kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 31-12-2015 voor het laatst bewerkt.

alchemie

De alchemie (v)

Oude geheime wetenschap die beoogde met de ‘steen der wijzen’ edele metalen en een levenselixer te bereiden.

Alchemie is een oude vorm van praktische natuurfilosofie, waarin elementen van scheikunde, natuurkunde, astrologie, semiotiek, metallurgie, geneeskunde, mysticisme en religie samenkwamen. De naam komt van het Arabisch: al-kimia). Alchemie werd door alchemisten beoefend. Ze poogden gewone metalen in goud om te zetten en beweerden soms daarin te slagen. Verder probeerden ze tegengiffen te vinden voor vergiftigingen. Bekend zijn hun vergeefse pogingen om een elixer of panacee te maken om onsterfelijk te worden. Zij bedachten echter ook een aantal chemische werktuigen die nog eeuwen later werden gebruikt, zoals het retort en de Bain Marie. De alchemie werd verdrongen door de scheikunde en farmacologie die de moderne wetenschappelijke methode toepassen. Uitdrukkingen als "hermetisch afsluiten" en "steen der wijzen" komen uit de alchemie.

Doel
Er bestond altijd al veel verwarring over het eigenlijke doel van de alchemie. Dit is niet toevallig. De alchemisten waren ervan overtuigd dat degenen die niet klaar waren voor de kennis en wijsheid die de alchemie bracht, er ook niets van hoefden te weten. In de fictieve reeks van Harry Potter is Alchemie een wetenschap die probeert goud te leveren en te produceren.

Symboliek
Ze gebruikten daarom veel verhullende symboliek, zoals het 'van lood goud maken'. Dit is een metafoor voor een zuiveringsproces. Het ging niet alleen om het zuiveren van stoffen, maar ook van de menselijke geest. Het verkrijgen van het goud, de lapis philosophorum of de "steen der wijzen" staat voor 'verlicht' raken. Met veel doorzettingsvermogen werd dit bereikt: het was het goud van de duizendste ochtend (dus vrucht van duizend nachten ploeteren). Zo beneden, zo boven, zei de alchemist. Dit contrasteert met vele andere geestelijke stromingen, waarin vaak alleen het 'hogere' telt, en de 'aardse' materie wordt afgewezen. De alchemist bewandelde de omgekeerde weg. Hij ging uit van de oermaterie en probeerde die te veredelen, door de 'hogere' zielsdelen te scheiden van de 'lagere' elementen. Door zichzelf te veredelen, veredelde hij ook de kosmos of het universum.

Hermes Trismegistus
De alchemie begint bij een Grieks jongetje (Balinas), dat bij toeval een oude tekst vindt. De tekst staat op een Smaragden Tafel en is naar verluidt geschreven door Hermes Trismegistus. In deze tekst is op de typisch alchemistische, hermetische (= geheimzinnige) wijze uitgelegd welke zeven (zuiverings-)stappen nodig zijn om tot de Steen der Wijzen te komen.

Principes
De basisgedachte van elke alchemist is "Één is alles en alles is één". Deze gedachte kan als volgt geïnterpreteerd worden:
. God is niet een schepper op afstand, maar het universum zelf (of wat daar nog "buiten" ligt. Dit is te vergelijken met de begrippen Chaos uit de Griekse mythologie, Niets, Nirvana), het benoembare en het onbenoembare (pantheïsme en/of panentheïsme, maar ook boeddhisme, taoïsme, confucianisme).
. Alles in het universum staat met elkaar in verband, of beter nog, het universum is een "web" (een bepaald "punt" heeft meerdere "toegangslijnen" te vergelijken met holisme.)
. Alles is in wezen hetzelfde, zowel materieel als geestelijk als geplaatst in tijd (een gedachte die men met veel fantasie kan vergelijken met die van de huidige Kwantumtheorie/snarentheorie/M-theorie).
. Alles kan alles worden, het principe van transformatie (omzetting). Lood wordt goud (transmutatie), net zoals een mens de verlichting bereikt.
. Alles vloeit van de ene toestand naar een andere toestand van zijn (emanationisme).
De voorwaarts leidende "rivier" van het Zijn. Dat wil zeggen uit het ene komt het vele voort, en uit het Zijn komen de zijnden (Dhamma, Dharma, Tao).
. "Ik ben de wereld en de wereld is mij."

Het is voor een alchemist nooit het doel om rijk te worden met zijn/haar alchemistische kennis, maar om zelf te transformeren naar een hogere staat van zijn. Een alchemist die geld belooft of vraagt voor zijn/haar diensten is een kwakzalver, een gebruiker van kwikzilver.

Zoals beschreven bestaat het zuiveringsproces uit zeven stappen te weten:
1. Calcinatie (verbranding)
2. Dissolutie (oplossen)
3. Separatie (scheiden)
4. Conjunctie
5. Fermentatie
6. Distillatie
7. Coagulatie

Dezelfde termen duiden tegenwoordig chemische methoden aan.

