kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 02-01-2016 voor het laatst bewerkt.

Berlijn

De hoofdstad van Duitsland, in het Duits Berlin.

Oost-Berlijn: het deel van de stad dat tijdens de Koude Oorlog onder Oost-Duits bestuur viel.
West-Berlijn: het deel van de stad dat tijdens de Koude Oorlog onder West-Duits bestuur viel.

Berlijn is de hoofdstad van Duitsland en als stadstaat een deelstaat van dat land. Het is een metropool en de grootste stad van het land, met ruim 3,4 miljoen inwoners. Het is tevens één van de grootste steden van de Europese Unie.

Berlijn geldt als één van de grootste culturele, politieke en wetenschappelijke centra in Europa. De stad is ook bekend vanwege het hoog-ontwikkelde culturele leven (festivals, nachtleven, musea, kunsttentoonstellingen enz.) en de liberale levensstijl, moderne tijdgeest en de lage kosten.

Berlijn is ook één van de groenste steden van Europa: 18% van Berlijn bestaat uit natuur en parken en 7% uit meren, rivieren en kanalen.

De stad ligt in het noordoosten van het land, aan de rivier de Spree en wordt omsloten door de deelstaat Brandenburg, waarvan ze sinds 1920 geen deel meer uitmaakt.

Geschiedenis
Eigenlijk bestaat Berlijn uit twee steden. Rond 1230 hebben de graven Johan I en Otto III de stad Berlijn-Cölln gesticht. Helaas zijn de aktes van de stichting niet bewaard gebleven. De eerste keer dat ze genoemd worden is 1251 voor Berlijn en 1261 voor Cölln. In 1307 besloten de twee gemeenschappen samen te gaan en in 1400 hadden de plaatsen in totaal ongeveer 8000 inwoners.

Al vóór de stadsstichting moet er echter bewoning zijn geweest. Op de Petriplatz werden in 2008 resten van een eikenhouten balk gevonden, die in in 1192 moet zijn gekapt.

De naam Berlijn is waarschijnlijk afkomstig van het slavische woord 'berl', dat moeras betekent. Cölln is afgeleid van Colonia. Hiermee kan kolonie van Berlijn bedoeld zijn, maar het zou ook een herinnering van de eerste bewoners aan hun stad van herkomst kunnen zijn, namelijk Keulen.

De plaats waar de stad ontstond was een logische alsook belangrijke. De rivier de Spree was hier doorwaadbaar. Tevens kruisten hier de wegen van de Elbe naar de Oder en die van Bohemen naar Saksen. Dicht bij de kruising van de wegen en het water ontstonden enkele markten, te weten de Molkenmarkt, Alte Markt en de Cöllnische Fischmarkt. De laatste wijkt qua vorm af van de andere markten en is driehoekig van vorm.

Voor de aanleg van de straten moet gekeken worden naar het omliggende landschap. Rond de eerste nederzetting waren drie duinen bepalend: de Nikolaidüne, de Mariendüne en de Rathausdüne. Rond en aan de voet van deze duinen werden de Post- und Heilige-Geiststraße, de Spandauerstraße, de Judenstraße, de Hohe Steinweg en de Klosterstraße aangelegd. Op de drie duinen werden het Rathaus, de Nikolaikirche en de Marienkirche gebouwd.

De eerste stadsmuren werden min of meer evenwijdig aan genoemde straten gebouwd, met dien verstande dat wel enige ruimte voor toekomstige bebouwing werd opengelaten, een vroeg bewijs van stadsplanning. Rond de stadsmuren liep een dubbele gracht met een wal ertussen. Op die wal ligt onder andere de huidige Neue Friedrichstraße. Een klein deel van de stadmuren is nu nog te vinden tussen de Klosterkirche en de Stralauer Tor.

De stadsmuren van Cölln begonnen aan de overzijde van de rivier op dezelfde plaats als die rond Berlijn, zo rond de Paddenstraße. In de Spree werd de doorgang door middel van houten palen afgesloten zodat de stadsmuren van beide stadsdelen min of meer met elkaar verbonden waren over het water. Schepen konden de stad van beide kanten bereiken via een smalle doorgang tussen de houten palen. De doorgang werd afgesloten met een vroege uitvoering van de slagboom. De stenen muren waren versterkt met torens, halve torens en dergelijke. Belangrijke namen van poorten zijn Konigstor (voorheen Oderberger of Georgentor), Stralauer Tor, Spandauer Tor, Kopenicker Tor en Gertraudten Tor. Al deze poorten lagen aan een kruispunt van straten zodat de stad over de weg vanuit alle windrichtingen bereikt kon worden.

