kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 10-10-2008 voor het laatst bewerkt.

Karl Gotthard Langhans

Karl Gotthard Langhans de Oudere

Pruisisch architect, 15.12.1732 Landshut - 01.10.1808 Grüneiche (bij Breslau)

Classicistisch bouwmeester van de sobere stijl. Zijn hoofdwerk is de Brandenburgse Poort in Berlijn. Hij werkte ook mee aan de uitbreiding van het kasteel van Breslau en bouwde daar het kasteel Hatzfeld. (25eeuwen 274; Encarta 2001)

Brandenburger Tor, 1789-1794, Berlijn
Een van de belangrijkste gebouwen van zijn tijd. Reeds in 1789 (!) nam hij een aparte plaats in door zich af te wenden van zowel de barok als van het westerse classicisme, waardoor nieuwe normen werden geschapen voor de komende eeuw. De taak een monumentaal voorspel te geven tot de Pruisische avenue "Unter den Linden", die naar het koninklijk slot voert, en de idealistische geest van zijn tijd inspireerden de Sileziër. Hij was tot op dat ogenblik nauwelijks boven het provinciale niveau uitgekomen, maar leverde nu een prestatie van een verdienstelijke originaliteit.

Voorbeeld van de edele eenvoud en de stille grootsheid (cfr. Propyleeën van de akropolis, die hij als voorbeeld nam). Tweemaal zes Dorische zuilen, die tegen de klassieke regels op een voetstuk staan en door muren verbonden, dragen zware bovenbouw. Op het vooruitspringende middelste deel rust het indrukwekkende vierspan van Gottfried Schadow. De lage wachthuisjes in de vorm van een tempel maken een rechte hoek met de Brandenburger Tor. In deze Pruisische herschepping van het Griekse model, die ook gestalte heeft gegeven aan de ethiek van Kant, Fichte en Humboldt, kondigt zich een nieuwe geest aan in de architectuur. (KIB 19de 210-211)

Tegen het einde van de 18de eeuw prefereerde men de zwaardere, nog strengere Grieks-Dorische stijl. Dit "Griekse reveil", een fase van het classicisme, was in Engeland op kleine schaal begonnen, en vond al snel overal ingang, omdat men meende dat een zuiverder belichaming was van de "nobele eenvoud en serene grootsheid" van het klassieke Griekenland dan de later, minder "mannelijke" zuilenorde. Grieks-Dorisch was echter tevens de minst soepele stijl en dus bijzonder moeilijk voor moderne opdrachten te gebruiken, zelfs in combinatie met Romeinse of Renaissanceelementen. Slechts in uitzonderingsgevallen kon een Grieks-Dorisch bouwwerk rechtstreeks voor neoclassicistische doeleinden worden gebruikt. Een voorbeeld hiervan is de Brandenburger Tor in Berlijn, dat aan het poortgebouw (propylaeum) van het Parthenon is ontleend. (Janson 560-561)


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 515.