kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 03-07-2008 voor het laatst bewerkt.

Erres

Erres tube radio KY 486 1957

Erres was een merknaam, aanvankelijk alleen voor radio-ontvangers, afgeleid van de initialen van R.S. Stokvis, de oprichter van de technische handelsmaatschappij R.S. Stokvis & Zn..

R.S. Stokvis en Zonen was een Rotterdamse handelsmaatschappij die in 1844 werd opgericht. Deze handelsmaatschappij importeerde en verkocht tal van technische goederen en had ook grote belangen bij vele industriƫle ondernemingen, waarvan het in Den Haag gevestigde Van der Heem, met het merk Erres wel een der bekendste is.
Andere Stokvisbedrijven waren EMI, Indola, en ASW van het merk Fasto (F.A. Stokvis!). Ook fabriceerden Stokvisbedrijven de beroemde Solex en fabriceerden of importeerden ze diverse bromfietsmerken, zoals Amstel, RAP en Puch, en ook fietsmerken. Daarmee had Stokvis zich tot een conglomeraat ontwikkeld. Het bedrijf was ook importeur van Austin auto's. Na de overname van Van der Heem door Philips ging Stokvis ook Philipsproducten verkopen. Een merkwaardig importproduct was de enorme roosmolen of Amerikaanse windmotor, die geproduceerd werd door Herkules Metallicus te Dresden. Omstreeks 1925 deed dit type zijn intrede in Nederland.
Later kwam Stokvis in handen van Ogem, dat echter failliet ging. Vervolgens ging het over naar Pakistaanse beleggers en werd daarna nog herhaaldelijk verkocht. In 1994 werd Stokvis overgenomen door Koninklijke Borsumij Wehry N.V., een handelsmaatschappij die zich had ontwikkeld tot een nog diverser conglomeraat. Deze verkocht Stokvis, dat nog 900 medewerkers had, aan de fietsenfabrikant Union, dat 225 medewerkers telde, om vervolgens een meerderheidsbelang in Union te nemen. Borsumij is in 1995 weer overgenomen door handelshuis Hagemeyer. Hagemeyer voegde Stokvis samen met Amsterdamse Rijtuig Maatschappij (A.R.M.) tot A.R.M.-Stokvis, dat in 2000 door Kroymans werd overgenomen. ARM-Stokvis beperkte zich voornamelijk tot de autobranche, zoals het importeren en leasen van auto's. Ook Kroymans is uitsluitend in deze branche actief. - (Erres)
De broers Jan en Leo van der Heem waren twee radio-amateurs die in 1923 samen met elektrotechnicus J. Bloemsma een kleine werkplaats voor radiotoestellen oprichtten. In 1926 werd het industrieel bedrijf Van der Heem & Bloemsma door hen opgericht in 's-Gravenhage dat in 1926. Hun radio's waren een succes en in 1927 begon de samenwerking met de technische handelsmaatschappij R.S. Stokvis, die 309 radiotoestellen bestelde, onder de merknaam Erres. Later werden ook andere huishoudelijke toestellen zoals witgoed, kleine huishoudelijke apparaten, en gereedschappen geproduceerd. Hiervoor werden onderdelen gebruikt die afkomstig waren van externe producenten, zoals N.S.F. en Sterling.

In 1929 nam Erres de ontwerper en vormgevingscriticus Otto van Tussenbroek in dienst als esthetisch adviseur. Deze ontwierp sober uitgevoerde radio- en radio-grammofoontoestellen die echter niet echt aansloegen bij de consument. Grootaandeelhouder Philips eiste daarop een luxueuzere art deco vormgeving.

Halverwege de jaren dertig, nam Van der Heem de eerste huishoudelijke apparaten als naaimachines en stofzuigers in productie en maakte het naar Amerikaans voorbeeld de eerste gestroomlijnde producten in Nederland.

Men moest een groter pand betrekken en dit kwam in de Stortenbekerstraat, om in 1939 naar de Maanstraat te verhuizen.

In de Tweede Wereldoorlog werd Erres beroemd in Den Haag en omstreken door de productie van een functionele en eenvoudige allesbrander.

Na de Tweede Wereldoorlog groeide het bedrijf voorspoedig. Er werden al lang niet meer alleen radio's vervaardigd, maar een heel gamma aan elektrische huishoudelijke producten en gereedschappen, alle onder de merknaam Erres. Daarnaast werd er door het bedrijf ook telecommunicatie-apparauur vervaardigd. Met de producten, ontworpen door eerst Piet van der Scheer en vervolgens Joop Istha, was het hiermee tot ongeveer 1960 een van de grootste van ons land.

Omdat Van der Heem veel voor Stokvis werkte, werden nog diverse andere producten geĆÆntroduceerd. Van 1948 tot 1969 werden bijvoorbeeld de Solex bromfietsen in het Haagse pand vervaardigd. In de jaren '60 en '70 van de 20e eeuw werden hier ook Amstel brommers gefabriceerd.

Ondertussen was in 1956 een nevenbedrijf in Utrecht geopend, terwijl in 1961 een voorlopige fabriek in Sneek gereed kwam, die in 1964 definitief werd. Buitenlandse vestigingen kwamen in 1962 in Teheran en Kopenhagen. In Sneek werden halffabrikaten en complete radio's gemaakt, en ook televisietoestellen en grammofoons, alles onder de merknaam Erres. Er werden zelfs halffabrikaten voor de Starfighter gefabriceerd.

De invloed van Philips op de productie werd steeds groter. Van onderdelenleverancier tot belanghebber in 1930 werd Erres een tweede merknaam van Philips, en in 1966 nam Philips de elektrotechnische activiteiten van het bedrijf Van der Heem geheel over.

De andere activiteiten van Van der Heem werden na de overname in 1966 ook voortgezet. Samen met het cosmetische bedrijf Indola, dat eveneens tot het concern van R.S. Stokvis behoorde, kwamen deze terecht in het Indo-Heem concern, een conglomeraat dat in zijn topjaar 6300 medewerkers telde. Dit concern werd uiteindelijk door de industriedivisie van Hagemeyer overgenomen. Tot Indo-Heem behoorde ook EMI, dat elektromotoren en gereedschappen zoals boormachines vervaardigde, en nadat Indola door Hagemeyer was verkocht, verder ging onder de naam Indolec.

In Sneek werkten, op het moment dat Van der Heem in 1966 door Philips werd overgenomen, ongeveer 250 mensen. Enkele maanden nadat nog een nieuwe personeelswervingscampagne werd gestart onder het motto: Zij staan er achter!, circuleerden er geruchten dat de radioproductie zou worden stopgezet waarbij 82 arbeidsplaatsen zouden vervallen. Er werd beloofd dat Sneek scheerapparaten zou gaan produceren voor de Philips-vestiging te Drachten. In 1967 werd echter bekend gemaakt dat de hele fabriek zou sluiten en dat alle medewerkers zouden worden ontslagen.
Het Haagse bedrijf zou als Philips-vestiging nog tot na 1980 blijven voortbestaan.


Copyright, This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the Wikipedia article http://nl.wikipedia.org/wiki/Van_der_Heem.

Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 360.