In Cölln werden de eerste straten aangelegd zoals Breitestraße, Brüderstraße en de Fischerstraße. Ook Cölln was tegen een duin aan gebouwd maar was in omvang kleiner dan Berlijn.

Beide stadsdelen sloten in 1307 een verdrag tot betere en verdergaande samenwerking, maar beide delen behielden een aparte bestuursraad. De nauwe samenwerking was bittere noodzaak in de roerige tijden die volgden. De stad werd nu als eenheid gezien en vormde een stevig bolwerk in de tijd dat nieuwe heersers uit onder andere Beieren hun oog op Berlijn-Cölln hadden laten vallen. Dorpen in het noorden en zuiden van de stad werden opgekocht en bij de stad gevoegd en Berlijn-Cölln werd Hanzestad.

Rond die tijd kwam de provincie waarin de stad lag onder invloed van Frederik van Hohenzollern, burggraaf van Neurenberg. De stad zelf bleef zelfstandig, maar in 1448 - na een beleg van 6 jaar - werd Berlijn-Cölln door keurvorst Frederik II bij zijn rijk gevoegd en verloor de stad uiteindelijk zijn zelfstandigheid. Frederik II bouwde zijn paleis in Cölln en maakte de stad residentie van de Hohenzollerns, die hierna een grote invloed kregen op de verdere ontwikkeling van de stad.

Uit de periode voor 1650 is nagenoeg niets aan woonhuizen bewaard gebleven, behoudens enkele gewelven. Oorzaak hiervan zijn de grote branden van 1282, 1380, 1484 en 1581, waarbij nagenoeg de gehele stad tot de grond afbrandde. Na die branden werden wel de kerken herbouwd edoch in de op dat moment heersende bouwstijl. Ook het Rathaus is meerdere malen herbouwd, maar waarschijnlijk niet op dezelfde plaats als het oorspronkelijke. Vanaf ongeveer 1650 werd, onder aanvoering van de Grote Keurvorst Frederik Willem, begonnen met bouwen in steen met het oog op de allesvernietigende branden.

Keurvorst Frederik Willem heeft veel betekend voor de stad Berlijn. Toen hij in 1640 de regering op zich nam was de stad (evenals de staat Brandenburg) een enorme puinhoop. De vorst was slechts 20 jaar oud, maar juist zijn energie, zijn kunde en zijn organisatietalent hebben de problemen helpen overwinnen. Naast de financiën van de staat en de stad, was ook de verdediging van Berlin Cölln een probleem. De tijd voor het geknoei van zijn voorgangers was echter voorbij. De redder van Brandenburg was opgestaan.

Gedurende de Dertigjarige Oorlog bleek dat de staat militair gezien geen vuist kon maken. De vorst vond dat het tijd was dat de vijanden van Brandenburg weer respect kregen voor de staat. Om dit te bereiken pakte hij als eerste de verdedigingswerken rond Berlijn-Cölln aan. De nieuwe stadsmuren strekten zich in Berlijn uit van de huidige Neuen Friedrichstraße tot aan de Alexanderplatz. Ook grachten werden gegraven waarbij veel grond in de stad werd opgeofferd en vele bedrijven cq. werkplaatsen werden verplaatst. Ook aan de zijde van Cölln werd een gracht gegraven die tevens dienst deed als scheepvaartkanaal. Meer dan 60 huizen en gebouwen wijkten voor deze verdedigingswerken, toen deze vanaf 1658 werden aangelegd. Vanaf 1660 werden de werkzaamheden aan de kant van Cölln gestart en pas in 1683 was de vesting gereed met de bouw van de Leipziger Tor. Bouwmeesters Memhardt en Nehring bouwden de verdedigingswerken, die bestonden uit 13 bastions verbonden door 8 meter hoge muren. Aan de zijde van Cölln werd ook buiten de stad aan de vesting gebouwd, hoewel de grond erg moerassig was. De muren liepen daar van Unter den Linden over de huidige Behren-Straße en bogen naar het noorden af richting de Spree. De Spandauer en Köpernicker Tor konden niet in hun oorspronkelijke vorm blijven met het oog op de nieuwe vesting, anderen werden zoveel mogelijk in de vestingwerken opgenomen.

