kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 30-12-2015 voor het laatst bewerkt.

arsenicum

Arseen of arsenicum is een scheikundig element met symbool As en atoomnummer 33. Het is een grijs metalloïde. Ook arseentrioxide, As2O3 wordt soms aangeduid als arseen.

Toxicologie en veiligheid
Arseen en veel Arseenverbindingen zoals rattenkruit zijn extreem giftig. Binnen het menselijk lichaam richt het verwoestingen aan in het spijsverteringskanaal, veelal met dodelijke afloop. Toediening van kleine hoeveelheden over een lange tijd veroorzaakt de symptomen die op een "natuurlijke" maag-darmontsteking lijken.

Rattenkruit is de triviale naam voor di-arseentrioxide As2O3, een zwaar giftige arsenicumverbinding.
Rattenkruit gold lang als een ideaal vergif omdat het vrijwel niet aan te tonen was, niet vies smaakte en de verschijnselen niet meteen aan vergiftiging deden denken. Arseen is wellicht het vergif dat in de geschiedenis het meeste werd gebruikt voor gifmoord. Mogelijk is Napoleon Bonaparte op deze wijze aan zijn einde gekomen.
Sinds de ontdekking van de Marsh test is een vergiftiging met rattenkruit eenvoudig op te sporen; zelfs na lange tijd blijft het arseen nog aantoonbaar, ook lang na de dood, daar het in de haren en nagels wordt opgeslagen. Tegenwoordig is het door middel van massaspectrometrie een van de eenvoudigst op te sporen vergiften, als men maar aan de mogelijkheid van vergiftiging denkt; arsenicum is immers een chemisch element en kan niet vergaan of verdwijnen.

Ontdekking
Vermoedelijk heeft Albertus Magnus in 1250 het element voor het eerst geïsoleerd. In 1649 beschreef Johann Schroeder twee manieren om Arseen te isoleren.

De naam Arseen komt van het Griekse arsenikon, dat te vertalen is als geel orpiment.

Toepassingen
Arseen was vroeger een bestanddeel van tonica. In de geneeskunde is Arseen waardevol gebleken bij de behandeling van syfilis, in het middel salvarsan. Tot in de 20e eeuw werd loodarsenaat als pesticide gebruikt in de fruitteelt. Wegens de schadelijke gevolgen hiervan voor de sproeiers is men later op andere middelen overgestapt. In de 19e eeuw werd koperarsenaat zelfs als kleurstof gebruikt in snoepjes. Tegenwoordige toepassingen van Arseen zijn:
. insecticiden
. galliumarsenide is een veel gebruikt halfgeleidermateriaal
Verder wordt arseentrioxide in de hematologie gebruikt om sommige vormen van leukemie te bestrijden, wanneer patiënten immuun zijn (geworden) voor andere middelen.

Taxidermie
In de taxidermie, het dieropzetten, werd Arseen gebruikt om geprepareerde specimen te beschermen tegen insecten zoals o.a. motten, het spekkevertje, en de museumkever. Bij het prepaperen gebruikt men afhankelijk van het soort op te zetten dier, een soort pasta die bestaat uit Arseen, zeepvlokken, water, kamfer, krijt, kalium. Deze pasta wordt door middel van een penseel aangebracht na het villen. Deze methode geldt vooral voor kleine specimen met de maat tussen een vogel tot maximaal de maat van een vos. Bij grotere dieren moest men de huiden eerst looien, waarna er een laagje aan de binnenzijde werd aangebracht, of werd de huid gedompeld in een bad met Arseen.

Vanwege het gebruik van Arseen zijn er bij taxidermisten in vroegere tijden legio voorbeelden geweest van blindheid, en zwerende wonden door het gebruik van Arseen. Het doel van de Arseen was niet zozeer het weghouden van insecten, maar veeleer het doden van deze alvorens ze hun vernietigende werk konden voortzetten.

Heden is men van het gebruik van Arseen nagenoeg volledig afgestapt vanwege de hoge toxiciteit.Er zijn nu producten in de handel die minsten even doeltreffend zijn, zonder de risico's van Arseen.

Opmerkelijke eigenschappen
Chemisch gezien vertoont Arseen veel overeenkomsten met fosfor, zoveel zelfs dat het in biologische processen fosfor soms probleemloos kan vervangen. Wanneer Arseen verhit wordt, oxideert het snel naar Arseenoxide, dat een opmerkelijke knoflooklucht heeft. Arseen en sommige Arseenverbinding kunnen sublimeren. Het kan in twee verschillende vormen voorkomen: geel en grijs. De gele variant heeft een veel kleinere dichtheid (1970 kg×m-3) dan de meest voorkomende grijze variant (5780 kg×m-3).

Verschijning
De belangrijkste Arseenbron is het mineraal arsenopyriet (FeSAs), waaruit bij verhitting Arseen sublimeert. In lage concentraties komt Arseen vrijwel overal op aarde in de bodem voor. De concentraties zijn echter commercieel niet aantrekkelijk. De belangrijkste bronnen bevinden zich in Rusland, China, Zweden en Mexico. Verder komt er veel chronische Arseenvergiftiging voor in India en Bangladesh, waar jaarlijks vele mensen aan sterven. Men is er voor drinkwater afhankelijk van grondwater dat een te hoog Arseengehalte heeft.


Copyright, This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the Wikipedia article http://nl.wikipedia.org/wiki/Arsenicum.

Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 3825.

Tweets by kunstbus