geboortestad Santander en grafiek en architectuur in Madrid. Na zijn studietijd was hij twee jaar werkzaam als docent aan The Center of Visual Arts van de universiteit van Pennsylvania in de Verenigde Staten. Sinds 1977 doceert hij als hoogleraar op de Escuelas de Arquitectura in Madrid. Navarro Baldeweg heeft meerdere grote projecten op zijn naam staan, zoals een tentoonstellings -en beurscentrum in Salamanca en het cultureel centrum Los Molinos in Segura. Thans is het Canal-theater in Madrid in voorbereiding. Als reverentie voor zijn project in Amersfoort noemt Navarro Baldeweg de recent gerealiseerde Extremadura rijksgebouwen in Merida.

Hoe zou technologie zichzelf in de architectuur moeten openbaren
De Amerikaanse architect Wes Jones van het bureau Holt, Hinshaw & Jones ziet technologie liever als een kameraad dan als een dienaar. Zijn tegenhanger, de Spaanse architect Juan Navarro Baldeweg verlangt Juist dienstbaarheid van de techniek. Als elke andere architect zijn zij gedwongen zich te bezinnen op de vraag wat techniek voor de mens betekent. De radicaliteit waarmee de techniek deze eeuw de aarde heeft omgevormd, raakt de architectuur in haar kern. Architectuur bestaat immers bij de gratie van de techniek en geeft er tegelijkertijd uitdrukking aan.

Wes Jones vat techniek op als het gezicht dat we aan de natuur hebben gegeven. Techniek is hoe we de natuur begrijpen. Architectuur geeft dan ook uitdrukking aan hoe we omgaan met de natuur. Onder natuur verstaat Jones: het physleke universum, dus behalve organische leefvormen ook de lucht, het licht, de massiviteit van de aarde, de regen die we buiten proberen te houden. Hoe artificieelonze omgeving tegenwoordig ook is, we zijn nog steeds in contact met deze elementen en Jones wil dat positief benaderen.
Jones onderkent de vervreemding die mensen ervaren in hun relatie met technologie. Hij en zijn collega's willen daarom vertrouwdheid met technologie bewerkstelligen, niet door techniek te verbergen of onzichtbaar te maken, maar juist door haar te tonen. Alleen dan is het mogelijk om technologie te Ieren zien als een vriend. En alleen dan zullen we emotioneel in staat zinn In de toekomst te stappen.
Objecten zijn altijd getuigen van onze eigen beperkte condities. De ongemakkelijkheid die we tegenover de dingen ervaren, wil Jones niet versterken. Hij wil de objecten zodanig ontwerpen, dat we ons er beter tot kunnen verhouden, zodat ze een bron van energie zijn en kracht genereren in plaats van angst.

Navarro Baldeweg gelooft dat we teveel op objecten gericht zijn. Niet het object is van belang, maar dat wat het ding ondersteunt. Zijn belangstelling geldt het complement van het object, de basis-coördinaten waarin we leven. Licht en zwaartekracht zijn twee elementaire energieën die hij in zijn architectuur tot spreken wil brengen. Hij voelt zich aangetrokken tot de Chinese figuur van de draak: zonder vorm, zonder beperkingen, overal aanwezig - pure energie die plotseling zichtbaar wordt, als een tornado.
Volgens Navarro zullen we het object In de toekomst overstijgen. Technologie kan daarbij behulpzaam zijn. Technologie tendeert naar onzichtbaarheid; dat is wat mensen ervan verlangen. Of, zoals Navarro stelt: 'Als men zich het paradijs voorstelt, is het niet vol met technologie. Het zal leeg zijn, volkomen leeg. Het paradijs is de mogelijkheid van overgang, de mogelijkheid om vrijelijk van het een naar het ander te gaan.' In zijn architectuur wil hij technologie derhalve niet zichtbaar maken, zij mag geen obstakel zijn. Maar zij dient voor het comfort en het realiseren van vrijheid. Vrijheid om niet bezig gehouden te worden.
Een technisch object als het raam zal Navarro bijvoorbeeld nooit als object benadruKken. Het ultieme raam is een snede uit de horizon en niet iets op zichzelf. Op die manier vormt het een brug naar dat wat zich achter het raam uitstrekt en van veel groter belang is: de horizon.
We zijn gevangen in een object-georiënteerde wereld, zegt Navarro. Het is een conventie om een boom te beschouwen als een afgezonderd ding. Maar een boom is onderdeel van de lucht, van het licht, van de aarde; het is een sectie in een energieveld, een draad in een geornamenteerd, geweven Oosters tapijt. Om alles als onderdeel van een complexe totaliteit te zien, vergt nieuwe woorden, nieuwe mythes. Navarro ziet het als zijn taak om deze nieuwe mythes te creëren.
- (bron: archidea 1993)

