kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Piet Zanstra

nederlandse architect en schilder van figuurvoorstellingen en naaktfiguren,

Geboorteplaats/datum Leeuwarden 1905-08-07
Sterfplaats/datum Amsterdam 2003-05-23

Na zijn opleiding HTS waterbouw in Leeuwarden, werd Zanstra assistent van de architect Dick Greiner. Later werkte hij bij W.M. Dudok aan de Bijenkorf van Rotterdam en bij J.P. Kloos aan de interieurs van het Collège Neerlandais in Parijs.

Groep 32
Zandstra werd lid van de Groep 32. Groep 32 is een afsplitsing van de Opbouw en De 8. Onder leiding van architect Arthur Staal was deze bouwkundige stroming van mening dat het functionalisme te ver doorgeschoten was in het Nieuwe Bouwen. De architecten van de Groep 32 richtten zich op minder functionalistische architectuur dan de groep architecten van De 8. Hoewel de 2 groepen probeerden samen te werken kwam het later tot een breuk. Zanstra zei hierover: 'Voor de oude generatie functionalisten was architectuur een kwestie van ontwerpen van zuivere constructies voor zuivere functies. Wij vonden dat ook de schoonheid van de vorm belangrijk was', en: 'Form follows function is waar, maar niet helemaal waar'.

Architectenbureau Zanstra, Giesen en Sijmons
In 1932 richtte hij samen Jan H.L. Giesen en K.L. Sijmons een ontwerpbureau op. Samen met hen realiseerde hij een complex met atelierwoningen aan de Zomerdijkstraat, wat het bureau in een keer op de kaart zette. In een periode waar functionalistisch bouwen zonder versieringen de norm aan het worden was, vielen deze woningen op door de afschroefbare balkonhekjes. Ze zijn exemplarisch voor de architectuuropvatting van Zanstra. Hij vond dat decoraties de nieuw zakelijke architectuur niet in de weg stonden.

Atelierwoningen 1932-1934
Zanstra werd vooral bekend door zijn ontwerp van atelierwoningen aan de Zomerdijkstraat in Amsterdam. Dit complex staat bekend als een vroeg voorbeeld van het Nieuwe Bouwen, ook wel functionalisme genoemd, in Nederland. Later nam Piet Zanstra afstand van zijn in 1934 gebouwde woningen.
Het complex atelierwoningen aan de Zomerdijkstraat in Amsterdam is een sleutelwerk in de Nederlandse architectuur van de jaren dertig. De architecten, Zanstra, Giesen en Sijmons, waren lid van de Groep '32, een groepering die zich sterk liet inspireren door vooral de werken van Le Corbusier. In hun werk streefden zij naar een combinatie van zakelijke architectuur met kunstzinnige elementen, hetgeen in de atelierwoningen duidelijk tot uiting is gebracht. Het gebouw vormde het eerste complex atelierwoningen dat in Nederland werd gebouwd en mede door de toepassing van een staalskelet was het zijn tijd ver vooruit. In het gebouw woonden en werkten vele bekende kunstenaars, zoals Herman Kruyder, Charlotte van Pallandt, Jaap Wagemaker, Gerrit Jan van der Veen en Jan Wolkers. Het bijeenbrengen van beeldend kunstenaars in het complex had een artistiek microklimaat tot gevolg met o.a. gemeenschappelijke modelavonden, gezamelijke tentoonstellingen en een sterke wederzijdse beïnvloeding. In deze uitgave wordt uitgebreid ingegaan op de ontstaansgeschiedenis van het complex en de receptie ervan door de bewoners en de pers. Naast een beschrijving van de verschillende atelierwoningen, wordt stilgestaan bij de renovatie die onlangs is uitgevoerd onder supervisie van Bertus Mulder.
ISBN 90 6450 083 5
Mariëtte van Stralen
Design by Reynoud Homan, Henk van Assen
www.010publishers.nl

Aanvankelijk werden slechts weinig ontwerpen van Piet Zandstra ook daadwerkelijk uitgevoerd. Pas na de oorlog kwam voor Zandstra het succes. Piet Zandstra bouwde in verschillende steden en ontwierp naast woningen ook kerken, hotels, winkelcentra en parkeergarages.