Om de vesting heen liepen grachten die pas laat in de 19e eeuw zijn gedempt. Straatnamen als Am Festungsgraben, Am Königsgraben, en Am Zwirngraben herinneren hier nog aan. Waterhuishouding in deze grachten geschiedde met sluizen aan de kant van de Spree. Nadeel van deze grachten was dat de Spree aan stroomsnelheid en daardoor aan diepte verloor zodat zandige oevers ontstonden. De oude middeleeuwse stadsmuur in Cölln werd afgebroken. De muur in Berlin bleef bewaard, maar diende geen enkel doel meer. Daarentegen werd de stadsgracht in Berlijn gedempt terwijl die in Cölln open bleef aangezien deze voor het scheepvaart verkeer onontbeerlijk was.

Om de stad heen waren moerasgebieden, zogeheten Werder, drooggelegd en onder keurvorst Frederik Willem begon men met de bebouwing ervan. De wijk kreeg de naam Friedrichswerder en een van de eerste bewoners was de bouwmeester Memhardt. De bouw begon vanaf de Spittelmarkt en de eerste straten waren de Hauptstraße, de Kurstraße en de Leipziger Straße lopend vanaf de gelijknamige poort en tevens de enige verbinding met de stad Cölln. Rond 1700 waren er al scholen, een stadhuis, een markt en een kerk die een omgebouwde stal was. Tevens was in Friedrichswerder een haven, Neucölln am Wasser.

Een tweede uitbreiding werd gevormd door Dorotheenstadt, genoemd naar de tweede echtgenote van de keurvorst Dorothea. De bevolking had de wens geuit om tussen de Spree en de Linden percelen te kunnen bebouwen. Dorothea had aldaar een dierentuin gepland maar de grond was daarvoor niet geschikt en het gebied werd als bouwgrond bestemd. Ook het weidegebied langs de Spree, grenzend aan bovenbedoeld stuk, werd in het bebouwingsplan betrokken als Neue Auslage. Straten als Charlottenstraße en Dammstraße (sinds 1786 de Friedrichstraße) werden aangelegd waarmee een verbinding werd gemaakt met de wijk Spandau. Frederik Willem liet een scheepswerf aanleggen en de Dorotheenstädtische Kirche werd in 1687 gebouwd.

De derde uitbreiding heette Friedrichstadt, een gebied tussen de Behrenstraße, Schützenstraße en de nieuwe stadsmuur, bekend staand onder de naam Cöllner Sommerfeld. Het gebied werd in 1681 echter bij Dorotheenstadt getrokken maar niet bebouwd. Pas onder de zoon van de keurvorst, koning Frederik I werd het land gekocht van de akkerbouwers. Het akkerland werd in vierkante blokken verdeeld voor bebouwing. Alhoewel de bouwers veel privileges kregen moesten ze volgens vastgelegde bouwtekeningen van Nehring bouwen. In 1695 namen Behr (Behrenstraße) en Grünberg de leiding over het nieuwbouw project over. Hoofdstraten werden de Friedrichstraße en de Leipziger Straße, aansluitend op die in de andere uitbreidingen. Zijstraten als Kronenstraße, Mohrenstraße, Taubenstraße en Jägerstraße werden aangelegd en de Charlottenstraße vormde de verbinding met Dorotheenstadt. Pleinen als Friedrichstadtische Markt (Gendarmenmarkt) en de Grosse Markt (Dönhoffplatz) verschenen. Niet alleen binnen de stadsmuren werd gebouwd, ook daarbuiten door het snel toenemende aantal inwoners. Zo ontstonden de voorsteden met name bij Spandau en bij de Köpernicker Tor.

De beroemdste straat in Berlijn werd reeds in 1647 ontworpen. Om een betere verbinding met de Tiergarten te bewerkstelligen werd vanaf de Hundebrücke een laan aangelegd met zes rijen linde- en notenbomen, Unter den Linden. Echter door de aanleg van de vestingwerken werd de laan in 1673 naar zijn huidige vorm verlegd. In 1695 werd hier bij de Hundebrücke het Arsenal gebouwd, waarschijnlijk door meerdere architecten, waaronder Nehring en Grünberg.

