kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 10-01-2016 voor het laatst bewerkt.

duivel

1 het kwaad, in de persoon van Satan => de engel der duisternis, de vorst /der/van de/ duisternis, Heintje Pik, hellevorst, Lucifer, Mefisto
2 gevallen engel, boze geest => droes

Satan, de duivel of Lucifer, wordt door christenen gezien als een gevallen aartsengel, die door God uit de hemel werd geworpen toen deze tegen God in opstand kwam. Hij is de leider van rebellerende gevallen engelen die onder zijn aanvoering God verlaten hebben.

De benaming satan komt van het Hebreeuws. Het ook veel gebruikte synoniem duivel is van het Griekse diábolos afkomstig en heeft soortgelijke betekenissen, namelijk 'lasteraar', 'verzoeker', 'scheidingmaker' en 'tegenstander.' Satan is in taaltechnisch opzicht dus geen naam maar een zelfstandig naamwoord of een titel.

Christenen en moslims zien satan als een enkele persoonlijkheid, een opstandige geest die verantwoordelijk is voor het verderf op aarde en wiens dagen geteld zijn.

Er is verschil van mening over hoe men de term 'satan' dient te schrijven. Denkt men aan de satan als synoniem voor de woorden 'tegenstander' en 'vijand' dan ligt een spellingswijze met een kleine beginletter voor de hand; de Bijbelvertalingen van de Statenvertaling, die van het Nederlands Bijbelgenootschap uit 1951 en die van de Willibrordvertaling uit 1995 hanteren deze schrijfwijze. Ziet men de term 'Satan' als een eigennaam dan zal men de voorkeur geven aan een hoofdletter. De in 2004 uitgebrachte Nieuwe Bijbelvertaling volgt deze lijn.

Een mefisto is een mens met een duivels karakter. Mefisto (Mefistofeles) is de duivel in Faust (1790) van Johann Wolfgang von Goethe.

In het christendom
Andere Bijbelse namen voor satan of duivel zijn: de boze, de onreine geest, de aanklager, de draak, de (oude) slang, de brullende leeuw, de mensenmoordenaar, de vader van de leugen, de verderver, de tegenstrever van God, de vorst van het rijk van de duisternis, de gevallen engel, de vorst van de demonen, de overste van de boze geesten, de overste van deze wereld, de god van deze eeuw, de god van deze aarde, een 'engel van licht' (de duivel vermomd als goede engel).
Ook wordt satan in de Bijbel soms met specifieke namen aangeduid zoals: Azazel, Beëlzebub, Belial en Lucifer. Niet uit de Bijbel afkomstige, meer gekscherende benamingen zijn: de duvel, Droes, Drommel, doivelke en Joost.
De benamingen Antichrist en het beest uit het Bijbelboek Openbaring slaan strikt genomen niet op satan.

Oorsprong en werk van satan
Volgens de traditionele theologie was satan oorspronkelijk een van de machtigste aartsengel(en) van God. Hij werd echter jaloers op God, wilde zich aan Hem gelijkstellen, en werd God ongehoorzaam (keerde zich af van God). Dit luidde zijn val in. Hierbij wist hij een derde van Gods engelen aan zijn zijde te krijgen. Deze 'gevallen engelen' verwerden tot demonen die satan tot leider verkozen. Sindsdien zou er een gevecht gaande zijn tussen God en satan om de mensheid. Beiden proberen de mens te overtuigen. God, om hem in de genade door Jezus Christus te laten geloven en daarmee Gods wil te doen. Satan, om hem te verleiden tot het kwade en zich afzijdig van God en de genade van Jezus Christus te houden. Daarbij wordt satan slechts door God geduld om de vrije wil van Zijn schepselen te waarborgen.
Satan is nooit gelijkwaardig aan God, en traditionele christenen, joden en moslims verwerpen dan ook de gedachte dat er een soort tweestrijd aan de gang is tussen een 'macht van het goede' en een tegengestelde 'macht van het kwade', die even sterk zijn. God heeft het laatste woord.

