kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 02-01-2016 voor het laatst bewerkt.

Aeneas

Aeneas (Grieks Aineias) was een mythologische Trojaanse held. Aeneas is de zoon van de godin Aphrodite en een sterfelijke man, Anchises, en kan dus worden beschouwd als een halfgod, hij heeft echter geen bovenmenselijke krachten.

Aeneas wordt in de literatuur geïntroduceerd door Homeros, (Ilias, boek II) als leider der Dardaniërs.

Hij is de hoofdfiguur in het epos Aeneis van Vergilius. Hierin wordt verteld hoe Aeneas na zijn vlucht uit Troje met veel omzwervingen naar Latium (in Italië) trok.

De mythe
Aeneas' vader, Anchises, was van hetzelfde bloed als de koning van Troje, Priamus. De vrouw van Aeneas, Creusa, was van hetzelfde bloed, alleen iets verdere familie. Na een belegering van 10 jaar door de Grieken, ook wel Achaeërs genoemd, kwamen deze door een list (het Paard van Troje) binnen de poorten van de tot dan toe onneembare vesting Troje. Deze was onneembaar gebleven omdat de muur door de god Neptunus gebouwd was. Aeneas lag, net als alle andere Trojanen, nog te slapen. Er was feest geweest omdat ze dachten dat de oorlog voorbij was. Maar in een droom kwam Hector tot hem en zei hem dat hij moest ontwaken en moest vluchten met de zijnen om ergens anders een nieuw Troje op te bouwen. Hector zei ook dat hij de Penaten (de huisgoden) van Troje in veiligheid moest brengen, hij had ze alvast mee gebracht. Toen Aeneas wakker werd, was de lucht gehuld in een mantel van vuur en lagen de schatten voor hem.

Na toch nog een tijd koppig gevochten te hebben, waarin Troje letterlijk werd afgebroken om het te beschermen, vluchtte Aeneas toch. Met zijn oude vader Anchises en de schatten op de rug, met zijn zoon Ascanius aan de hand, verliet hij samen met zijn vrouw Creusa zijn huis.

Tijdens zijn terugweg had hij afgesproken bij een afgelegen tempel samen met de overige vluchtelingen te verzamelen. Eenmaal aangekomen bleek zijn vrouw niet meer achter hem aan te lopen. Hij gooide zijn vader neer, liet zijn zoon in vertrouwde handen bij diens grootvader en ging op zoek. Toen hij bij zijn huis kwam, stond dit al reeds in brand. Hij draaide zich om en wilde verder zoeken tot hij plots de stem van zijn vrouw hoorde en haar gestalte zag. Het was haar geest die tot hem sprak en zei dat zij reeds in de onderwereld was afgedaald en dat Aeneas en de overige zijnen zonder haar een betere toekomst tegemoet gingen. Aeneas wilde haar nog een laatste maal omarmen maar hij greep in de lucht. Hij keerde somber terug.

Terug bij de tempel bleek de groep vluchtelingen aanzienlijk. En nadat de Grieken waren vertrokken, konden de ontheemde Trojanen, die inmiddels Aeneas tot hun leider hadden gekozen, beginnen aan hun reis over zee.

Na een lange zwerftocht langs het eiland van de Cyclopen, langs Scylla en Charybdis, kwamen ze op een verlaten Kreta. Hier dachten ze hun bestemming te hebben gevonden, maar tekens van de goden (pest, slechte oogst) lieten duidelijk zien dat die bestemming toch elders was. Zij trokken hier door verder.

Nu hadden de Trojanen de koningin der goden, Juno, niet op hun hand. Dit kwam doordat Juno vernomen had dat uit het nageslacht van Troje ooit een machtig volk zou ontstaan dat Carthago zou vernietigen, en Carthago was Juno's oogappel. Daarbij kwam dat Paris, prins van Troje, Aphrodite boven haar had verkozen in een strijd om wie de mooiste der godinnen was. Dus zond ze een storm op de zeevaarders af en 20 boten raakten elkaar kwijt. Ze kwamen in twee groepen op het strand van Carthago aan: Aeneas met 6 schepen en 13 anderen. Aeneas ging op verkenning samen met zijn vriend Achates. Hij kwam zijn moeder Aphrodite tegen, die over Dido en Carthago vertelde, maar zij verhulde aanvankelijk dat ze Aphrodite was. Aeneas en Achates werden tijdelijk in een wolk van onzichtbaarheid gehuld door Aphrodite en ze liepen naar Carthago. Daar zag Aeneas de andere groep Trojanen, geleid door Illioneus, om hulp smeken bij de koningin van Carthago, Dido. Na een tijdje brak de wolk van Aeneas en zijn metgezellen uiteen en verscheen de groep van Aeneas voor Dido. Deze ontmoeting was het begin van een tijd van rust voor de Trojanen. Zij leefden geruime tijd bij Dido aan het hof.

