kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 03-12-2009 voor het laatst bewerkt.

Thom Mayne

'Het is mijn aard dingen uit elkaar te halen en opnieuw uit te vinden'.

Welke betekenis moeten we aan een term toekennen? Met de stroom van publiciteit over deconstructivisme werd het Californische architectenbureau Morphosis in korte tijd wereldberoemd. Maar Thom Mayne, die in Los Angeles onder de naam Morphosis samenwerkt met Mark Rotundi, gelooft niet in deconstructivisme. Sterker nog: hij zegt, dat hij zich aan geen enkel idee zou willen binden. Uiteindelijk is voor hem een gebouw alleen wat het is: een object, iets wat wezenlijk vreemd is aan de menselijke hart­stocht alles te willen interpreteren.

In het interview blijkt Thom Mayne meer vertrouwd te zijn met een auto-biografische benadering van zijn eigen werk. En niet van het bouwen, maar van het proces van ontwerpen. 'Het scheppen van architectuur brengt mij heel dicht bij de ervaring die mijn vrouw heeft als ze een baby krijgt. Het slorpt mijn energie op. Ik kijk hoe mijn werk groeit en zich ontwikkelt. Op dezelfde manier waarop de baby groeit, groeit mijn werk onder mijn handen, en ik kan er geen controle op uitoefenen. Gebouwen zijn als baby's, je kunt niet eenvoudigweg beslissen hoe ze zullen worden.'

Mayne beschouwt zichzelf als iemand die gelooft. Niet op de manier zoals mensen tweehonderd jaar geleden geloofden, ook niet op de manier waarop Le Corbusier geloofde in de heilzame uitwerking van bouwkunst op het welzijn van het volk. Waar het in Mayne's geloof om draait is zijn eigen werk. In tegenstelling tot de vroege modernisten heeft hij niet van die geweldige aspiraties. 'Mijn aspiraties bewegen zich op een beperkt vlak, op een besloten, persoonlijke wijze. Je kunt een roman schrijven en slechts acht mensen begrijpen de inhoud. Dat is acht meer dan niemand. Het kan even waardevol zijn dan te geloven, dat het boek goed is voor acht miljoen mensen.'

Mayne en Rotundi werken in Los Angeles: veeleer een eindeloos netwerk, een ziekelijke uitwas zonder centrum of begrenzingen, dan een stad in de gebruikelijke zin. Heeft architectuur betekenis in zo'n ­voor de auto gemaakt - samenstel? Mayne denkt, dat gebouwen niet langer de historische boodschappen in een stad als Los Angeles behoeven over te brengen. Gebouwen zijn daartoe niet meer het medium. Maar Los Angeles is van een nieuwe orde: een uitdaging. Thom Mayne bekent, dat hij een liefde-haat verhouding met de 'Big Orange' heeft. 'Het is wellicht Amerika ten voeten uit. Een systeem, dat vrijheid tot doel heeft, maar dat uiteindelijk niets met vrijheid te maken heeft. Hoe beperkt ben ik hier met zulke grote afstanden.'

Twintig jaar lang was Thom Mayne niet bang om op intellectuele wijze over architectuur te praten. Maar een paar jaar geleden ontdekte hij, dat de dingen veel simplistischer waren: toen hij vijf jaar was haalde hij een stofzuiger uit elkaar en dat doet hij nog steeds. - (bron: archidea 91)

Volkskrant 21 maart '05 - Thom Mayne (1944) krijgt de Pritzker Prize 2005 toegekend. In Europa is hij relatief onbekend, maar in Amerika maakt hij een tweede jeugd door. De inmiddels 61-jarige Mayne verwierf vooral bekendheid in de jaren negentig. Hij heeft veel panden ontworpen die in zuidelijk Californië staan, maar hij heeft ook in het Oostenrijkse Klagenfurt en de hoofdsteden Taipei, Seoul en Madrid projecten op zijn naam staan. Mayne kreeg de prijs 'als kind van de jaren zestig' voor zijn progressieve vernieuwende werk.

De doorbraak in de Verenigde Staten kwam voor Thom Mayne met de Diamond Ranch High School in Pomona, even buiten zijn thuisstad Los Angeles, in 2000. Een spectaculair ontwerp tegen een steile heuvel op. Het complex van grillige gebouwen, dat wordt doorkliefd door een voetgangerspromenade. Het effect is dat je je al wandelend in een canyon waant, een verwijzing naar het verderop liggend landschap, waaraan Mayne vermoedelijk de Pritzker Prize heeft te danken.
Mayne, een streekgenoot van Gehry, was jarenlang een zeer linkse architect met louter papieren ontwerpen, geliefd bij de architectuurstudenten, maar niet bij de opdrachtgevers. Dat kwam door zijn compromisloosheid, maar ook door zijn temperament. Hij heeft wel eens een klant aan zijn kraag vier centimeter boven de grond getild. 'De eerste 25 jaar had ik nog nooit een gesprek met een cliënt nadat het gebouw af was', zegt hij zelf.
Maar sinds de opdracht voor Diamond Ranch is veel veranderd. Op een steenworp afstand van de school in Los Angeles staat Cantrals District 7 (2004), het hoofdkantoor van een transporteur. Het is een parelend high-tech gebouw, met bloedstrakke gevel, voorzien van langwerpige neonbuizen, die doen denken aan een tijdopname van een autoweg bij nacht. 'Dit gebouw had in een oostelijke stad nooit gebouwd zullen worden', zei Gehry over dit ontwerp.
Het zal voor Gehry verheugend zijn dat Morphosis, het bureau van Mayne, nu ook in New York gaat bouwen. Mayne heeft net twee prestigieuze opdrachten in de wacht gesleept: een universiteitsgebouw voor de Cooper Union in het hartje van de stad, en aan het water het Olympische dorp van New York, dat zich kandidaat heeft gesteld voor de Spelen in 2012. Het wordt ook gebouwd als ze de Olympische Spelen niet krijgen. Waarmee de moderniteit van het jonge westen van Amerika dan definitief het oude oosten heeft bereikt.
- (zie volledige artikel op www.volkskrant.nl


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 1847.