kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Philips Vingboons

Philip Vingboons (1607/08-1678)

Amsterdamse architect

Philip Vingboons behoort tot de school van Jacob van Campen, het Hollandse Classicisme. Eén van de fraaist geproportioneerde stadspaleizen in deze stijl in Amsterdam, Kloveniersburgwal 95 uit 1642, is door Vingboons ontworpen.

Vingboons is vooral bekend geworden door zijn strenge symmetrische gevels, waarvan nog behoorlijk wat voorbeelden in Nederland te vinden zijn, maar hij ontwierp ook interieurs.

De Amsterdamse architect Philips Vingboons ging waarschijnlijk in de leer als schilder en graveur bij zijn vader, de schilder David Vingboons. Over zijn architectenopleiding is niets bekend.

In het begin van zijn loopbaan ontving Philips Vingboons vooral opdrachten van katholieke kooplieden uit Amsterdam. Hij paste de uitgangspunten van de klassieke bouwkunst toe in zijn architectuur.

Philips Vingboons had zich verdiept in de ontwerpen van Italiaanse architecten door de bestudering van zogenaamde ordeboeken. Dat waren een soort handleidingen voor architecten, gebaseerd op de ideale maten en verhoudingen van de klassieke architectuur. Vingboons liet zich inspireren door zijn Italiaanse voorbeelden, maar paste de proporties van zijn ontwerp aan aan de situatie langs de Amsterdamse gracht.
Op twee afwijkende manieren werden deze voorbeelden nagevolgd: pilastergevels en halsgevels met mens- of dierfiguren in de ornamenten maar verder geheel in Vingboons-stijl. Philips Vingboons reduceerde de trapgevel tot een halsgevel om de classicistische vormen bij het enkele huis beter tot zijn recht te laten komen.

Op het hoogtepunt van de macht en rijkdom van Amsterdam, halverwege de 17de eeuw, was Philip Vingboons de belangrijkste architect van Amsterdam en heeft dan ook zeer veel woonhuizen ontworpen. In tegenstelling tot Jacob van Campen weet Vingboons het classicisme op creatieve wijze toe te passen op het voor Amsterdam typerende smalle stadshuis.
Op een originele manier maakte hij de klassieke vormentaal geschikt voor de smalle Amsterdamse gevels, onder andere door als eerste de halsgevel te gebruiken.

Philip Vingboons wordt wel de uitvinder van de Amsterdamse halsgevel genoemd.
De zogenaamde Vingboonsgevel is in de periode van het Hollands Classicisme (1640-1665) op grote schaal nagebootst. Op eenvoudiger huizen verschijnt een pilaster-halsgevel, eenvoudig uitgevoerd in baksteen met enkele sobere ornamenten. Dit type wordt wel een Vingboons-imitatie, genoemd.

Vingboons was de eerste Nederlandse architect die zijn eigen werk in druk uitgaf. In 1648 en 1674 verschijnen boeken met ontwerptekeningen van Philip Vingboons ("Afbeeldsels"), waardoor we een goed beeld van het werk van deze voor Amsterdam zo belangrijke architect hebben.

Websites: www.bma.amsterdam.nl, Zie Lexicon Rijksmuseum Amsterdam, gemeentearchief.amsterdam.nl


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 2103.