Oude Testament
De val van satan moet hebben plaatsgevonden vóór de totstandkoming van hetparadijs, want al in het eerste begin van het boek Genesis komt hij voor, en wel als de slang die in de Hof van Eden Eva weet te verleiden tot het eten van een vrucht van de boom van kennis van goed en kwaad. Zij op haar beurt (dus indirect door satan), verleidt Adam tot het eten van dezelfde vrucht, zodat beiden iets doen wat uitdrukkelijk door God verboden was. Hiermee wordt de zondeval van de mens ingeluid.
Vanaf dan treedt satan op als boosaardige aanklager van de mensen bij God. Heel duidelijk en zeer indringend is dit geschilderd in het boek Job. Hierin probeert hij Job, die een zeer vroom man was, af te brengen van zijn geloof en vertrouwen in God (in het Hebreeuws: JHWH). Hij vraagt aan God toestemming om Job met allerlei ziekten, plagen en rampen te mogen treffen, om te zien of Job ook in moeilijke omstandigheden trouw zal blijven aan God.
Sommigen zien in de passage 1 Samuël 16:14 een aanwijzing dat God boze geesten zou gebruiken om mensen te straffen: maar van Saul was de Geest van de HEER geweken, en een boze geest, die van de HEER kwam, joeg hem angst aan.
Verder zet satan aan tot kwaad gedrag; zo zou hij koning David aangezet hebben tot een volkstelling wat niet naar de wens van God was (1 Kronieken hoofdstuk 21).
Hoofdstuk 14 uit het Bijbelboek Jesaja wordt door christenen wel beschouwd als een beschrijving van de val van satan; zie hiervoor: Lucifer.

Nieuwe Testament
Hierin is satan de grote tegenspeler van Jezus. Zo tracht hij tijdens een confrontatie in de woestijn, tot drie keer toe Jezus tot zonde te verleiden, maar Jezus wijst zijn verleidingen aan de hand van citaten uit het Oude Testament, krachtig van de hand.
In het Evangelie naar Matteüs zegt satan tegen Jezus dat Jezus alle koninkrijken in de wereld kan krijgen en voegt er in het Evangelie naar Lucas aan toe: Ik zal aan u al die macht en de heerlijkheid daarvan geven, want zij is aan mij geschonken, en ik geef ze aan wie ik wil. Wanneer gij dan mij aanbidt, zo zal zij geheel de uwe zijn. Jezus betwist hier deze aanspraak van de satan niet, noch ontkent hij de macht en eigendomsrechten van satan aangaande de wereldse heerlijkheid. De Eerste brief van Johannes bevestigt in 5:19 dat 'de wereld in kwaad verkeert'. Sommige christelijke groeperingen menen middels deze teksten te kunnen concluderen dat de huidige wereldleiders hun macht aan satan te danken hebben.
Volgens de Bijbel heeft Jezus satan overwonnen door zijn offerdood voor de zonden van de mensen, en zijn opstanding uit de dood. Hiermee heeft hij satan de macht ontnomen die hij door de menselijke zondeval wederrechtelijk had verkregen. Mensen kunnen satan en zijn demonen overwinnen door te geloven in en te getuigen van dit offer van Jezus, en naar Gods Woord te leven; hierdoor wordt men als christen aangemerkt. De Bijbel stelt in de brief van Jakobus dat indien iemand zich in Jezus' naam tegen satan verzet, deze zal wegvluchten.
De climax komt in het Bijbelboek de Openbaring van Johannes waarin satan door middel van de antichrist tijdelijk de hele aarde onder controle krijgt en een wereldwijde vervolging tegen alle christenen en uiteindelijk ook tegen Israël (met name Jeruzalem) begint.
Jezus zal echter bij zijn terugkomst afrekenen met satan; deze zal duizend jaar lang in een afgrond worden gevangengezet en daarna enige tijd worden vrijgelaten. Deze gelegenheid zal hij aangrijpen om zijn laatste opstand tegen God te beginnen, die zal uitlopen op zijn definitieve ondergang. Satan, zijn demonen en alle onrechtvaardige mensen, zullen als eeuwige straf terechtkomen in een zwavel- en vuurpoel.

666
Het getal 666 wordt in het Bijbelboek Openbaring van Johannes aangeduid als het getal van het beest en daarom vaak gelinkt aan de duivel, satanisme, het kwade, enzovoort. Sommige mensen nemen aan dat 666 een code is voor de tiran van die tijd, Keizer Nero. Dit lijkt logisch, aangezien de schrijver, die zich Johannes noemde, een christen was, en Nero christenen liet vervolgen. Recentelijk werd overigens in het boek "Satans Lied" gesuggereerd dat Irenaeus, een kerkvader uit de 2e eeuw, oorspronkelijk het getal 616 in een Griekse vertaling zag staan, en dit veranderde in 666, omdat hij dacht dat het een verschrijving was. Bij de Grieken stond 777 voor perfectie en was de numerologische waarde van de naam Jezus 888. Dan moest de tegenpool van Jezus wel aan de onderkant van perfectie zitten en de numerologische waarde 666 hebben. Dat ondersteunde de gedachte van Irenaeus dat de tekst die hij zag een verschrijving moest zijn.

