kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 04-12-2009 voor het laatst bewerkt.

Paul Andreu

Franse architect, geboren 10 juli 1938 in Bordeaux, Caudere, de Gironde.

Paul Andreu studeerde in 1968 af als architect aan de École des Beaux Arts in Parijs. Tot zijn bekendste werken behoren de Grande Arche in La Défense in Parijs (samen met J.O. von Spreckelsen), de Olympische schans van Courchevel, de terminal van de Kanaaltunnel en het nabijgelegen Cité Europe-complex. Andreu heeft veel prijzen in de wacht gesleept, waaronder de Grand Prix National d’Architecture en de internationale Cristal Globe.

Grand Arche in La Défense in Parijs
Dwars door Parijs loopt de kaarsrechte, acht kilometer lange As, het symbool van Frankrijks macht en grootheid. Onlangs werden twee 'grands projets' van Mitterrand ingewijd, de Pyramide du Louvre en de Arche de la Défense, die het begin- en het eindpunt van deze As markeren.
Het oorspronkelijke idee was de historische as van de hoofdstad in la Défense een eindpunt te geven door een hoge toren. Nadat verschillende architecten zonder resultaat waren geraadpleegd, besloot men tot een internationale wedstrijd. Pas in 1983 kwam de Deen Johan Otto von Spreckelsen als winnaar van de 424 deelnemers uit de bus. Zijn 'boog' kreeg van iedereen bijval. Deze kubus van meer dan honderd meter hoog, bekleed met wit marmer, opent zich naar de horizon als 'een venster op de wereld'. Het ontwerp past in de lijn van de geometrisch abstracte vormen van la Défense en plaatst zich zelfverzekerd op de 'as', maar zet zich af tegen de rest door de leegte die hij insluit.
Voor sommigen mag het een 'triomfpoort' zijn, voor anderen een 'open venster op de toekomst', de monumentale waarde van de Arche is onbetwist. Paul Andreu, de architect die het project heeft overgenomen, heeft verklaard dat zelfs voor het in gebruik nemen de Arche al vele ingrijpende veranderingen heeft ondergaan. Voor zijn dood heeft Von Spreckelsen zich er echter van verzekerd dat de uitbreiding van de oppervlakken niet zou leiden tot de verwoesting van de verhoudingen van het bouwwerk. Soms betoonde hij zich daarbij onhandelbaar jegens ieder die het waagde veranderingen aan te brengen en daarmee de zuiverheid van zijn ontwerp aan te tasten.
Beide bouwwerken liggen dan ook op de 'triomfweg': ze markeren er het begin- en het eindpunt van. Als men zijn oog langs deze acht kilometer lange as laat gaan, krijgt men het bezwaard gevoel niet enkel een stedebouwkundig ensemble te moeten beoordelen, maar meteen heel Frankrijks grootheid. Hier zijn ruimtelijke karakteristieken en historisch-politieke echo's ondeelbaar met elkaar verstrengeld. Deze lijn die, arbitrair en kaarsrecht als een haarscheiding, de hoofdstad doorkruist en een richting geeft - hierlangs is de stad allengs naar het westen gekropen, de oostelijke buurten aan hun lot overlatend - heeft alle machthebbers tot dusver gefascineerd. Zoveel macht is rond deze lijn samengebald geweest, zoveel wendingen in de Franse geschiedenis zijn er geënsceneerd dat de As kortweg macht betekent, van welke aard dan ook, en in overdrachtelijke zin roem, grootheid en triomf, of die nu de vaderlandse troepen of pezige wielrenners betreft.
Om de metafoor van de leegte voort te zetten hield Von Spreckelsen in het bijzonder vast aan het benadrukken van het contrast tussen het exterieur en het interieur door op de binnengevels van de kubus een bepaalde stof aan te brengen die niet op de buitengevels aanwezig was. Daarom zijn de binnenwanden in tegenstelling tot de gladde en weerkaatsende buitenwanden bekleed met geanodiseerd aluminium in cassettevorm die aan de bekleding van Romeinse gewelven herinneren. - (Griekse naaktheid'

Soms willen mensen Paul Andreu, de franse architect, complimenteren met de enerverende Terminal van Aéroport Charles de Gaulle bij Parijs, Als hij dan vraagt wat ze denken van Terminal 2, veel efficiënter en eleganter, reageren ze verbaasd, Ontwierp u die andere ook?