Persbericht 29-06-2001 ¦ Navarro Baldeweg architect voor nieuwbouw ROB/RDMZ
Staatssecretaris F. van der Ploeg (Cultuur) heeft Juan Navarro Baldeweg aangewezen als architect voor de nieuwbouw van de Rijksdienst Oudheidkundig Bodemonderzoek (ROB) en Rijksdienst voor de Monumentenzorg (RDMZ) in Amersfoort. Dit heeft hij gedaan op voordracht van rijksbouwmeester prof. ir. Jo Coenen. Navarro Baldeweg is gekozen vanwege zijn onderscheidende visie op het project en de kwaliteit van zijn reeds gerealiseerde werk.

Rijksbouwmeester Coenen vroeg acht architecten een visie te geven op het voorgenomen nieuwbouwproject voor de ROB en RDMZ. Daarbij moesten ze aandacht hebben voor de functie van het gebouw, de beoogde samenwerking tussen de twee diensten, de historische context waarin het gebouw komt te staan, de publieke functies, het interieur en de samenstelling van het team dat aan de bouw zal deelnemen. Naast deze visie lette de beoordelingscommisie ook op de kwaliteit van het reeds gerealiseerde werk van de architecten en de geschiktheid voor de opdracht met betrekking tot ambitie, kennis, ervaring en bureaubezetting. In de beoordelingscommissie zaten vertegenwoordigers van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen, de Rijksgebouwendienst, de gemeente Amersfoort, de RDMZ en de ROB. Uiteindelijk is Navarro Baldeweg voorgedragen vanwege zijn ervaring met het realiseren van projecten in een historische context en in complexe situaties, vanwege zijn materiaalgebruik, zijn goede schaal- en maatgevoel en zijn bijzondere aandacht voor daglicht. Hij combineert zijn vaardigheden als architect en kunstenaar op een unieke manier.

De nieuwbouw voor de RDMZ en ROB is een complexe opgave vanwege de locatie en de functie ervan. Het gebouw komt aan de rand van een beschermd stadsgezicht te liggen vlakbij een nieuwe spoorweghalte. Daarnaast moet het gebouw vorm geven aan de gezamenlijke huisvesting en beoogde samenwerking van de diensten. De twee rijksdiensten op het terrein van monumentenzorg en archeologie zijn op dit moment nog zelfstandig gehuisvest. Door samen een pand te betrekken benutten ze de ruimte beter en kunnen ze bovendien beter samenwerken.

Het nieuw te bouwen onderkomen van de RDMZ en de ROB behoort tot één van de tien grote projecten op het gebied van architectuur en ruimtelijke ordening zoals aangekondigd in de nota Ontwerpen aan Nederland; architectuurbeleid 2001-2004. Met deze projecten wil het kabinet de voornemens uit de nota in de praktijk brengen. Zo moeten ontwerpers in een vroegtijdig stadium bij de projecten worden ingeschakeld, moet er een integrale aanpak komen en moet er sprake zijn van een goede bestuurlijke afstemming en een duidelijke regie. Ook wordt het publiek betrokken bij een aantal van deze projecten. Met dit project kan de rijksoverheid haar voorbeeldfunctie als opdrachtgever gestalte geven.

In eerste instantie werkt Navarro Baldeweg een aantal thema's van de nieuwbouwopdracht uit. De resultaten hiervan worden in het najaar in een openbaar debat gepresenteerd. Aan de hand van de uitkomst van dit debat wordt de opgave voor de nieuwbouw definitief bepaald. - (bron: spoorlijn richting Zwolle de eerste bouwhandelingen verricht aan het indrukwekkende onderkomen van RACM (Rijksdienst Archeologie, Cultuurlandschap en Monumenten) en KADE (Kunst aan de Eem) van de Spaanse architect en kunstenaar Juan Navarro Baldeweg. De opening is voorzien in 2008.

Een enorm, naar het stadscentrum gekeerd front kenmerkt het gebouw. Een glasvlak van ongeveer 130 meter lang en 20 meter hoog, ondersteund door tot 65 cm hoge staalbalken. Helling en schuine knikken geven de vorm het karakter van een omwalling. Het front van het gebouw spiegelt de omwalling van de historische binnenstad, het heeft een tegenovergesteld profiel. In de woorden van de Nederlandse vertegenwoordiger van de architect, Wim Woensdregt: 'Het gebouw contramalt de verdedigingswerken van Amersfoort.'
Het gebouw ligt als een vesting tegenover de stad of als een leger dat is neergestreken voor het beleg. Niet voor niets noemt de Spaanse architect Juan Navarro Baldeweg volgens Wim Woensdregt het ontwerp 'het finale antwoord op de tachtigjarige oorlog'. Het is een vreedzaam antwoord. Want de enige munitie die van dit front te verwachten valt, zijn de wolken en het licht dat het reflecteert. Doordat het machtige front achterover helt, spiegelt het niet de stad maar de hemel, het schakelt zichzelf in zekere zin uit. De belegering van Amersfoort met licht en lucht is de architect op het lijf geschreven, in zijn ontwerpen munt hij uit in het gebruik van die elementen.