In 1954 werd de samenwerking tussen Zanstra, Giesen en Sijmons beëindigd en begonnen zij ieder hun eigen bureau.

In de jaren vijftig en zestig realiseerde Zanstra zijn meeste projecten. Hij bouwde diverse flatgebouwen en kerken in Amsterdam. De flats aan de Burg. Hogguerstraat, dwars op de Noordzijde, zijn van hem, in 1961 bouwde hij in Slotervaart, Amsterdam 'De Ark' en in Slotermeer realiseerde hij in 1965 de kerk 'de Hoeksteen'. Zijn meeste werk realiseerde hij echter in den Haag, waar hij flatgebouwen en woningen ontwierp voor de wijk Waldeck bij Kijkduin. Ook in Rotterdam ontwierp hij nog een tweetal kerken, waaronder een kerk in Hoogvliet.

Den Haag 1954 - ca 1963; diverse wederopbouwprojecten in Den Haag.

Dr. H.P. Berlageprijs 1960 voor woningbouw (brochure) ???

In 1963 richtte Zanstra het architectenbureau "Zanstra, Gmelig Meyling en De Clerq Zubli" op. (Zanstra, de Clerg, Zubli, Lammertsma en Partners) Het bureau ging vanaf 1975 verder als ZZ+OP, ZZOP (1980-1990), ZZ+P (1990-2002) en ZZDP (2002-). De D staat voor Joris Deur. Zie ook periode stamt o.a. de Europarking, ook wel 'de billen van Zanstra' genoemd.

Drie hoge flats aan de Burg. Hogguerstraat gebouwd in de eerste helft van de jaren zestig.
Piet Zanstra is uitvinder van de zogeheten Eba-flat, een van de types galerijflats die momenteel massaal worden gesloopt wegens ondraaglijke lelijkheid.

De invloed van Le Corbusier is in Nederland zeer belangrijk geweest. Het kantoorgebouw aan het Stadhoudersplantsoen in Den Haag, 1967, vertoont deze invloed o.a. in de pilotis waar het gebouw op rust.

Het werk van Zanstra tot ca 1970 is verreweg het meest interessant. Uit zijn oeuvrelijst blijkt dat vrijwel alle werken uit deze periode in de vakpers zijn gepubliceerd, terwijl de meeste latere gebouwen niet zijn besproken en hooguit voorkomen in Stedenbouw of vastgoedblaadjes. Zijn manier van bouwen wordt nu gekenmerkt door een vrij rigoureuze, recht toe recht aan stijl.

Amsterdam 1974
Ontwerp Burgemeester Tellegenhuis ( Maupoleum ); product van architectenbureau "Zanstra, Gmelig Meyling en De Clerq Zubli".
B. Hulsman, 'Het Maupoleum stond op een verkeerde plek. Architect Piet Zanstra zag zijn ontwerp afgebroken worden', NRC Handelsblad (11-04-1997)
Zanstra is de geschiedenis ingegaan als de architect van het Maupoleum. Het gebouw werd zo genoemd, omdat het eigendom was van Maurits ('Maup') Caransa, en door de gebruikers en de bevolking als een mausoleum, een doods blok beton ervaren werd. Zanstra is hier niet helemaal schuldig aan. Oorspronkelijk was het de bedoeling dat de Jodenbreestraat een 4-baansweg zou worden, en dat de architectuur van Wibautstraat en Weesperstraat zou worden voortgezet. Het door Zanstra ontworpen Maupoleum is vele malen uitgeroepen tot Amsterdams lelijkste gebouw.

Rond 1980 stopte Zanstra als architect, en begon hij te schilderen. Vanaf dat moment was hij vrijwel dagelijks in zijn atelier te vinden.

De Nederlandse architect en schilder Piet Zanstra overleed op 23 mei 2003.

Zanstra is vooral bekend geworden als de architect van het inmiddels gesloopte 'Maupoleum' in de Jodenbreestraat, maar hij laat een rijk geschakeerd oeuvre achter van honderden portiekwoningen, enkele sculpturale kerken en door Le Corbusier geïnspireerde gebouwen.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 13.