Uitdrijving van de satan
Volgens de Bijbel kunnen mensen door de duivel gebonden of bezeten raken. Het tweede geval is erger omdat in dat geval de duivel of een of meer van zijn demonen ook daadwerkelijk in iemand wonen.
Om hiervan af te komen is bevrijding noodzakelijk en deze is slechts te verkrijgen wanneer deze plaatsvindt in de kracht van de Heilige Geest en in de Naam van Jezus Christus.
De Rooms-Katholieke Kerk kent het exorcisme of duiveluitdrijving als één van de sacramentalia, om bij een bezetene de duivel uit te drijven.
In andere Kerken, bijvoorbeeld Pinkstergemeenten komt duiveluitdrijving ook voor.

In het jodendom
Het concept van het kwaad in het jodendom verschilt radicaal van dat concept in andere geloofssystemen. Er bestaat in de joodse wereldvisie niet een persoon in welke vorm dan ook met de naam 'satan', zoals in het christendom het geval is. In de Tenach en de rabbijnse literatuur staan wel meerdere referenties aan 'de satan,' maar dit is geen persoon, en aan de satan worden steeds verschillende karakteristieken en handelingen toegeschreven.

In de islam
In de islam staat satan bekend onder de namen Shaitan (of Sjejtan) en Iblis. Volgens de moslimtraditie werd satan opstandig toen hij van God voor Adam moest buigen ("Ik ben beter dan hij, want hij is geschapen uit aarde en ik uit vuur."), verhaald in Soera Al-Hidjr. Hij zou weggezonden worden, maar vroeg aan God respijt om de mensen te testen en hen van het geloof proberen af te keren. God stond hem dit toe. Satan wordt dus in de islam niet gezien als een tegenstander van God, maar als een door God geschapen wezen en daarmee onder Gods controle. De Koran zegt dat goed en kwaad door God geschapen zijn. De meeste moslims geloven ook niet dat satan een (gevallen) engel is/was maar een zogeheten djinn (geest).
Ayatollah's in Iran noemen de Verenigde Staten en Israël respectievelijk de Grote Satan en de Kleine Satan.

Traditioneel satanisme
Anders dan in het christendom of de islam, waarin satan wordt beschouwd als een door God geschapen engel of djinn, ziet men in het traditioneel satanisme satan-Azazel, net als Jahwe, als een emanatie van het Ultieme Realiteit - Abraxas, die qua invloed en macht ongeveer op gelijke hoogte staat met de oudtestamentische Jahwe. Satan-Azazel wordt niet beschouwd als een personificatie van het pure kwaad, maar als een muze die het mensdom via de verboden vrucht kennis schenkt en bevrijdt uit zijn ketenen van onwijsheid.

Alhoewel satan en Jahwe beide slechts uitvloeiingen zijn van dezelfde Bron, worden ze toch benaderd als twee aparte entiteiten, op dezelfde manier zoals alle levende wezens uiteindelijk uitvloeiingen zijn van de Ene en tegelijkertijd toch allemaal unieke individuen zijn.

Modern satanisme
In het modern satanisme, gesticht door Anton Szandor LaVey, wordt Satan (de aanklager) beschouwd als een soort metafoor en niet als een daadwerkelijk bestaand wezen. Sommige aanhangers zien satan ook als een ongedefinieerde donkere natuurkracht, die alles in het heelal in balans brengt.

Kunst, de mythologie en de geschiedenis
In de beeldende kunst wordt de duivel meestal afgebeeld met een roodkleurige huid, bokkenpoten en horentjes bovenop zijn hoofd. Dit beeld is grotendeels ontleend aan de vrolijke Grieks-Romeinse mythologische figuren van de bos- en veldgod Pan en zijn bende van saters. De angst voor de "duivel" (in de verschijning als die van Pan) is nog steeds terug te vinden in een woord als paniek.

In de late Middeleeuwen was de duivel een veel voorkomend thema in beeldende kunst en literatuur. Heksen werden gezien als mensen die een verbond met de duivel hadden gesloten. Als tegenprestatie verschafte de duivel deze mensen (meestal vrouwen) een bovennatuurlijke kracht, waardoor zij in staat zouden zijn veel kwaad te verrichten. In de 16e en 17e eeuw werden veel mensen, vooral vrouwen, die verdacht werden van hekserij, publiekelijk verbrand. Men meende ook dat heksen bijeenkwamen om op bokken rond te rijden en wilde dansen uit te voeren, de zogenaamde heksensabbat. Bij de heksensabbat zouden de heksen ook seks hebben met de duivel en in het gewone leven (werden/waren) ze seksverslaafd.


Copyright, This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the Wikipedia article http://nl.wikipedia.org/wiki/Satan.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 4937.

Tweets by kunstbus