kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 07-01-2016 voor het laatst bewerkt.

Cosmas en Damianus

Cosmas en Damianus waren volgens de christelijke overlevering tweelingbroers, geboren in de tweede helft van de 2e eeuw in Syrië. Van hun leven is niets met zekerheid bekend. Zij zouden allebei geneesheren zijn geweest, die kosteloos hun geneeskundige diensten aanboden (daarom staan zij in de oosterse kerk bekend als de Agioi Anárgyroi, d.i. Heilige Geldlozen) en door hun levenswijze velen tot het christendom bekeerden.

Cosman en Damiaan waren volgens de legende tweelingbroers, die tijdens de regering van Diocletianus (ca. 300) in Klein-Azië leefden. Zij waren geneesheer en behandelden hun patiënten gratis uit naastenliefde. Zij werden tijdens de tiende christenvervolging gevangen gezet en samen met drie andere broers terechtgesteld.

Tijdens de christenvervolging onder keizer Diocletianus waren zij onder de eerste slachtoffers. Zij werden door de stadhouder Lycias gearresteerd en ondervraagd. Nadat zij moedig over hun christelijke geloof hadden getuigd werden zij onthoofd in 303. Boven hun graf in Cyrrhus, in Syrië, is een kerk gebouwd. Van daaruit heeft hun verering zich naar Rome en over de hele wereld verbreid. Reeds in de 5e eeuw werden zij veel vereerd. Paus Felix III (526-530) verbouwde de Romulustempel bij het Forum Romanum tot een aan hen gewijde kerk.

Het christendom ziet Cosmas en Damianus als de patroonheiligen van artsen, apothekers en andere beroepen uit de medische sector. Hun feestdag valt op 26 september.


Copyright, This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the Wikipedia article San Marco altaarstuk
Het stuk dat Fra Angelico schilderde voor het hoogaltaar van de San Marcokerk is het eerste werk dat hij maakte in opdracht van Cosimo de Medici. Hij schilderde het tussen 1438 en 1443. Het altaarstuk maakte deel uit van het grote, door Cosimo gefinancierde verbouwingsproject van de San Marco en stond vrijwel zeker op zijn beoogde plaats toen de paus de vernieuwde kerk in 1443 inwijdde.

Het San Marcoretabel dat werd verwijderd en verdeeld in de 17de eeuw tijdens de renovatiewerken van de kloosterkerk van San Marco was gewijd aan de twee medische heiligen Cosmas en Damianus.
Op de voorgrond ligt een prachtig, in perspectief geschilderd oosters tapijt, waarop twee belangrijke figuren knielen: de tweelingbroers Cosmas en Damianus. Deze twee vroeg-christelijke martelaren figureren vaak op Angelico’s latere werk. Het waren artsen en de beschermheiligen van de familie Medici. Cosmas, met emotievolle trekken geschilderd, kijkt de toeschouwer aan en nodigt hem uit het tafereel binnen te treden.


De predella van het altaarstuk bestond uit maar liefst negen panelen, zeven op de voorkant en twee op de zijkanten, waarvan acht gewijd aan episodes uit het leven van Cosmas en Damianus. Slechts twee ervan bevinden zich in het San Marcomuseum, waaronder de Genezing van deken Justinianus; de andere zijn nu in verschillende musea (Washington, München, Dublin en Parijs).
Dit paneeltje vertelt het bizarre verhaal van deken Justinianus die in een droom door Cosmas en Damianus werd geholpen aan zijn afgestorven been. De artsen amputeerden het been en plaatsten op de stomp het been van een kort daarvoor gestorven Moor, zodat hij voortaan een zwart en een blank been had.

De wreedheid van het onderwerp is gewild en met opzet gekozen, alhoewel een dergelijke uitdrukkingswijze indruist tegen het karakter en het gevoel van de kunstenaar. Deze wil alleen zijn christelijke toeschouwers ontroeren en stichten. Hij weet echter op doeltreffende wijze de wreedheid van het tafereel te milderen door lieftallige details. Grasperk is bezaaid met talrijke bloempjes en de vijf slanke cipressen streven hemelwaarts als de zielen der vijf martelaars. (Artis Historia; wga)


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 902.

Tweets by kunstbus