kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 24 01 2018 11:27 voor het laatst bewerkt.

elektromagnetische straling

Zichtbaar licht is een vorm van elektromagnetische straling. Dit is echter maar een klein gedeelte van het totale elektromagnetisch spectrum. Ook radiogolven, microgolven, infrarode- en ultraviolette straling, Röntgenstraling en gammastraling horen bij dit spectrum. Alle elektromagnetische straling plant zich als een transversale golf voort. Een transversale golf is een golf waarbij de deeltjes trillen in een richting loodrecht op de voortplantingsrichting van de golf. Verschillende soorten elektromagnetische straling hebben verschillende golflengtes. De golflengte wordt aangeduid met het symbool λ, de Griekse letter labda.

Met ons oog kunnen we de verschillende golflengten in zichtbaar licht onderscheiden. We noemen dit de kleur van het licht. Verschillende kleuren licht zijn dus eigenlijk elektromagnetische golven met verschillende golflengte. Zo onderscheiden we onder andere rood licht (met λ = 675 nm) van geel licht (λ = 565 nm) en van blauw licht (λ = 480 nm). Met een prisma kunnen we wit licht splitsen in de verschillende kleuren.

Licht kun je echter niet uitsluitend als een golfverschijnsel beschouwen. Al vanaf de 17e eeuw zijn er eigenlijk twee lichttheorieën: de golftheorie van de Nederlander Huygens en de deeltjestheorie van de grote natuurkundige Newton. Sommige eigenschappen van licht zijn uitsluitend door het golfkarakter te verklaren, andere juist uitsluitend door het deeltjeskarakter. We vatten licht (en ook alle andere soorten elektromagnetische straling) tegenwoordig op als ‘iets’ met soms een golfkarakter en soms met een deeltjeskarakter. Het lichtdeeltje noemen we een foton.

De energie van elektromagnetische straling
Een lichtgolf/lichtdeeltje heeft een golflengte λ en een frequentie f. Zo’n lichtgolf/lichtdeeltje plant zich voort met de lichtsnelheid (c), en bevat een bepaalde hoeveelheid energie E. Deze energie E kunnen we uitrekenen. Voor rood licht geldt dan E = 2,9∙10-19 J, terwijl voor blauw licht geldt E = 4,1∙10-19 J.

Dit voorbeeld laat zien dat de blauwe lichtgolven/lichtdeeltjes de meeste energie bevatten. Oftewel: blauw licht (korte golflengte) is energetischer dan rood licht (lange golflengte). De energie van de straling is omgekeerd evenredig met de golflengte. Hoe korter de golflengte, des te meer energie bevat de straling. Hierdoor is kortgolvige ultraviolette (UV) straling schadelijk voor je huid, terwijl langgolvige infrarode (IR) straling dat niet is.

Verstrooiing van licht in de atmosfeer: Rayleigh verstrooiing
Als je vraagt welke kleur de lucht normaal gesproken heeft zal iedereen zeggen: "blauw natuurlijk!". Maar waarom is de lucht eigenlijk blauw? En hoe komt het dat een zonsondergang vaak een rode zon te zien geeft? En welke invloed hebben aerosolen op de kleur van licht?
Blauw licht, met de korte golflengte, wordt meer verstrooid door waterdamp en aerosolen dan het rode licht met de lange golflengte. Wanneer ’s avonds het zonlicht een veel langere weg door de aardse atmosfeer aflegt lijkt de lucht oranje/rood. Rood licht wordt het minste verstrooid en zit dus nog volop in de bundel. Deze verstrooiing door moleculen heet Rayleigh verstrooiing. Uit het feit dat de lucht overdag blauw is, kun je concluderen dat Rayleigh verstrooiing veel efficiënter is bij het blauwe licht van korte golflengte dan bij licht met langere golflengte. Als er veel aerosolen in de atmosfeer zitten dan wordt er meer licht geabsorbeerd en verstrooid door de aerosolen, daarom lijkt de lucht bij zware luchtvervuiling vaak wat rood.

Creative Commons bronnen:
 • http://betavak-nlt.nl/dmedia/media/site-files/01304/fadbc/50160/79a17/de847/Aerosolen_leerlingenbestand_1.4.pdf - Aerosolen en Vuile Lucht (SLO)


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 871.