In de nabijheid van zijn paleis liet de keurvorst een tuin aanleggen naar Nederlands voorbeeld met beelden volgens antiek voorbeeld. Zijn lijfarts liet een botanische tuin aanleggen waarin de eerste aardappelen verbouwd werden. Om de tuinen heen werden een aantal prachtige gebouwen opgetrokken zoals het Pomeranzhaus, de Schlossapotheke en een groot bibliotheekgebouw. Het laatste werd nooit voltooid, de bibliotheek kwam in de Schlossapotheke.

Onder koning Frederik de Grote werd de stad uitgebreid met woningen voor de vele metselaars en timmerlieden uit Saksen die daarvoor na hun arbeid terug gingen naar hun eigen steden en daardoor hun verdiende geld niet in Berlijn uitgaven. Voorts heeft de koning zich voornamelijk toegelegd op de verfraaien van de reeds aanwezige bruggen en Unter den Linden. Vanaf de Schlossbrücke tot aan het begin van de laan moest een enorm plein aangelegd worden, Forum Friedericianum maar door een oorlog en de kosten ervan werd slechts een veel kleiner plein verwezenlijkt. De Brandenburger Tor is het resultaat ervan alhoewel dit oorspronkelijk een ander ontwerp was dan het huidige, namelijk een eenvoudige barokke poort geheel in de stijl van de Soldatenkoning. De omgeving was voor de Berlijners een geliefde wandelplaats, met name de Churfürstenallee. De huidige Brandenburger Tor dateert van 1791, een ontwerp van Langhans naar klassiek Grieks voorbeeld. Veel groter dan de eerste Tor moest de nieuwe het idee geven van het betreden van een tempel als de Akropolis.

Tussen 1819 en 1840 groeide het inwonertal van 201.000 tot 328.000 en nieuwe huizen waren derhalve nodig. Binnen de stadsmuren waren nog enkele onbebouwde stukken die nu rap volgebouwd werden om al de nieuwkomers te kunnen huisvesten. De aanwezige weides werden hiertoe opgeofferd in het noordoosten en zuidwesten. Het plan voor de wijk Köpenicker Feld ontstond reeds in 1825 maar werd pas in 1840 verwezenlijkt wegens geldgebrek om de landbouwers uit te kopen en schadeloos te stellen. De oude, reeds aanwezige straten bleven behouden maar de nieuwe aangelegde straten werden volgens bouwplan zodanig aangelegd dat er vierkante stukken bouwgrond ontstonden, diagonaal doorsneden door de oude straten.

Spartakusopstand
Na de Wapenstilstand van 11 november 1918 braken er in Duitsland overal revoluties en opstanden uit. In Berlijn had 5 januari 1919 de communistische Spartakusopstand plaats die met de moord door rechts-nationalistische Vrijkorpsleden op de bekendste woordvoerders van de Spartakisten, Karl Liebknecht en Rosa Luxemburg op 15 januari 1919, bloedig werd neergeslagen.
Het neerslaan van de Spartakus-opstand zou de verhoudingen tussen de communisten en de sociaal-democraten tijdens de Weimar-republiek ernstig blijven belasten: een toekomstige samenwerking was niet meer mogelijk. Enerzijds koesterden de sociaal-democraten grote argwaan jegens de communisten vanwege de Russische revolutie en een gevreesde internationale communistische beweging. Anderzijds waren de communisten woedend over de neergeslagen opstand en het zogenaamde 'socialistische verraad'.

Berlijnse Muur
In de 19e en 20e eeuw zijn de stadsmuren en grachten afgebroken en gedempt vanwege het verlies van hun functie en de verwoestingen in de Slag om Berlijn aan het eind van de Tweede Wereldoorlog waren enorm. De grandeur van de stad Berlijn verdween hiermee en ook de opdeling van de stad in Oost en West had grote gevolgen voor de ontwikkeling en wederopbouw, vooral het gebrek eraan in het DDR-gedeelte. Pas na de Val van de Muur in 1989 kwam de ontwikkeling in Oost-Berlijn op gang. De stad zocht naar de sfeer van de twintiger jaren, voor de Tweede Wereldoorlog. De stad was een bruisende metropool in die dagen, met een gevarieerd uitgaansleven waar plaats was voor uitbundig theater en experimentele cinematografie. Zo maakte Fritz Lang in 1927 in de Babelberg Studios in Potsdam de meest kostbare film van zijn tijd, Metropolis.

Verschillende ontwerpers hebben geprobeerd de sfeer te creëren met de vierkante woonblokken met binnenplaats langs de Friedrichstraße. De binnenplaatsen waren indertijd een centrum van leven en dat is getracht terug te krijgen met wisselend succes.

