kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 12-01-2016 voor het laatst bewerkt.

esoterie

De esoterie (v)(esoterieën; esoterisch)

1. het occulte, wat slechts door ingewijden doorgrond kan worden.
2. esoterisme

Het esoterisme (esoteristisch) == neiging tot groepsvorming van ingewijden.

occult (bijvoeglijk naamwoord; occulter, meest occult) == slechts voor ingewijden toegankelijk, kenbaar.
occultisme (het; occultistisch, occultist) == leer van het occulte, van de magie, het spiritisme enz.

Esoterie is een verzamelbegrip voor een breed scala aan levensbeschouwelijke stromingen en genootschappen, gericht op een vorm van kennis, en met behulp van een leer en methodiek, met als algemeen onderwerp de geestelijke ontwikkeling van het individu en de kosmos, die zich niet of niet volledig conformeert aan de bevindingen van de moderne wetenschap.

Religieuze spiritualiteit en mysticisme onderscheiden zich van esoterie, doordat zij zich conformeren aan bestaande geloofs- en/of denkrichtingen, en zich daardoor veelal voornamelijk bezig houden met de praktische kant van individuele bewustzijnsontwikkeling. Van occultisme is sprake indien tevens een eigen bijbehorende theorie wordt nagestreefd. In het dagelijks spraakgebruik worden deze grenzen vaak niet zo strikt aangehouden, wat wel eens tot verwarring kan leiden.

Het woord esoterie is afkomstig van het Grieks voor 'het inwendige' of 'het verborgene'; dit in tegenstelling tot het begrip exoterie, dat 'het uitwendige' of 'het openbare' betekent. Esoterie houdt zich dus bezig met 'verborgen aspecten' van de werkelijkheid, waarmee wordt bedoeld: de niet (zintuiglijk) waarneembare aspecten, het wezen van de dingen. Zulke 'verborgen aspecten' bevinden zich volgens aanhangers buiten het terrein van de moderne natuurwetenschappen, die alleen fysiek/materialistisch geöriënteerd zijn, en vormen daarmee volgens de meeste esoterische stromingen geen tegenspraak, doch veeleer een aanvulling tot een grotere waarheid. Recente standpunten uit de kwantumfysica spreken dit echter tegen (Zie de film What the Bleep Do We Know!?), de causaliteit van de werkelijkheid hoeft niet te worden ontkend. Van de meeste godsdiensten kan gesteld worden dat zij deels esoterisch van aard zijn, maar met esoterie op zich nog geen tegenspraak hoeven te vormen. Binnen veel religies komen dan ook esoterische stromingen voor (zoals het joods mysticisme, het Soefisme en het Gnosticisme).

Omdat alle esoterische stromingen een eigen terminologie hanteren, waarbij kernbegrippen veelal niet ontleend zijn aan het normale bewustzijn en de dagelijkse woordenschat, worden de "hogere waarheden" van oudsher in symbolentaal overgedragen. In vele culturen bestonden er (en bestaan er hier en daar nog) mysteriescholen die deze symboliek onderwezen en bestudeerden, en deze kennis strikt binnensmuurs hielden. Tegenwoordig kan men door de ontsluiting van vele documenten zonder veel moeite aan sleutels komen om deze symboliek te doorgronden, al zal men zich wel dienen te kunnen verplaatsen in het desbetreffende gedachtegoed (het gaat namelijk niet slechts om het denken over andere dingen, maar om een andere manier van denken over de dingen). Aanhangers van het materialisme wijzen elke vorm esoterie daarom per definitie af.

De meerduidige manier van het uitdrukken en vatten van 'kennis' in symbolieken en beelden, in plaats van in een eenduidiger taal, is de oorzaak van veel miscommunicatie tussen mensen die redeneren vanuit verschillende (ex- en/of esoterische) standpunten, ook tussen degenen die open staan voor verschillende vormen van esoterie onderling. Een andere grote bron van wederzijds onbegrip is het gegeven dat de opgedane 'esoterische kennis' berust op persoonlijke ervaring en inzichten, deze zijn niet op dezelfde wijze overdraagbaar als 'exoterische kennis'. Volgens exoterici bestaan daarom esoterische inzichten enkel in de beleving en fantasie van esoterici, volgens esoterici daarentegen bestaan er aspecten van de werkelijkheid die zich onttrekken aan het dagelijkse bewustzijn.

Esoterische (of mystieke) scholen of stromingen zijn Antroposofie, Druïden, Gnosticisme, Kabbala, New Age, Rozenkruisers, Satanisme, Scientology, Soefisme, Theosofie, Vrijmetselarij, Wicca, Golden Dawn, Reiki etc.

