kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 21-01-2016 voor het laatst bewerkt.

kerk

Kerk

1. Een kerk is een plaats van samenkomst voor christenen. In dit gebouw worden diensten en andere samenkomsten belegd ter ere van God. In sommige kerken staat een altaar dat gebruikt wordt bij de uitvoering van sacramenten. Een kerkgebouw wordt ook wel bedehuis, Godshuis of tempel genoemd.

Beknopte geschiedenis
De eerste christenen kenden geen kerken maar kwamen bijeen op iedere geschikte plaats. De Grot van Sint Petrus nabij Antiochië is daarvan een voorbeeld. Pas na enkele eeuwen werden gebouwen speciaal voor de eredienst gebouwd.

Baptisterium van het eerste christelijke gemeenschapshuis voor christenen.
kerk is die van Dura Europus in Syrië. Deze kerk is voor het jaar 257 gebouwd.

Een belangrijke stimulans voor de kerkenbouw was het Edict van Milaan van 313 van Constantijn de Grote, waardoor de christelijke kerk in het Romeinse rijk gelegaliseerd werd. De eerste kerken kenmerken zich door een grote variëteit in vormen, maar vanaf de tweede helft van de 4e eeuw wordt de basiliek het meest voorkomende bouwtype. De kerkenbouw in het Oost-Romeinse Rijk wordt gekenmerkt door een neiging tot centraalbouw.

In het Karolingische Rijk worden de Romeinse bouwmethodes verder ontwikkeld en verspreid naar gebieden waar deze kennis verloren was gegaan. Uit de Karolingische architectuur komt in de 9e eeuw de romaanse stijl voort, waarin een toenemende drang tot verticaliteit zich uit in de bouw van torens. Deze romaanse architectuur kenmerkt zich verder door het gebruik van ronde vormen, dikke muren en kleine vensters en vindt toepassing in de gehele christelijke wereld.

Door de opkomst van de gotiek, dat door een ingenieuze skeletconstructie de bouw van zeer hoge en goed verlichte kerken mogelijk maakt, wordt de romaanse stijl vanaf de 13e eeuw in grote delen van Europa verdrongen, al vindt er in sommige streken een tijdelijke symbiose tussen de twee stijlen plaats in de vorm van de romanogotiek. Tot ver in de 16e eeuw is de gotiek de kerkelijke bouwstijl bij uitstek. De stijl wordt, behalve door een grote verticaliteit, gekenmerkt door spitsbogen en een grote mate van ornamentiek.

De gotiek wordt vanaf de 16e eeuw vervangen door de renaissance, een stijl die in eerste instantie vooral van belang is in Italië maar snel verspreid wordt over Europa. De architectuur van de renaissance grijpt sterk terug op de architectuur uit de Oudheid en kent een voorkeur voor centraalbouw, eventueel in combinatie met de traditionele basilikale opzet.

Na de reformatie zijn het vooral de protestanten die de renaissance-architectuur verder gebruiken. Het katholieke antwoord hierop is de barok.

In de loop der 18de eeuw vindt het classicisme wijde toepassing, zowel bij protestanten als katholieken. Rond de eeuwwisseling gaat dit classicisme over in het neoclassicisme. De 19e eeuw wordt daarna gekenmerkt door een herwaardering voor de bouwstijlen uit de Middeleeuwen.

De neogotiek en de andere daaruit voortkomende neo-stijlen zijn tot ver in de 20e eeuw toonaangevend. Vanaf het einde van de Eerste Wereldoorlog loopt de ontwikkeling van de kerkenbouw grotendeels samen met die van de profane architectuur.

Soorten kerken: kapel, kathedraal, kruiskerk, basiliek, hallenkerk, koepelkerk, staafkerk, schuilkerk ...

Een kathedraal of dom is de kerk waar een bisschop zetelt. De benaming valt te herleiden tot ecclesia cathedralis, kerk van de zetel. Die zetel is letterlijk de zetel van de bisschop, die in het priesterkoor van de kerk staat opgesteld. Deze zetel heet in het Latijn cathedra.
De bisschopskerk is de belangrijkste kerk van het bisdom. Wanneer een kerk als kathedraal is gebouwd, uit dit zich vaak in de grootse bouw en versieringen. Soms heeft de kathedrale kerk ook de status van basiliek. In dat geval spreekt men van een kathedrale basiliek. Een voorbeeld is de Kathedrale Basiliek van Sint-Jan Evangelist in 's-Hertogenbosch.

Een basiliek is een bouwpatroon uit de klassieke Oudheid en in de romaanse kerkarchitectuur. Tevens is het een eretitel voor kerkgebouwen in de Rooms-katholieke Kerk. In de laatste betekenis telt België 27 en Nederland 21 basilieken.

Van de huidige kathedralen in België is alleen die van Doornik als zodanig gebouwd. De overige waren parochiekerken of collegiale kerken voordat ze tot kathedraal werden verheven. Van de huidige kathedralen in Nederland is alleen die van Haarlem als zodanig gebouwd. De meeste andere kathedralen waren parochiekerken of collegiale kerken voordat ze tot kathedraal werden verheven. De enige andere nog bestaande kerk in Nederland die als Rooms-Katholieke kathedraal is gebouwd is de Domkerk in Utrecht. Tot 1559 was deze kerk zelfs de enige kathedraal in de Noordelijke Nederlanden. Zij is echter al sinds 1580 geen kathedraal meer.

2. Met het woord Kerk kan, naast het gebouw en het instituut, ook de christelijke geloofsgemeenschap bedoeld worden. In deze betekenis krijgt het woord een hoofdletter. In de loop van de geschiedenis zijn er vele conflicten geweest die tot vele Kerken (denominaties) hebben geleid.

3. Een kerkgenootschap is een zelfstandige organisatie die een kerk of godsdienstige gemeenschap vertegenwoordigt. In plaats van kerkgenootschap spreekt men ook wel over kerkelijke denominatie.


Copyright, This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the Wikipedia article http://nl.wikipedia.org/wiki/Kerk
Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 28.