kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 02-01-2016 voor het laatst bewerkt.

benedictijnen

De orde der benedictijnen en benedictinessen (Latijn: Ordo Sancti Benedicti), afgekort tot OSB, is een kloosterorde die de regel van Sint-Benedictus (480 - 540 n. Chr.) volgt. De orde rekent zich, in tegenstelling tot de latere bedelorden, tot de "stabilitas loci" (Nederlands: plaatsgebondenheid). Wereldwijd zijn er meer dan 8000 benedictijnen en 17.000 benedictinessen.

De dagindeling van de benedictijnen bestaat uit contemplatie en arbeid (ora et labora) en draait rond het gemeenschappelijk gevierde en op te dragen Misoffer en het officie: de Lauden, Primen, Terts, Sext, Noon, Vespers en Completen. Gewoonlijk wordt ook de Vigilie of nachtwake tot het officie gerekend.

Benedictus van Nursia
De heilige Benedictus (480-547) wordt algemeen beschouwd als vader van het kloosterleven in de Latijnse Kerk. Hij werd geboren Nursia, het huidige Italiaanse Norcia in de buurt van Perugia. Al op veertienjarige leeftijd sloot hij zich aan bij een groep kluizenaars. Uiteindelijk belandde deze groep in Subiaco, ten oosten van Rome, waar het klooster Santo Speco ontstond. Hij werd tot overste gekozen in Vicovaro, maar was zo streng dat de monniken het benauwd kregen en zelfs probeerden hem te vermoorden door hem een gifbeker voor te zetten. Toen hij die echter zegende, brak de beker. Daarom wordt hij in de kunst veelal afgebeeld met een beker in de hand waaruit een slang tevoorschijn komt. Om dit soort conflicten in het vervolg te vermijden stichtte hij zijn eigen gemeenschap op de Monte-Cassino. Beroemde volgelingen waren onder andere de Heilige Maurus en de Heilige Placidus.

De regel van Benedictus
De enorme invloed van Benedictus is vooral toe te schrijven aan zijn kloosterregel, de Regula Benedicti. Er bestonden al wel dergelijke regels, zoals de anonieme Regula Magistri, maar deze werden bijna allemaal als te streng of onevenwichtig ervaren, zoals later ook die van de Heilige Columbanus. Volgens Benedictus moesten de monniken drie geloften afleggen: armoede, kuisheid en gehoorzaamheid aan de abt. De monniken moesten zich toeleggen op "ora et labora", waarmee het bidden en de handenarbeid bedoeld wordt. Het bidden werd gedaan door acht maal per dag deel te nemen aan het koorgebed. Ten slotte moesten de monniken zich bezighouden met de lectio divina, het mediterend lezen van de Bijbel en de Kerkvaders. De regel van Benedictus is een afgewogen ritme van acht uur bidden, acht uur werken en acht uur rusten. Hierdoor verspreidde de orde der Benedictijnen, zoals ze naar Benedictus zouden gaan heten, zich in snel tempo over heel Europa. Dit gebeurde zowel door het invoeren van de regel in reeds bestaande kloosters als het stichten van nieuwe kloosters. Zo is Benedictus ook een van de patroon-heiligen van Europa geworden.

Vooral de biografie van Benedictus in de Dialogen van Paus Gregorius de Grote droeg al vroeg bij tot zijn reputatie.

De Heilige Scholastica was een zus van Benedictus.

Zijn feest werd vroeger op 21 maart gevierd maar tegenwoordig op 11 juli.

Geschiedenis
De kloosters die de regel van Sint Benedictus volgden, waren aanvankelijk autonoom en stonden niet onder toezicht van buitenaf. Een aantal van hen voegde zich vanaf de tiende eeuw in kloosterorden of congregaties samen. Paus Benedictus XII schreef in 1336 in Summa magistri voor dat alle benedictijnenabdijen moesten worden samengevoegd in provincies onder leiding van provinciale kapittels. Daaruit ontstonden nieuwe congregaties. Het Concilie van Konstanz (1414-1418) legde de benedictijnen tenslotte een organisatie naar het voorbeeld van de Cisterciënzer orde op.

De Orde der Benedictijnen (Confoederatio Benedictina) is in feite een federatie van congregaties en zelfstandige kloosters. Iedere congregatie is op zijn beurt weer een federatie, vaak uitgaand van een historisch belangrijk klooster dat voor andere aangesloten kloosters een soort moederklooster vormt. Er zijn ruim twintig benedictijnse congregaties. Deze congregaties moeten niet verward worden met congregaties in kerkrechtelijke zin (monastieke gemeenschappen die niet tot de kloosterorden in engere zin horen).