Tegenwoordig is Berlijn een stad met 3.4 miljoen inwoners van allerlei komaf. De vroegere problemen van verdediging hebben plaatsgemaakt voor die van verpaupering en sociale achteruitgang. Ontwikkeling van een stad als Berlijn heeft derhalve een compleet andere invalshoek nodig dan onder de grote vorsten van weleer. Pracht en praal zullen niet de prioriteit hebben.

Geografie en klimaat
Met een oppervlakte van 891,82 km², waarvan 19 procent bos en 6,7 procent water, is Berlijn een van de meest groene en meest uitgestrekte steden ter wereld. De stad wordt omringd door tientallen voorsteden die een landelijk karakter hebben. De stad heeft een continentaal klimaat, met warme zomers en droge koude winters. De gemiddelde jaarlijkse temperatuur is 9.1°C.

Demografie
Er woonden op 31 augustus 2007 3.4 miljoen mensen in Berlijn. De gehele regio Berlin-Brandenburg heeft ruim 4.4 miljoen inwoners. Het geboortecijfer (en het aantal immigranten) ligt in Berlijn lager dan het sterftecijfer, waardoor het inwoneraantal langzaam daalt. Van de bevolking zijn er ongeveer 460.000 buitenlanders. Veruit de grootste etnische groep is afkomstig uit Turkije. In Berlijn woonden op 31 december 2005 ca. 118.000 Turken. De meesten van hen wonen in Kreuzberg. Daarnaast leven er circa 41.000 Polen. Andere grote groepen komen onder meer uit voormalig Joegoslavië. Zo komen er circa 25.000 mensen uit Servië en Montenegro en 11.500 uit Kroatië. Ook wonen er relatief veel mensen uit de voormalige Sovjet-Unie. Zij zijn in de statistieken vaak onderbelicht doordat deze Aussiedler vaak eenvoudig een Duits staatsburgerschap (Duitse voorouders of Joods i.v.m. de Deutsche Wiedergutmachungspolitik) aan hebben kunnen vragen. Het gaat hierbij om ongeveer 45.000 mensen. Daarnaast wonen er circa 14.000 Italianen.

Van de bevolking heeft 59 % geen geloof, 22,3 % is protestant, 9,1 % katholiek, 2,7 % hangen een ander christelijk geloof aan, 6,2 % moslim en ,4 % jood en ,2% behoort tot een ander geloof.

Politiek
Vanaf 1319 werd er lang en bloedig gestreden om het gebied Brandenburg door diverse vorstenhuizen. In 1411 smeekte de bevolking de keizer van het Heilige Roomse Rijk om hulp. In 1415 werd Frederik van Hohenzollern door Rome benoemd tot keurvorst van Brandenburg; dit vormde het begin van de 500-jarige heerschappij door de Hohenzollern-dynastie. Keurvorst Frederik III erfde de titel in 1688, verhief in 1701 Brandenburg tot koninkrijk en werd gekroond tot koning Frederik I van Pruisen.

Op 18 januari 1871 riep Otto von Bismarck het Duitse Rijk uit met Berlijn als hoofdstad. De snelle economische groei die gepaard ging met Duitslands industrialisatie, zorgde ervoor dat de stedelijke bevolking snel groeide aan het einde van de negentiende eeuw.

Na het einde van de Eerste Wereldoorlog werd in 1918 in Berlijn de republiek uitgeroepen. In 1920 werden meerdere steden en gebieden rond Berlijn geannexeerd conform de Groß-Berlin-Gesetz. Het nieuwe Groot-Berlijn telde toen bijna 4 miljoen inwoners.

Na het grijpen van de macht door de nationaalsocialisten in 1933 werd Berlijn de hoofdstad van het Derde Rijk. De nazi's gebruikten in 1936 de Olympische Zomerspelen in Berlijn voor propagandadoeleinden. Er waren ook plannen om Berlijn tot de wereldhoofdstad van het Germaanse Rijk (Germania) om te bouwen. Dit ging niet door als gevolg van het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog.