Bij de eerste stap, calcinatie, wordt het ego verbrand. Met het ego bedoelt men hier het dagelijkse masker dat je op hebt, dat het belangrijk vindt dat je make-up goed zit en dat zich zorgen maakt over wat anderen zeggen over je. De scheikundige kant hiervan is het verbranden van de te zuiveren substantie (meestal een plant). Op de Smaragden Tafel is dit gelijk aan zin 9: Zijn vader is de Zon.

Bij de tweede stap, dissolutie, los je de restanten van je ego op. De restanten bestaan uit de mannelijke (verstand) en vrouwelijke (gevoel) kanten (of yin en yang, of hoe je het noemen wil) maar is nog sterk vervuild met de resten van het ego. Ook in de scheikunde is dit het oplossen van de resten (as) in een oplosmiddel. Zin 10 van de Smaragden Tafel verwijst hiernaar: Zijn moeder is de Maan.

Bij de derde stap, separatie, worden, scheid je de restanten van elkaar, het mannelijke van het vrouwelijke. De rest gooi je weg (de resten van het ego). In de scheikunde staat dit gelijk aan bijvoorbeeld extractie of chromatografie. De wind draagt het in zijn buik zegt de Smaragden Tafel (zin 11).

Bij de vierde stap, conjunctie, verkrijg je de 'kleine Steen' (der wijzen). Het is de eerste hereniging van de twee delen (verstand en gevoel). De alchemisten noemden dit ook wel huwelijk van de koning en de koningin. Bij het bereiken van deze stap voel je al een soort innerlijke rust; je dualiteit is opgeheven zonder tussenkomst van een ego. De voedster ervan is de aarde (zin 12), staat er op de tafel. Dit is slechts het begin. Het 'koninklijk kind' moet met beide benen op de grond blijven staan en het doel voor ogen houden.

Fermentatie oftewel gisting is de vijfde stap. Scheikundig gezien is het een omzetting. De bij stap vier verkregen stof moet eerst rotten en dan gisten om een nieuw soort verbinding te krijgen. De oude alchemisten voegden bij het rottingsproces vaak mest toe om het te versnellen. Na de rotting begon de werkelijke gisting, dat (meestal) resulteerde in een geelachtige stof.

Distillatie is de zesde stap. Scheikundig is dit het laten koken en condenseren van de bij stap vijf verkregen stof, om een hogere concentratie en zuiverheid te verkrijgen. Als je te werk gaat met groot vernuft, stijgt deze kracht van de aarde op naar de hemel (=verdampen), en daalt weer af naar de aarde (=condenseren) en ontvangt energie van de hogere en de lagere (regionen). zegt de tafel hierover (zinnen 20 en 21). Praktisch laat je ook hier het wereldlijke leven los.

Coagulatie, de zevende en laatste stap. Dit is het ultieme samengaan van de gezuiverde delen van jezelf. Beneden zoals boven, en boven zoals beneden staat er op de tafel. Je geest wordt een met je lichaam, en je lichaam wordt een met je geest. Je bent verlicht.

Beroemde alchemisten
Alchemie werd niet alleen bedreven door westerlingen. Er zijn vele verschillende soorten alchemie, zoals Chinese Alchemie, Islamitische Alchemie en Indiase Alchemie. Bekende westerse alchemisten zijn Nicolas Flamel (circa 1400), Roger Bacon, Thomas van Aquino, Paracelsus (1493–1541), Tycho Brahe, Thomas Browne, Parmigianino, en - tot veler verrassing - ook Isaac Newton (1642–1727).

Mozarts Die Zauberflöte
Er zijn aanwijzingen dat Mozarts opera Die Zauberflöte (De Toverfluit), een allegorie is op het proces van "de alchemistische bruiloft". Vaker wordt beweerd dat deze opera de inwijding bij de vrijmetselaars voorstelt. Deze twee gedachten kunnen samengaan tegen de achtergrond van het idee, dat beide processen vergelijkbaar zijn. In de vrijmetselaarsloge van Mozart had men ook een alchemistisch laboratorium.

C.G. Jung
De Zwitserse psycholoog Carl Gustav Jung (1875–1961) schreef een aantal boeken, waarin hij een vergelijking trok tussen de symboliek van de alchemie en de symboliek die hij waarnam in het menselijk onderbewustzijn. Dit deed hij onder andere door droomanalyse en de daarin voorkomende archetypen, deze zijn bijvoorbeeld ook terug te vinden als de afbeeldingen van de Grote Arcana in de Tarotkaarten.


Copyright, This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the Wikipedia article http://nl.wikipedia.org/wiki/Categorie:Alchemie
Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 54.