kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 07-01-2016 voor het laatst bewerkt.

Chaussée Brunehaut

De heirbaan Boulogne-Keulen of Chaussée Brunehaut, tegenwoordig ook bekend als de Via Belgica, is de belangrijkste heerweg die de Romeinen in de Lage Landen aanlegden.

Oudheid
De weg is ouder dan de Romeinse tijd; aan de plaatsing van grafheuvels uit de Bronstijd en IJzertijd kan worden afgeleid dat de weg in de prehistorie al een belangrijke route vormde. Toen Julius Caesar in 57 v.Chr. de Belgen aanviel, volgde hij deze route, wat het voor de Nerviërs eenvoudig maakte hem op te wachten. Ze werden niettemin aan de Sabis (de huidige Selle in noordelijk Frankrijk) verslagen. Romeinse soldaten bouwden rond 10 v.Chr. een echte heirbaan op de route. Ook tijdens de Bataafse Opstand werd deze weg gebruikt door Romeinse troepen.

De weg was niet alleen belangrijk voor de verplaatsing van de Romeinse legioenen, maar ook voor haar bevoorrading. Daartoe werd in het vruchtbare Haspengouw de oudste stad van België,Tongeren, gesticht, op de kruising van deze weg met de Jeker. Vanuit dit legerkamp werden de soldaten die de Rijngrens bewaakten bevoorraad van graan uit Haspengouw. Boulogne was de belangrijkste haven om naar Britannia te reizen, Keulen was een belangrijke stad aan de Rijngrens. Langs de weg werden Romeinse villas, nieuwe nederzettingen en tumuli (grafheuvels) gebouwd.

Na de oudheid bleef de Via Belgica in gebruik. Delen van de oorspronkelijk weg zijn onder meer in Maastricht opgegraven.

Naamgeving
De huidige naam is in de 20e eeuw door archeologen bedacht. Hoewel Via Belgica grammaticaal correct is, is het geen goed Latijn.[1]

In de Middeleeuwen ontstond de sage dat deze weg door een Frankische koningin was gebouwd. Chaussée Brunehaut of Brunehault was daarom de naam van de route tussen Amiens via Bavay en Liberchies naar Tongeren. Deze naam verwijst naar Brunhilde van Austrasië (534-613), een Visigotische prinses die tussen 567 en 613 regentes was van Austrasië en Bourgondië. Deze energieke bestuurder werd het onderwerp van tal van legenden (vermoedelijk ook het Nibelungenlied) en werd zo gekoppeld aan de aanleg en het onderhoud van de heerwegen. Volgens die legende was ze de vrouw van Caesar en wilde ze het werk van haar man afmaken door wegen aan te leggen. Verder zou Chlotharius II haar land hebben willen inpikken. Hij liet haar gevangen nemen en zonder kleren op een kameel binden. Na drie dagen van lijden was ze echter nog niet dood. Daarop werd ze met haar haren, een hand en een voet aan een wilde hengst gebonden. Op de plaats waar Brunhilde werd teruggevonden werd ter herinnering de Brunhildesteen van Pierre de Brunehaut opgericht. Dit is een menhir te Hollain (Doornik). In Bavay wordt haar veronderstelde wegenbouwkundige activiteit sinds 1872 herinnerd met een monumentje, dat ongeschonden een bombardement tijdens de Tweede Wereldoorlog heeft doorstaan.

Route
De loop van deze Romeinse weg staat aangeduid op de Tabula Peutingeriana, een middeleeuwse kopie van een vierde-eeuwse landkaart. Hier volgen de oude en nieuwe plaatsen die de route passeerde:
. Gesoriacum (Boulogne), havenplaats met verbinding naar Britannia
. Samarobriva (Amiens), hoofdstad van de Atrebates
. Camaracum (Kamerijk)
. Bagacum Nerviorum (Bavay), hoofdstad van de Nerviërs
. Vodgoriacum (Waudrez)
. Geminiacum (Les Bons Villers)
. Perniciacum (Braives)
. (Tienen)
. (Sint-Truiden)
. Atuatuca Tungrorum (Tongeren), hoofdstad van de Tungri
. "Mosa Trajectum" (Maastricht), hier stak ze de Maas over
. (Valkenburg)
. Coriovallum (Heerlen), hier werden thermen teruggevonden
. Iuliacum (Gulik, Jülich)
. Tiberiacum (Bergheim-Thorr)
. Colonia Claudia Ara Agrippinensium (Keulen)

In Bavay begonnen nog zes andere aftakkingen naar:
. Doornik
. N527: naar Blicquy (een deelgemeente van Leuze) en Velzeke. Hier was een aftakking (diverticulum) naar het kustgebied (Oudenburg, Brugge en Wenduine)
. N285: Asse-Bergen-Edingen-Rumst-Utrecht
. Trier via Strée en Dinant)
. Reims, hoofdstad van Gallia Belgica, via La Capelle en Vervins)
. Soissons

Verder oostwaarts zijn er nog twee aftakkingen naar het Noorden:
. In Maastricht begon een aftakking die de linker maasoever volgde naar Nijmegen
. In Heerlen was een kruising met de weg naar Xanten en Aken

Belvedereproject
Via Belgica is ook de naam van een Belvedereproject van de Provincie Limburg. Het doel is de geschiedenis van weg, bebouwing en omringend landschap meer bekendheid te geven.

Noten
1. De Romeinen noemden hun wegen over het algemeen naar degenen die de ze hadden gebouwd (bijv. Via Appia, Via Egnatia, Strata Diocletiana) of naar de bestemming (Via Casilina, Via Portuense). Via Belgica zou dus de naam zijn geweest van een weg naar Belgica, niet -zoals hier bedoeld- door Belgica.


Copyright, This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the Wikipedia article http://nl.wikipedia.org/wiki/Chauss%C3%A9e_Brunehaut
Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 275.