In april 1945 vielen de troepen van de Sovjet-Unie Berlijn binnen. Straat voor straat moest de stad veroverd worden. Tienduizenden soldaten en burgers kwamen hierbij om het leven. Adolf Hitler pleegde op 30 april 1945 zelfmoord in een bunker onder Berlijn. Een paar dagen daarop capituleerde Duitsland. Veel plekken in de stad herinneren nog aan de Tweede Wereldoorlog, zoals de Niederkirchnerstrasse, waar de hoofdkantoren van de SS en de Gestapo waren gevestigd. Alleen de fundamenten van de gebouwen zijn nog te zien, maar op de plek is wel de permanente tentoonstelling 'Topography Des Terrors' te zien. Aan de Wilhelmstrasse bevindt zich het voormalige luchtmacht-ministerie van Herman Göring, waar nu het ministerie van financiën is gevestigd.

Berlijn werd na afloop van de Tweede Wereldoorlog bezet door de geallieerde troepen van Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie. Tijdens de Conferentie van Potsdam in 1945 werd Berlijn, net als de rest van Duitsland, in vier sectoren verdeeld: een Russische, een Amerikaanse, een Britse en een Franse. Berlijn werd het brandpunt van de Koude Oorlog, aangezien de stad midden in de Russische sector lag. Al snel gingen de drie geallieerde sectoren (de Franse, Britse en Amerikaanse sector) meer samenwerken; de Russen zetten een afwijkende politieke lijn uit.

Op 24 juni 1948 blokkeerden de Sovjetautoriteiten de geallieerde sectoren met de hoop de hele stad te annexeren. Het was voor mensen uit de geallieerde sectoren verboden door de sector van de Sovjet Unie te reizen. Omdat de Berlijnse geallieerde sectoren als een eiland in de Sovjetsector lagen, was het niet mogelijk deze gebieden over land van goederen te voorzien. De geallieerden reageerden door een luchtbrug in te stellen: alle goederen die de stad nodig had werden met vliegtuigen aangevoerd. Op 12 mei 1949 werd de blokkade opgeheven.

In 1949 werd tevens de Bondsrepubliek Duitsland (hoofdstad Bonn) opgericht, bestaande uit door de sectoren onder Franse, Engelse en Amerikaanse control. De Russische sector werd omgevormd tot de Duitse Democratische Republiek (DDR). Oost-Duitsland (DDR) kreeg een communistische regering en Oost-Berlijn werd hoofdstad van de DDR. De drie geallieerde sectoren kregen een Westerse regering en vormden West-Berlijn.

Steeds meer DDR-burgers vluchtten naar West-Berlijn. Om deze vluchtelingenstroom tegen te houden besloten de Oost-Berlijnse autoriteiten in 1961 West-Berlijn te isoleren. In de nacht van 13 augustus 1961 werd een grens opgetrokken rondom West-Berlijn. Als snel werden deze prikkeldraadversperringen vervangen door een muur. Iedereen die probeerde vanuit Oost-Berlijn naar West-Berlijn te vluchten, werd neergeschoten.

Door de politieke veranderingen in 1989, werd op 9 november 1989 de grens tussen Oost- en West-Berlijn geopend. Op 3 oktober 1990 werd Duitsland officieel herenigd en Berlijn werd weer de hoofdstad. In 1991 werd de beslissing genomen de regering naar Berlijn te verhuizen, wat in 1999 daadwerkelijk gebeurde.

Stadsbestuur
Berlijn is, evenals Hamburg en Bremen, een deelstaat (Bundesland) op zichzelf. De regering wordt gevormd door de senaat, die uit de Regierender Bürgermeister en maximaal acht senatoren bestaat. De leden van de regering worden gekozen door het Berlijnse parlement, het Abgeordnetenhaus. De zetel van de burgemeester en de senaat is het Rotes Rathaus vlakbij de Alexanderplatz.
Ieder district heeft een eigen burgemeester (Bezirksbürgermeister). De burgemeesters van de districten vormen de Rat der Bürgermeister, waarvan de Regierender Bürgermeister voorzitter is. Deze raad adviseert de senaat.
Bij de gebiedshervorming van 1 januari 2001 werd het aantal districten (Verwaltungsbezirke) van 23 naar 12 teruggebracht.

Musea
Op het Museumsinsel, de noordelijke punt van het eiland in de Spree, bevindt zich een vijftal musea:
. Alte Nationalgalerie, gebouwd tussen 1867 en 1876.
. Altes Museum, gebouwd tussen 1825 en 1828, tot 1845 Königliches Museum genoemd.
. Bode-Museum, gebouwd tussen 1897 en 1904, voor de beeldencollectie van Wilhelm von Bode.
. Neues Museum, gebouwd tussen 1843 en 1855.
. Pergamonmuseum, gebouwd tussen 1910 en 1930, voor de tentoonstelling van archeologische schatten zoals de Ishtar-poort uit het antieke Babylon.

