kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 27-06-2008 voor het laatst bewerkt.

Bruynzeel

Carel Blazer 50 jaar Bruynzeel 1897-1947 Photography

Het nu gedeeltelijk ontmantelde bedrijf Bruynzeel Fabrieken Zaandam komt voort uit de door Cornelis Bruynzeel sr. in 1897 in Rotterdam opgerichte stoomtimmerfabriek De Arend, waar houten vloerdelen en schaverijproducten werden geproduceerd. De arend ligt nog steeds aan het Bruynzeellogo ten grondslag.

Historie
Cees Bruynzeel Sr vertrok als arme boerenzoon uit Zeeland en begon in Rotterdam een kleine aannemerij.

Zijn zoon Cornelis (Cees) Bruynzeel zag haarfijn dat specialisatie het middel was om te overleven en richtte 1 januari 1897 in Rotterdam de Stoomtimmerfabriek De Arend op waar hij begom met het produceren van lijstwerk en kozijnen, later volgde de fabricage van deuren.
De mechanische houtbewerking was in eerste instantie bedoeld om preciezer te kunnen werken, zodat De Arend als een van de weinige werkplaatsen in staat was de gebogen vormen van de moderne art nouveau uit te voeren in golvende houten kozijnen en lijstwerk.

Na de geboorte van Bruynzeel seniors twee kinderen, Cornelis in 1900 en Willem in 1901 veranderde hij de naam van zijn bedrijf in "C. Bruynzeel en Zonen".

Na de eeuwwisseling startte Bruynzeel met de productie van parketvloeren. Tegen 1911 produceerde het bedrijf ook schoolbanken.

In 1919 brandde de fabriek echter af. Bruynzeel herbouwde de Rotterdamse fabriek vrijwel direct en liet daarnaast dichtbij de houtleveranciers in Zaandam een nieuwe fabriek onder de naam N.V. Hollandsche Deurenfabriek C. Bruynzeel en Zonen bouwen. Dit nieuwe bedrijf kwam op een terrein naast de spoorweg in de omgeving van de Hembrug, waar ook de villa's van de twee directeuren later een plaats zouden krijgen.

De nieuwe fabriek liet C. Bruynzeel Jr ontwerpen door architect Jan Wils, die later de huisarchitect van het bedrijf zou worden en het gebouw werd in 1920 voltooid. Cornelis Bruynzeel Jr (Rotterdam, 19 Februari 1900 - 1980) was directeur der N.V. Bruynzeel's Deurenfabriek te Zaandam. Hij bezocht het lyceum in Den Haag, en begon daarna in de timmerfabriek van zijn vader. In 1920 werd hij directeur van de deurenfabriek, terwijl zijn broer Willem Bruynzeel (1901) directeur van de vloeren- en fineerfabriek en de schaverij werd. Hij huwde in 1922 met Titia Verkade.

Cornelis Bruynzeel droeg de (moderne) kunst een warm hart toe. Hij was lid van de Haagsche Kunstkring en liet reclamestands van zijn bedrijf op de Utrechtse jaarbeurs in 1918 ontwerpen door Vilmos Huszàr en in 1919 door het duo Piet Klaarhamer en Bart van der Leck. Huszàr was de overbuurman van Cornelis Bruynzeel en in 1917 al ontwierp hij een advertentie voor de firma Bruynzeel. Later maakte hij ook een reclameboekje voor dat bedrijf.
Bruynzeel's bungalow Stormhoek die naast de deurenfabriek werd gebouwd, werd ontworpen door de architect Jan Wils terwijl Piet Zwart de ontwerper van de meubelen was en ook Vilmos Huszàr en een steentje aan bijdroeg.

Bruynzeel Keukens
In 1937 begon het bedrijf met de productie van keukens; de eerste keuken was een ontwerp van opnieuw een bekende ontwerper, namelijk Piet Zwart die ook een aantal reclamefolders en boekjes zou ontwerpen. Na voorwerk van Koen Limperg wist Piet Zwart met zorgvuldig ontworpen gestandaardiseerde onderdelen in 1938 een volwaardige keuken in productie te krijgen. Piet Zwart zou in het jaar 2002 uitgeroepen worden tot dé ontwerper van de twintigste eeuw. De samenwerking met bekende ontwerpers is gebleven. Zo hebben Pierre Cardin, Kho Liang Ie en recent Jan des Bouvrie en Gerard van den Berg voor Bruynzeel keukens ontworpen.