Occultisme is een verzamelbegrip van verschillende praktijken en rituelen die zijn gebaseerd op esoterische kennis, gericht op de werking en beïnvloeding van transcendente (buitenzinnelijke, bovennatuurlijke) krachten. Het woord occultisme komt van het Latijn occultus, dat verborgen betekent. Hoewel occulte kennis in oude tijden inderdaad verborgen (geheim) werd gehouden, heeft deze verborgenheid tegenwoordig vooral betrekking op de diepe geestelijke veronderstelde werkelijkheid die niet kan worden begrepen met het materialistisch ingestelde verstandelijke denken, dat ten grondslag ligt aan de moderne natuurwetenschappen.
Het woord occultisme wordt vaak in een bredere context gebruikt. In de theosofie en antroposofie wordt onder occultisme de esoterische wijsbegeerte verstaan. In het dagelijks spraakgebruik wordt occultisme ook wel als synoniem van esoterie gebruikt.

Occulte kennis treft men onder andere aan in:
. alchemie zoals de Rozenkruizers en de vrijmetselaars
. gnosticisme zoals de Rozenkruizers, antroposofie, theosofie en de katharen
. kabbalistiek
. Neo-Heidendom zoals wicca, Asatru en Druïdisme
. New Age zoals auralezen en geneeskrachtige edelstenen
. Parapsychologie: studie van en experimenten rond paranormale fenomenen.
. spiritisme zoals mediums, geesten en spoken oproepen en bandstemmen
. satanisme
. Thelema
. waarzeggerij zoals tarot, runen en astrologie
. ariosofie
. soefisme tijdens de opleiding bij het bekend worden met de "staten".

Magie is de toepassing van occulte kennis om de objectieve of subjectieve omstandigheden door het aanspreken van bovennatuurlijke krachten te manipuleren.
In de 16e eeuw introduceerden de astroloog John Dee en alchemist Edward Kelly een boek over magie, dat van de bijbelse figuur Henoch zou zijn. Tijdens de 18e eeuw ontstonden er verschillende bewegingen, die open stonden voor het occulte. Het "Boek van Enoch" werd populair en er ontstonden nieuwe legenden, zoals die van de tempeliers. In de 20e en 21e eeuw zijn esoterie en occultisme ook te vinden in de nieuwe syncretistische New Age-beweging.

De wereld van het occulte is niet strikt gescheiden van de wereld van de wereldreligies. Ook binnen wereldreligies komen soms occulte leerstellingen als begeleidend, cultureel bepaald, verschijnsel voor. In het christendom zijn bijvoorbeeld de occulte middeleeuwse beoefening van de astrologie en de legende van de Heilige Graal bekend. Omdat het christendom wetenschappelijke ontwikkelingen in haar wereldbeschouwing betrekt, komen de inmiddels door de wetenschap weerlegde occultismen zoals astrologie er niet meer in voor. Occultisme krijgt soms een plaats in de - vooral individuele - christelijke geloofspraktijk als gevolg van inculturatie (zoals de invloed van voodoopraktijken in het katholieke volksgeloof in de Caraïben).

Visie in de wetenschap
De leerstellingen, claims en praktijken van occultisten zijn niet rationeel en wetenschappelijk te funderen. De wetenschap hangt dan ook meer plausibele verklaringen aan voor die beweringen of fenomenen die bij de bevolking (doorgaans) als buitenzintuiglijk of buitennatuurlijk worden beschouwd of geïnterpreteerd. Men verklaart deze uit illusies, drogredeneringen, en autosuggestie. Soms gaat het ook om bewust bedrog. De James Randi Educational Foundation heeft 1 miljoen dollar uitgeloofd voor hij of zij die een bewijs van een paranormaal verschijnsel of kracht kan leveren [1]. Tot op heden werden alle geteste beweringen steeds ontkracht onder streng gecontroleerde experimenten.

Begrip van natuurwetten
In het occultisme gaat men er van uit dat er zich processen buiten de tot nog toe bekende natuurwetten afspelen.

Citaten
"Sinds de mensen niet meer in God geloven, geloven ze niet niets meer. Maar alles." - Gilbert Chesterton
"De neiging tot occultisme is een symptoom van de achteruitgang van het bewustzijn. Het heeft de kracht verloren om het absolute te denken en het geconditioneerde te verdragen. In plaats van beiden, naar eenheid en verscheidenheid, in de werking van het begrip te bepalen, vermengt het bewustzijn beide begrippen zonder onderscheid. Het absolute wordt een ding, het geconditioneerde wordt onmiddellijk wezenlijk" - (Theodor W. Adorno, "Minima Moralia")
"Indubitably, Magic is one of the subtlest and most difficult of the sciences and arts. There is more opportunity for errors of comprehension, judgment and practice than in any other branch of physics"- Aleister Crowley


Copyright, This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the Wikipedia article http://nl.wikipedia.org/wiki/Esoterie
Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 140.