Maar Fatum (het lot) had besloten om Aeneas' reis niet daar te laten eindigen en liet Aeneas via Mercurius, de boodschapper der goden, weten dat hij verder moest met zijn tocht, eerst naar Cumae om daar via een priesteres naar de onderwereld af te dalen om zijn vader te spreken. Hiermee was Aeneas niet erg gelukkig, al had hij dit voorzien. In het geniep bereidde hij zich voor om te vertrekken. Dido kreeg echter lucht van de zaak en probeerde hem te overreden om te blijven. Ze wilde zelfs aan hem de macht overdragen. Doch Aeneas zwichtte niet; hij kon ook niet anders, want aan de wil van de goden moest gehoor worden gegeven. Zo vertrokken de Trojanen opnieuw. Aeneas keek nog éénmaal achter om en zag Dido op een heuvel staan. Ze vervloekte Aeneas: ze riep dat de stad die hij zou stichten altijd een vijand zou blijven van Carthago. Vervolgens doorboorde ze zichzelf met een zwaard.

Na een goede tocht - Poseidon vond dat ze op zee genoeg tegenslagen hadden gehad - kwamen ze in Cumae aan. Na een gouden twijgje te hebben bemachtigd, daalde Aeneas samen met de priesteres af in de Tartarus. Hier kwam hij via het mindere gedeelte naar het betere gedeelte, waar zijn vader zat. Anchises vertelde hem dat hij de toekomst al kende en hij wees zijn zoon de zielen die later zouden huizen in de lichamen van Julius Caesar, Augustus en vele andere toekomstige Romeinse gezagsdragers. Ook zei hij dat Aeneas nog een zwaar strijd wachtte in Latium, het land dat hem beloofd was.

Eenmaal terug boven, gingen de Trojanen verder en bereikten Latium. Hier heerste de koning Latinus. Deze had in vroegere tijden voorspellingen gehoord over een vreemd volk dat eens zou komen en dat dit volk machtig zou worden. Dus besloot hij vriendelijk te blijven en bood hij slim zijn dochter, Lavinia, aan. Maar deze was al door de moeder, Amata, beloofd aan een ander genaamd Turnus. Turnus, opgehitst door 1 van de Furiën, riep op tot een oorlog tegen de Trojanen. Deze kwam er, maar Aeneas had nog tijd genoeg om met zijn mannen en fort te bouwen en bondgenoten te vinden in de omgeving. Na een veldslag gewonnen door de Trojanen, trok Turnus zich terug. Aeneas wilde niet dat er vele onschuldigen zouden sterven en bood een duel aan, om hiermee de oorlog te beëindigen. Turnus accepteerde dit. Maar Hera speelde hem weer parten en het liep weer uit op een veldslag. Toch kwam het duel tijdens de veldslag. Toen de veldslag al enige tijd duurde zeiden Turnus en Aeneas dat hun mannen moesten stoppen met vechten. Ze maakten zich klaar en Aeneas, die veel ouder geroutineerder en sterker was dan de jonge Turnus, won het duel. Zo kwam er een einde aan de oorlog. De dochter van koning Latinus werd de vrouw van Aeneas. Ze stichtten samen de stad Lavinium, genaamd naar zijn nieuwe vrouw Lavinia.

Het inwonertal van de stad nam snel toe, en na de dood van Aeneas, kon zijn zoon Ascanius een nieuwe stad stichtten genaamd Alba Longa.

Het epos
Volgens de Aeneis waren Romulus en Remus via hun moeder nakomelingen van Aeneas; hun vader was de oorlogsgod Mars en zodoende was hij in feite de voorvader van de Romeinen. Hij wordt beschouwd als de stamvader van het Julische huis van Romeinse keizers.

Volgens Geoffrey of Monmouth is Brutus van Troje, de legendarische eerste koning van Brittannië, een kleinzoon van Aeneas.

In de Aeneis wordt vaak het epitheton pius (plichtsgetrouw) in verband met Aeneas gebracht. Aeneas moest als moreel voorbeeld dienen voor de Romeinse samenleving. Vandaar ook dat menig studentendispuut zijn naam aan deze figuur verleent.


Copyright, This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the Wikipedia article http://nl.wikipedia.org/wiki/Aeneas
Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 108.