De zeilboot Valk
Bruynzeel was een fervent zeiler, en heeft met zijn zeiljacht De Zeearend aan veel wedstrijden, zoals de Fastnet in 1937, meegedaan. In 1939 begon Cornelis Bruynzeel Jr. met de productie van hechthout, een soort multiplexhout, voor toepassing in jachtbouw. De zeilboot Valk ontworpen door Van der Stadt is een eerste voorbeeld. E.G. van de Stadt: Met Cees Bruynzeel had ik veel contacten. In de jaren 1938-1939 heb ik met hem meegevaren op de Zeearend. Het was een man waar ik ook veel aan te danken heb, hij had ideeën en ik had ze dat paste goed bij elkaar. Toen hij het hechthout ontwikkelde, wilde hij dat materiaal ook gebruiken voor de bouw van boten. In september 1938 begonnen we met de bouw van de Valk die ik had getekend. Voor die tijd was het heel wat om aan seriebouw te beginnen. In het eerste jaar bouwden we er 100 en in het tweede jaar 150. Toen moesten we stoppen omdat het materiaal op was.

Vanaf 1946 had Bruynzeel ook nog een houtwinningsbedrijf in Suriname, waar Willem Bruynzeel de directeur van was.

30 december 1947 werd de potlodenfabriek van Bruynzeel opgericht om in te spelen op het gebrek aan schrijfgerei tijdens de wederopbouw. Deze fabriek is symbolisch voor de mentaliteit van Bruynzeel in de jaren vijftig. Een enkel experiment zoals de Aquila keuken naar ontwerp van Kho Liang le kon niet verhullen dat de werkelijke productinnovaties verleden tijd waren.

In 1956 is Cornelis Bruynzeel naar Zuid-Afrika geëmigreerd, waar hij een fabriek begon in Stellenbosch.

De fabricage van keukens was vanaf het begin succesvol, maar vooral door de wederopbouw na de Tweede Wereldoorlog ontstond veel vraag naar de producten van Bruynzeel. Men richtte zich hierbij voornamelijk op nieuwbouwprojecten in plaats van de particuliere markt. De vraag steeg nog eens extra na de ontwikkeling van de Simplo keuken: een eenvoudige en goedkope variant op de standaard-Bruynzeelkeuken. In 1965 had het bedrijf al 28 fabrieken in 14 landen, waar in totaal 12.000 mensen werkten.

In 1966 fuseerden de deuren en de vloerenfabriek. De schaalvergroting zette door met overnames van buitenlandse bedrijven en de grootschalige productie van halffabrikaten.

In de zeventiger jaren van de 20ste eeuw werden de fabrieken in Zaandam opgesplitst. De vloerenfabriek ging naar Cadier en Keer, de keukenfabriek en de potlodenfabriek naar Bergen op Zoom en de schaverij en fineerfabrieken bleven in Zaandam waaronder Bruynzeel Multipanel - Zaandam - Roeselare (B): fabricage van geselecteerde tropische houtsoorten voor de maritieme sector met een optimale en watervaste verlijming, bestand tegen extreme klimatologische invloeden. Hechthout, vloerplaten, antislipstrips, fineer, buigfineer en buigtriplex. De problemen hielden echter aan en mondden in 1982 uit in een faillissement.

In 1982 maakt Bruynzeel Keukens een doorstart onder de bezielende leiding van de heer J. Vroom en kwam het bedrijf er in de loop van de jaren negentig langzaam weer bovenop.

In 1997 ontwierp Jan des Bouvrie ter gelegenheid van het 100-jarig bestaan van het bedrijf een nieuwe keukenlijn genaamd Module 100, die enkel bestond uit modulaire onderdelen. Dit was zijn eerste keukenontwerp voor Bruynzeel; later ontwierp hij nog een tweetal andere keukens.

In 2000 werd de 15 miljoenste keuken geproduceerd.

In het kader van het 105-jarig bestaan wordt in 2002 aan de Nederlandse topontwerpers Jan des Bouvrie en Gerard van den Berg gevraagd een keuken te ontwerpen.

Bij het 110-jarig bestaan in 2007 werd een keuken ontworpen door designer Frederik van Heereveld. De internationale wereld heeft Frederik terecht bejubeld, met als ultieme erkenning de Internationale Design Award (EDIDA) van Elle Decoration, als de best getalenteerde designer voor 2005/2006.

Momenteel heeft Bruynzeel Keukens alleen al in Nederland en België 43 eigen filialen.


Copyright, This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the Wikipedia article http://nl.wikipedia.org/wiki/Bruynzeel_Fabrieken_Zaandam
Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 1791.