kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 07-10-2008 voor het laatst bewerkt.

Michelozzo

Italiaans beeldhouwer en architect, 1396 Firenze - begr. 07.10.1472 aldaar

Michelozzo, eigenlijk Michele di Bartolommeo, was eerst bronsgieter en beeldhouwer. Vanaf 1435 was hij hofbeeldhouwer van de familie de Medici te Firenze. Michelozzo was vooral bekend als architect.

San Agostino Montepulciano
Met een prachtige gevel in Florentijnse gotiek, in 1427 begonnen volgens ontwerpen van Michelozzo.
In de gevel zijn de in opbouw en vormgeving overheersende renaissancevormen gecombineerd met laat-gotische motieven in de versiering boven het portaal en de spitsboognissen daarnaast. In de lunet boven de ingang een reliëf in terracotta van Michelozzo met een madonna met kind en de heiligen Johannes en Augustinus. Daarboven vier spitsboogbeelden, in een derde zone een roosvenster. Het interieur is 18e-eeuws; In de eenschepige kerk een Kruisiging door Lorenzo di Credi en een beschilderd houten kruis van Pollaiolo.

Giovanni di Bicci di' Medici bestelde bij Donatello en Michelozzo een grafmonument voor paus Johannes de XXIII (Balthasar Corcia). Dit grafmonument (tombe van Coscia), wellicht het eerste wand- of nisgrafmonument, bevindt zich nog steeds in het Baptisterium te Firenze. Het werk is waarschijnlijk tussen 1424 en 1428 gemaakt. Negen jaar lang hebben de architect en beeldhouwer Michelozzo en Donatello met elkaar samengewerkt. De opbrengst van hun samenwerking werd onderling gedeeld. In deze periode hebben zij ook de graftombe van Baldassare Coscia gemaakt. (Palazzo Medici-Riccardi, door Michelozzo gebouwd van 1444 tot 1464, is het prototype van het Florentijnse renaissancepaleis. Michelozzo bouwde het als een woning voor Cosimo il Vecchio, hoofd van de Medici-familie die feitelijk Firenze bestuurde. Het gaat om een zwaar gesloten blok, overzichtelijk in zijn structuur, stoer als een burcht, symbool van de macht en de rijkdom van de Medici.

Het paleis heeft een rechthoekige plattegrond en is gebouwd rond een elegant binnenhof (de cortile), omgeven door arcaden met kruisgang en boekenzaal, die uit drie beuken bestaat.
Men vindt er 3 horizontale geledingen, die van elkaar gescheiden worden door een doorlopende horizontale lijn (horizontalisme, analytische kunst, overzichtelijkheid). De drie verdiepingen zijn elk apart een stilistisch geheel en vormen samen een reeks.
Een zware, gesloten onderbouw uit grote ruwe steenblokken (rustica) verleent het gebouw een vestingachtig uiterlijk. De tweede verdieping is van gladde steenblokken met rustieke (ingehakte) voegen, de derde bestaat uit een geheel effen muur. De twee bovenste geledingen worden gebroken door een rij dubbelramen, die door een boog omspannen worden.
Boven op de structuur rust, als een deksel, een sterk vooruitspringende kroonlijst, geïnspireerd op de Romeinse tempels, en vormt een krachtige afsluiting van het geheel. (Janson 393)

De kenmerken in plattegrond en opbouw werden nagevolgd in de overige Florentijnse burgerlijke paleizen zoals Palazzo Strozzi en in heel Italië, zoals in het Palazzo Farnese te Rome.

Cosimo dei Medici vroeg aan Filippo Brunelleschi, zijn persoonlijke vriend, om een model te ontwerpen voor zijn woning. Hij verwierp echter tot grote woede van de bouwmeester het schitterende ontwerp, omdat het te pronkerig was en omdat Jaloezie een plant is die men nooit water mag geven. Het Medicipaleis werd dan gebouwd door Michelozzo Michelozzi, een medewerker van Donatello en als architect sterk beïnvloed door Brunelleschi. In 1444 begon men te bouwen en ongeveer 20 jaar later was het af. De kapel was af in 1459.

Aanvankelijk had het een open loggia op de linkerhoek. In het begin van de 16de eeuw werden de bogen door Michelangelo aan de hoeken dichtgemetseld met ramen en van vensters voorzien.