Andere musea in Berlijn:
. Ägyptisches Museum Berlin
. Bauhaus-Archiv over het Bauhaus
. DDR Museum over het dagelijks leven in de DDR
. Deutsche Guggenheim
. Deutsches Technikmuseum Berlin
. Filmmuseum Berlin
. Gemäldegalerie
. Kunstgewerbemuseum
. Hamburger Bahnhof - Museum für Gegenwart
. Jüdisches Museum Berlin, ontworpen door Daniel Libeskind, geopend in 2001.
. Museum Berggruen
. Neue Nationalgalerie met moderne kunst
. Zeughaus (Deutsches Historisches Museum) over de geschiedenis van Duitsland
. Museum Haus am Checkpoint Charlie

Winkelen
Kaufhaus des WestensAan de Kurfürstendamm kan men uitgebreid winkelen. Exclusieve winkels van internationale modeontwerpers zijn te vinden in de zijstraten als de Fasanenstraße. Iets ten oosten van de Kurfürstendamm bevindt zich het Kaufhaus des Westens (KaDeWe). Internationale designmode is te vinden in de Friedrichstraße, in het Quartier 206 en de Galeries Lafayette. Ook is er de Arkaden aan de nieuwe Potsdamer Platz met een breed winkelaanbod. Aparte mode, extravagant en creatief design is er in de vele kleine boetiekjes rondom de Hackesche Höfe in Mitte en de Kastanienallee in Prenzlauer Berg. Aan de Straße des 17. Juni is een vlooienmarkt.
Rond kersttijd zijn er de Berlijnse kerstmarkten.

Uitgaansleven
Berlijn geldt anno 2007 als de uitgaansstad van Europa. Er is geen door overheid vastgestelde sluitingstijd voor de horeca. Enkele zaken zijn zelfs 24 uur per dag geopend. Er zijn talloze cafés, restaurants, clubs, discotheken, cocktailbars, etc. Er is niet echt een uitgaanscentrum in de stad, wel zijn er concentraties van uitgaansgelegenheden. Een aantal uitgaansgebieden:
. Oranienburger Straße / Hackescher Markt
. Kurfürstendamm en de zijstraten
. Kollwitzplatz en overig Prenzlauer Berg
. De wijk Friedrichshain.
. Nollendorfplatz en omgeving (homoscene)
. Oranienstraße en omgeving
Veel locaties zijn aan de buitenkant niet of nauwelijks te herkennen als uitgaansgelegenheid. Een voordeel volgens velen is dat je juist in deze gelegenheden de autochtone Berlijner treft en minder toeristen. Ook zijn sommige clubs "mobiel", in die zin dat ze regelmatig van locaties wisselen. Zoals altijd geldt hier nog meer dat wat vandaag "in" is, morgen "uit" kan zijn. Maar ook geldt zoals altijd, dat met name de taxichauffeurs en vaak ook hotelreceptionisten, op de hoogte zijn van de laatste trends.

In het uitgaansleven van Berlijn is werkelijk alles aanwezig. De Lonely Planet beweert zelfs dat het hedonisme van de jaren '20 van de vorige eeuw terug is in de geest van het Berlijnse uitgaansleven.

Verkeer en vervoer
Berlijn kent een uitgebreid netwerk van openbaar vervoer. Naast regionale spoorverbindingen, heeft de stad een S-Bahn, een metro, tram en bussen.
Berlijn heeft drie luchthavens. Tempelhof, opgericht per ministerieel besluit op 8 oktober 1923, is de oudste commerciële luchthaven ter wereld. In 1927 was het ook het eerste met een metrostation. Gemeten naar aantallen vliegbewegingen is Tegel in het noordwesten de grootste luchthaven, maar momenteel wordt Schönefeld in de gelijknamige gemeente omgebouwd om de functie van Tegel over te nemen. De nieuwe luchthaven voert de naam Berlin Brandenburg International (BBI), waarmee het belang voor de regio Brandenburg wordt onderstreept.


Copyright, This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the Wikipedia article http://nl.wikipedia.org/wiki/Berlijn.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 1205.

Tweets by kunstbus