kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 28-09-2009 voor het laatst bewerkt.

Monument

Het monument

Monument kan verwijzen naar:

1. erfgoed, beschermd of te beschermen overblijfsel van vroegere cultuur, nijverheid of wetenschap dat van algemeen belang wordt geacht om de historische, volkskundige, artistieke, wetenschappelijke, industrieel-archeologische of andere sociaal-culturele waarde;

2. een groot gedenkteken:

2.. Nationaal Monument, het monument op de Dam in Amsterdam;

2.. The Monument, een gedenkteken voor de Grote Brand van Londen in 1666;
De Engelse taal gebruikt het woord monument in dezelfde betekenis als het Nederlands. Maar "The Monument" zonder meer is het gedenkteken in Londen voor de Grote Brand van Londen in 1666. De zuil is 61 meter hoog en staat op 61 meter van de plek in Pudding Lane waar de brand was uitgebroken, niet ver van het Undergroundstation Bank-Monument.

monumentaal (bijvoeglijk naamwoord; monumentaler, monumentaalst; monumentaliteit) als van, of als een monument

Het monumentalisme - richting in de bouw- en versieringskunst die streeft naar het monumentale

Zie ook monumentale kunst

De monumentenlijst - officiƫle lijst van aanwezige monumenten
Het monumentenpand - pand dat onder monumentenzorg valt
De monumentenzorg - georganiseerde zorg voor de instandhouding en restauratie van waardevolle monumenten

Monument (erfgoed)
Een monument is een overblijfsel van kunst, cultuur, architectuur of nijverheid dat van algemeen belang wordt geacht om de historische, volkskundige, artistieke, wetenschappelijke, industrieel-archeologische of andere sociaal-culturele waarde.
Ook bijzondere natuurgebieden kunnen als monumenten (natuurmonumenten) worden beschouwd.
Een monument is het toonbeeld voor een bepaalde stijl van bouwen, of heeft anderszins een belangrijke betekenis als tekenend bouwwerk voor een bepaalde periode.

Monumenten in Nederland
Monumenten met de status rijksmonument hebben recht op omvangrijke subsidie voor onderhoud en renovatie, uiteraard binnen de stijl zoals die vertegenwoordigd wordt door het gebouw.
Er zijn ook gemeentelijke monumenten in Nederland. Deze groep is omvangrijker, en heeft een duidelijke plaatselijke betekenis. De subsidie hierop is meestal geringer, het betreft hierbij ook sneller woonhuizen of stadsdelen. Ook bestaat er monumentenzorg op provinciaal niveau.
Het mobiel erfgoed krijgt zelden subsidie, kan in enkele gevallen laagrentende leningen krijgen ten behoeve van restauratie.
Schepen, het varend erfgoed, kennen een Nationaal Register Varende Monumenten. Een daarin opgenomen schip wordt Varend monument genoemd.

Rijksmonument
Een rijksmonument is in Nederland een zaak (gebouw, object, stads- of dorpsgezicht) die van algemeen belang is wegens de schoonheid, de betekenis voor de wetenschap of de cultuurhistorische waarde.

Dit staat omschreven in de monumentenwet van 1988. Er geldt een minimumleeftijd van 50 jaar van de zaak om in aanmerking te komen voor de status beschermd rijksmonument. Rijksmonumenten zijn over het algemeen voorzien van het internationale blauw-witte monumentenschildje (zie afbeelding). De bordjes komen echter ook voor op archieven, bibliotheken en musea. Ze zijn in het leven geroepen tijdens de Haagse Conventie van 1954 en zijn gericht op het behoud van cultureel erfgoed ten tijde van oorlog. Soms staan de huisnummers in witte cijfers op een blauw bordje, dit is bijvoorbeeld te zien in Staphorst.

Nederland heeft ongeveer 51.000 gebouwde rijksmonumenten, 1500 archeologische rijksmonumenten en 350 beschermde stads- en dorpsgezichten.

De rijksmonumenten zijn ingeschreven in het Monumentenregister (artikel 1 Monumentenwet 1988), die geautomatiseerd is te vinden in de Objectendatabank (ODB), beheerd door de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. De Objectendatabank is niet publiekelijk toegankelijk.

Voor het onderhoud van rijksmonumenten bestaan fiscale faciliteiten. De overdrachtsbelasting bij aankoop van een rijksmonument door particuliere kopers is in 2009 afgeschaft na een uitspraak van het gerechtshof in Den Haag.

Monument (gedenkteken)
Een monument is ook een herdenkingsteken; een figuur, sculptuur, beeld bedoeld om de toeschouwer te herinneren aan iets.
Een monument is een standbeeld of een gebouw opgericht ter herinnering aan een persoon of een belangrijke gebeurtenis. De grootste monumenten worden opgericht door de overheid, maar ook bedrijven en particulieren richten monumenten op. Kleinere gedenktekens worden vaak gemaakt in de vorm van een plaquette of gedenkplaat.
Het woord monument is afgeleid van het Latijnse woord monumentum, "dat wat herinnert", van het werkwoord monere, "zich herinneren".
Een monument kan, behalve een monumentaal gebouw, ook een kunstwerk zijn, zoals een beeld of een zuil. Een bekend voorbeeld is het Nationaal Monument op de Dam te Amsterdam, dat allen herinnert aan de slachtoffers uit de Tweede Wereldoorlog. Vaak is de plaats waar het gedenkteken wordt opgericht, van historisch of symbolisch belang. Een speciale categorie monumenten is die van het mausoleum, een gebouw waarin het lichaam van een overleden persoon wordt bewaard.
In alle beschavingen is de behoefte aan een collectief cultureel geheugen zichtbaar. De eerste obelisken die de Egyptenaren oprichtten, waren religieuze instrumenten van de zonnecultus, maar toen zij werden voorzien van hierogliƫfen met de koningstitulatuur van de regerende farao, werden zij gedenktekens. Een ander woord voor een dergelijke zuil is een gedenknaald.
Puur functionele bouwwerken, zoals oude molens en fabrieken uit de 19e en vroege 20e eeuw, worden soms als industrieel erfgoed beschouwd, wanneer zij grotendeels in authentieke staat zijn gebleven en zo de herinnering aan een vervlogen tijdperk levend houden. Is een dergelijk object in Nederland als rijksmonument erkend, dan geniet het onder de Monumentenwet uit 1988 dezelfde bescherming als historische binnensteden en aristocratische paleizen. De meeste van deze bouwwerken in Nederland worden beheerd door Rijksdienst voor de Monumentenzorg (RDMZ).
Monumentale vormgeving is op Nederlandse kunstacademies een overkoepelend begrip voor de 'vrije' studierichtingen, de beeldhouwkunst, de tekenkunst en de schilderkunst.


Copyright, This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the Wikipedia article http://nl.wikipedia.org/wiki/Monument
Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 33.