In de 17e eeuw ging het paleis over op de familie Riccardi, die het aan de achterzijde liet vergroten en de façade liet verbreden met 7 vensters.
In de cortile (binnenhof), bij binnenkomst links, is de toegang tot het Museo Mediceo. De eerste trap rechts in de hof leidt naar de Cappella Medicea, gebouwd door Michelozzo; een rechthoekige kleine huiskapel met kleine vierkante absis. Aan de wanden schilderde Benozzo Gozzoli (1459-1460) de beroemde Tocht van de drie koningen naar Bethlehem, doorlopend over de wanden. Prachtige, kleurrijke fresco’s met veel verhalende, realistische details, waarin verschillende tijdgenoten zijn geportretteerd, o.a. personen die deelnamen aan de ruiteroptocht van de Grieken bij het concilie van 1439 in Florence, en aan de feestelijkheden bij de komst van paus Pius II in 1459.

Het palazzo is bepaald door symmetrie en mathematische verhoudingen. Er zijn drie verdiepingen, bekroond met een enorme stenen kroonlijst die bij felle zon de muren wat schaduw moet bezorgen. De benedenverdieping heeft grote ronde openingen die symmetrisch geplaatst zijn in een rusticamuur, wiens onregelmatige kwaliteit de verdieping een duidelijk ruig en robuust uitzicht geeft. een kleine kroonlijst scheidt de benedenverdieping met de tweede etage of piano nobile. Ook hier zijn de ramen symmetrisch geplaatst, echter zonder te corresponderen met de onderste bogen. Een klein zuiltje deelt de ramen in twee, die door een rondboog overspannen zijn. Deze verdieping is kleiner dan de onderste en heeft meer gepolijste rustica, die in mooi geordende voegen lopen. De bovenste verdieping is gelijk aan de piano nobile maar de stenen zijn nog meer gepolijst en vlakker. Deze gradatie in het metselwerk zorgt voor een optisch effect, waardoor het palazzo er hoger uitziet dan het in werkelijkheid is. Ook het binnenste getuigt van grote aandacht voor verhoudingen en symmetrie. De basisvorm van het gebouw is een holle blok met een groot open centraal binnenplein dat op het gelijkvloers een zelfde open bogenrij bezit als een klooster. Dit binnenplein verraadt Michelozzo's invloed van Brunelleschi maar al te duidelijk. De bogenrij van het binnenplein is geïnspireerd op het vondelingenportico van Brunelleschi maar door problemen van architectonische aard die noch Michelozzo, noch zijn directe navolgers in Firenze behoorlijke konden oplossen. Dit gebeurde pas later in Rome en Urbino. (RDM, 58-59)

Het Palazzo
De ontwikkeling van het stedelijk paleis van de adel en de rijke burgerij, het palazzo, hangt samen met de politieke en economische evolutie in Italië. De Florentijnse bankiers moesten over goed versterkte huizen beschikken om hun geld in perioden van burgertwisten te beveiligen. Het gebouw heeft een rechthoekig grondplan: de gebouwen omsluiten een binnenplein (cortile). Op de benedenverdieping vindt men dienstruimten, woonst van personeel en stallen, op de eerste en tweede verdieping: woonplaatsen van de patriciërsfamilie. - (Brunelleschi op als bouwmeester van de dom van Firenze.

San Marco klooster
Dit klooster is weer opgebouwd en uitgebreid door Michelozzo op verzoek van Cosimo de Oude; de schitterende fresco’s waarmee Beato Angelico de cellen van de monniken versierde zijn bewaard gebleven. In het klooster bevindt zich tevens de zeer elegante bibliotheek die door Michelozzo in 1448 werd ontworpen. De bibliotheek omvat oude verluchte manuscripten en was de eerste openbare bibliotheek van de Renaissance. De San Marco kerk, in Florence naast het klooster, werd opnieuw ontworpen door Michelozzo.

Kerk van Santissima Annunziata
De kerk van Santissima Annunziata werd gebouwd op een oud oratorium uit 1235. In de 15e eeuw bouwde Michelozzo de eerste kloostergang. Met de bouw van de kerk van Santisima Annuziata werd door Michelozzo begonnen in 1444, later gemodificeerd door Alberti.

Verder ontwierp hij de capella dei Medici in de Santa Croce. (Summa)


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 117.

Tweets by kunstbus