Naar Pieter Saenredam
Onder de glazen stolp zullen wolken volgens Baldeweg het gebouw zowel naar de stad als naar de hemel openen en sluiten. De indeling profiteert hier maximaal van. Achter de vide begint een vijf verdiepingen hoge standaard kantoordoorsnede van 14,40 meter breed en een galerij. De vloeren werken als horizontale lamellen en de wanden zijn als schoepen geplaatst, zoveel mogelijk haaks op het front. Je kijkt dwars door het gebouw heen. De open verbinding tussen front en de inhoud van het gebouw is ook van belang voor het klimaatsysteem.
De scheiding tussen de publieke en private ruimtes in het interieur is volgens Baldeweg aangepakt zoals in het schilderij van Pieter Saenredam, Interieur van de Sint-Odulphuskerk te Assendelft, gezien vanuit het koor naar het westen, 1649. Het schilderij toont een grote overwelvende structuur, bestaande uit stenen kolommen en de meer intieme schaal van het houten ameublement, die helder in elkaar grijpen. De publieke ruimten zitten onderin. KADE krijgt plek op de eerste drie niveaus rechts in het gebouw. Ontwerpgroep Trude Hooykaas is verantwoordelijk voor de inrichting.

De wolkenlucht van Ruysdael
Als inspiratie voor het glasfront voert Baldeweg ook een schilderij op. Gezicht op Haarlem met de bleekvelden van Jacob van Ruysdael, 1670-1675. Hierin krijgt vlak land en een paar hellende daken door een imposante wolkenlucht variatie in zonlicht en schaduw. Die wolken en daken zijn, volgens een toelichting, in dit project tot één geheel gemaakt. Geen saai geheel overigens, er is allerlei variatie.
Het glasvlak fragmenteert de reflectie. Door gebroken vlakken en een geschubde huid; knikken in het gevelvlak en verticale verspringingen tussen de glasstroken. Door de opbouw van het glas; de gelaagdheid maakt scherpstellen onmogelijk. Door de materialen, zoals gewafeld glas in het tweede vlak. Door rode en zilvergrijze ondoorzichtige horizontale glasstroken die in het front een brug slaan naar de aangrenzende bebouwing.
Niet één glasplaat is volgens Woensdregt hetzelfde. Door de grootte, schuinte en wijze van verspringen met hoekkepers en kielkepers, refereert het glazen vlak aan de kap van een boerenhoeve. In de visie van Baldeweg zouden de gebouwen van het Eemplein aan de overkant van het spoor, zich tot deze ‘boerenhoeve’ moeten verhouden als bijgebouwen. De daken aan de spoorzijde zouden dan met riet moeten worden bedekt zodat een zacht voor door het boerenerf zou worden getrokken. Van riet is om brandveiligheidsredenen afgezien. De achterzijde van het gebouw van RACM+KADE krijgt keramische leien met een soortgelijke uitstraling.
Of de gebouwen aan het Eemplein het karakter van bijgebouwen krijgen is nog maar de vraag. Een team bekende, vooral Nederlandse architecten als Neutelings Riedijk, Mecanoo en Koen van Velzen onder leiding van Peter Wilson is nog aan het ontwerpen en gaat pas een jaar later van start, ook de oplevering is een jaar later voorzien.

Juan Navarro Baldeweg (1939) is een buitenbeentje. Behalve bouwmeester is hij schilder en beeldhouwer, bekend bij fijnproevers in alledrie de vakgebieden. Hij volgt zijn eigen fascinaties, die met het landschap vooral, want Baldeweg is er een meester in om gebouwen te vervlechten met hun context. Om een landschap in de gebouwen door te laten lopen. In Amersfoort is het spel van spiegelende gevels en water slechts één facet van zijn bouwkunst. De vervlechting van gebouw en omgeving omvat óók opzet, indeling, materiaalgebruik. De bestrating aan de parkzijde die doorloopt in de hal; de spanten van de glasgevel die op bomen lijken. - (volledige bron: www.volkskrant.nl


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 167.

Tweets by kunstbus