Lijst van Benedictijnse Congregaties
Orde van Cluny of Cluniacensers (909, in de 12e eeuw uiteengevallen)
Congregatie van Camaldoli of Camaldulenzers (Camaldoli, Toscane) (980)
. Observanten van Camaldoli
. Heremieten van Camaldoli
Congregatie van Vallombrosa of Vallombrosianen (1036)
Benedictijnen van Fontevrauld of Ebrandijnen
Benedictijnen van Tiron of Tironiënsers (1106; de Engelse abdijen traden vermoedelijk na 1216 toe tot de Engelse congregatie, de Franse abdijen in 1627 tot de congregatie van Saint-Maur)
Benedictijnen van Savigny te Savigny-le-Vieux (1113; in 1147 toegetreden tot de orde der cisterciënzers)
Congregatie van Notre-Dame de Calvaire te Poitiers
Engelse Congregatie (1216; ontbonden 1535-40, heropgericht 1607-33)
Congregatie van Sint Silvester of Silvestrijnen (1231)
Congregatie van de Celestijnen of Celestijnen (1254)
Congregatie van Monte Oliveto (1319)
Congregatie van Montecassino (1408)
Congregatie van Bursfeld (1440-46)
Hongaarse Congregatie (1514)
Zwitserse Congregatie (1602)
Congregatie van Saint-Vanne en Saint-Hydulphe (1604, ontbonden 1790)
Congregatie van Saint-Maur of Mauristen (1621; ontbonden 1790)
Oostenrijkse Congregatie (1625)
Beierse Congregatie (1684)
Braziliaanse Congregatie (1827)
Congregatie van Solesmes (1837)
Amerikaanse Congregatie van Montecassino (1855)
Congregatie van Subiaco (1872)
Congregatie van Beuron (1873)
Zwitsers-Amerikaanse Congregatie (1881)
Missiecongregatie van Sint Ottillie (1884)
Congregaten van Maria Verkondiging (1920)
Slavische Congregatie (1945-1969, ontbonden door de Heilige Stoel)
Nederlandse Congregatie (1969-2005, opgeheven)
Congregatie van Cono-Sur (1976)
Niet bij een congregatie aangesloten kloosters (extra Congregationes)

De dagindeling van de benedictijnen bestaat uit contemplatie en arbeid (ora et labora) en draait rond het gemeenschappelijk gevierde en op te dragen Misoffer en het officie: de Lauden, Primen, Terts, Sext, Noon, Vespers en Completen. Gewoonlijk wordt ook de Vigilie of nachtwake tot het officie gerekend.

Uit de regel van Benedictus
De Italiaanse kluizenaar Benedictus van Nursia kreeg heel veel volgelingen. Hij stelde in 529 voor hen een kloosterregel op. Vanaf de Karolingische periode (8e-9e eeuw) werd de regel van Benedictus in steeds meer abdijen toegepast.
. Het getal zeven is heilig (zie ook Psalm 118,164). Daarom gaan monniken zevenmaal per dag bidden in de kerk. Ook ’s nachts staan ze op, om onze Schepper te loven (Regel van Benedictus, hfdst. 16).
. Van Pasen tot 1 oktober zullen de monniken handwerk verrichten van 7 tot 10 uur (Regel, hfdst. 48).
. Het klooster moet, indien mogelijk, zo ingericht worden dat al het noodzakelijke ter plaatse is; water, een molen, een tuin en een bakkerij. Zo hoeven de monniken het klooster nooit te verlaten.

In België treft men de volgende benedictijnse kloosters aan:
Congregatie van Subiaco (visitator voor de Vlaamse provincie: Dom Kris Op de Beeck)
. Abdij van Affligem in Affligem
. Sint-Pietersabdij van Steenbrugge in Assebroek bij Brugge
. Benedictijnenabdij van Sint-Pieter en Sint-Paulus in Dendermonde
. Abdij van Keizersberg in Leuven
Congregatie van O.-L.-Vrouw-Boodschap (voorzitter: Abt Celestine Cullen, Glenstall/Ierland)
. Abdij van Maredsous in Maredsous
. Sint-Andriesabdij in Sint-Andries bij Brugge
. Sint-Andriesklooster in Ottignies, Louvain-la-Neuve
. Klooster Sint-Jan-Evangelist in Quévy-le-Grand
. Klooster van Wavreumont in Stavelot
Abdij van Chevetogne bij Chevetogne (Ciney)
Abdij van Vlierbeek (1125 - 1796) in Kessel-Lo

In Nederland treft men de volgende benedictijnse kloosters aan:
Sint-Adelbertabdij in Egmond-Binnen
Sint-Willibrordsabdij in Doetinchem
Sint Benedictusberg in Mamelis bij Vaals
Onze-Lieve-Vrouweabdij in Oosterhout (Benedictinessen)
De Sint-Paulusabdij in Oosterhout werd in 2006 verlaten. Het complex is nu in gebruik bij de lekenbeweging Chemin Neuf.


Copyright, This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the Wikipedia article http://nl.wikipedia.org/wiki/Benedictijnen
Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 1642.