Terminal 1 markeert het begin van Andreu's ont­werppraktijk, Hij ontwierp het eind jaren zestig, Het is een gesloten betonnen cylinder met een leeg centrum; door deze leegte transporteren buizen mensen in alle richtingen, Andreu's idee was om de reizigers zo te laten wennen aan een vliegend bestaan, het geeft hen gelegenheid te transformeren in een vliegend wezen,

Hij beschouwt het bewegen door de leegte als de perfecte illustratie van de mythe van Icarus, Daarin wordt uiting gegeven aan de dubbele houding van mensen tegenover vliegen: de trots dat een grens wordt overschreden, en daarnaast de angst om gestraft te worden vanwege die grensoverschrijding,

Andreu wil dat zijn vliegvelden ruimte bieden aan beide gevoelens, Architectuur hoeft de luchtreiziger niet gerust te stellen. Maar zij hoeft ook niet de ongemakkelijkheid te vergroten, Andreu streeft naar heldere, krachtige gebouwen waar mensen zich veilig voelen om bang te zijn, Architectuur, zo stelt hij, zou je het gevoel moeten geven dat niets in het leven je ontsnapt.

Andreu werkt al dertig jaar aan Aéroport Charles de Gaulle, Zijn ontwerpen voor dit vliegveld vormen de kern van zijn oeuvre, Als je Terminal 1 en Terminal 2 vergelijkt, is opvallend dat het dak aan belang heeft gewonnen. Net als veel andere architecten die vliegvelden hebben ontworpen, wilde Andreu met een zwevend dak de indruk wekken dat het gebouw zich in de lucht bevond, Maar een zwevend gebouw is een onbereikbare droom, In zijn recente werk stelt Andreu deze droom ter discussie, Hij onderzoekt nu in Bangkok het fenomeen van de muur, Een vliegveld is een plaats waar Je van het ene transportmiddel overstapt op het andere, Het is derhalve vooral een grensoverschrijding, En dat is juist waar architectuur over gaat: begrenzingen,

Andreu ontwierp vliegvelden over de gehele wereld. In uiterlijk lijken ze veel te verschillen, Allen worden ze echter gekenmerkt door dezelfde karakteristiek: de constructie is onverhuld en duidelijk zichtbaar, Hij streeft helderheid na en ook evenwicht en harmonie, Een inzichtelijke organisatie en constructie zijn daarbij belangrijk, Eerlijke vormen leiden voor hem tot de grootste poëzie van ruimte, zoals in de terminals van Saarinen,

Meer nog dan aan de constructie hecht Andreu belang aan consistentie; het gebouw moet een eigen microcosmos vormen die zich volgens eigen wetten, haast autonoom ontwikkelt. Ook wil hij geen exhibi­tionist zijn wat de constructie aangaat. Sommige high­tech architecten streven een esthetiek na die haar basis vindt in de repetitie van details, Voor Andreu is een detail niet meer dan dat: een detail. Het moet goed zijn vormgegeven maar dient zich niet op te dringen,

In zijn ontwerpen van de laatste tien jaar lijkt zich een nieuwe thematiek te ontwikkelen: het contrast tussen massieve vormen van beton en een fragiele structuur van ijzeren buizen,

Het begon bij La Grande Arche in Parijs waar hij onder andere "les nuages" ontwierp, de wolkachtige over­kapping die met metalen kabels tussen de poten van het gebouw is opgehangen. Hem interesseert de complexiteit van zo'n structuur te plaatsen tegenover de simpliciteit van de kubus, Het leidt tot een verrijking van de architectuur,

Andreu probeert in ontwikkelingslanden met zijn architectuur aan te sluiten bij de regionale stijl, ook al gaat het om vliegvelden die deel uitmaken van een internationaal transportsysteem. Een vliegveld is gegrondvest in het land, het maakt er deel van uit. Daarom verdiept Andreu zich in de cultuur ter plaatse. Hij vraagt zichzelf af: hoe zou hun architectuur eruit zien als ze dezelfde technologische ontwikkeling als wij gehad zouden hebben? Zijn uitgangspunt is dat het begrip 'modern' voor ieder land een andere inhoud heeft. Door zijn vliegvelden aan de regionale cultuur te laten refereren, wil Andreu ook aan de reizigers het idee geven dat ze ondanks de onwezenlijkheid van het vliegen werkelijk in een ander land zijn aangekomen. - (bron: archidea 1995)

De laatste jaren is Paul Andreu in toenemende mate actief geweest in het verre oosten. Hij ontwierp het vliegveld van Shanghai, de luchthaven van Pudong, het Guangzhou Gymnasium, het Kanton sport centrum en het Maritiem museum van Osaka. De Beijing Opera is een van zijn spectaculairste projecten. - (http://www.cedargallery.nl/nlarchitecten.htm#PAUL_ANDREU)

Recentelijk bouwde hij ook het SOAC (Shanghai Oriental Art Centre).


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 23.