kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 24-01-2016 voor het laatst bewerkt.

evolutietheorie

Evolutie

Evolutie is van het Latijnse werkwoord evolvere afgeleid en betekent letterlijk "zich ontrollen" of "los-" of "af-wikkelen".

De figuurlijke betekenis "ontwikkeling" is in het taalgebruik geëvolueerd naar "geleidelijke ontwikkeling", waarbij niet meer gedacht wordt aan het ontrollen maar aan expansie, groeien of het geleidelijk een hogere graad van organisatie krijgen. Dit komt vooral door het veelvuldig gebruik van het woord met die betekenis in de evolutietheorie, waarmee de gemeenschappelijke afstamming van dier- en plantensoorten wordt aangeduid.

Evolutie met de nadruk op de continuïteit van het (geleidelijke) evolutieproces staat in contrast met het overdrachtelijk gebruikte woord revolutie, een sprongsgewijze omwenteling in (meestal) korte tijd.

Evolutie (muziek) == modulerende overgang tussen eerste en tweede thema in de sonatevorm.

In de techniek wordt "evolutie" (in de letterlijke betekenis) gebruikt als constructiemethode om de perfecte vorm van de tanden van tandwielen te bepalen. Bij het afrollen wordt een omwenteling gemaakt en tegelijkertijd de afstand tot het middelpunt veranderd. Deze constructie heeft een evolvente tot resultaat: de wiskundige baan van een ontrold punt.

Het tegenovergestelde van evolutie is involutie. Involutie betekent letterlijk: "zich inrollen" of "vast-" of "in-" "wikkelen".

Evolutietheorie
In de wetenschap wordt het ontstaan van soorten verklaard door de evolutietheorie. Met evolutietheorie (soms ook wel evolutieleer genoemd) wordt de wetenschappelijke kennis over de evolutie van het leven en het ontstaan van soorten bedoeld.

Evolutie is in de levende natuur "een proces, dat resulteert in erfelijke veranderingen in een populatie, gedurende vele generaties".

Volgens de evolutietheorie ontstaat evolutie door drie stappen:
. Er bestaat natuurlijke variatie van erfelijke eigenschappen binnen één soort; dit wordt veroorzaakt door genetische variatie.
. Sommige individuen zijn daarom beter uitgerust om te overleven dan andere omdat ze een voordelige eigenschap hebben.
. Door natuurlijke selectie zullen deze individuen meer nakomelingen krijgen, zodat in populatie de voordelige eigenschap vaker gaat voortkomen. De soort is dan geëvolueerd.

De evolutietheorie stelt dat, hoewel de evolutie van een soort meestal langzaam plaatsvindt en er pas na tientallen generaties een verandering waar te nemen is, op een geologische tijdschaal nieuwe soorten ontstaan en alle soorten uiteindelijk een gemeenschappelijke afstamming hebben.

Charles Darwin (1809-1882) wordt beschouwd als de belangrijkste grondlegger van de evolutietheorie, vanwege zijn boek On the origin of species by means of natural selection (De oorsprong der soorten). Al vrij kort nadat dit boek in 1859 verscheen, werd de evolutietheorie binnen de wetenschappelijke wereld algemeen aanvaard als verklaring voor het ontstaan van soorten, inclusief de mens.

Gedurende de anderhalve eeuw sinds Darwins tijd heeft de evolutietheorie belangrijke ontwikkelingen doorgemaakt, met name door nieuwe inzichten op het gebied van de (moleculaire) genetica. Zo werd in de moderne synthese de evolutietheorie gecombineerd met de Wetten van Mendel, en werd door het onderzoek naar genen en DNA de evolutietheorie een basis gegeven in de moleculaire biologie.

Samenvatting: Erfelijke eigenschappen kunnen variëren. Door mutaties kunnen bijvoorbeeld nieuwe allelen ontstaan en door recombinatie kunnen chromosomen gewijzigd worden. In de evolutietheorie vormt deze genetische variatie de basis voor evolutionaire processen. In de moderne evolutietheorie worden verschillende mechanismen onderkend waardoor genetische variatie zich kan verspreiden door een populatie. Natuurlijke selectie wordt gezien als het belangrijkste evolutiemechanisme, waardoor populaties aangepast raken aan de omstandigheden. De opeenhoping van erfelijke verschillen kan leiden tot het ontstaan van nieuwe soorten. Het ontstaan van soorten verklaart de gemeenschappelijke afstamming van alle bestaande en uitgestorven soorten. Voor het totale evolutieproces worden honderden miljoenen jaren gerekend.

Evolutiebiologie is het vakgebied binnen de biologie dat zich bezig houdt met het bestuderen van de evolutie van soorten. Dit kan gebeuren door het vergelijken van zowel genetisch materiaal als morfologische eigenschappen van levende en fossiele organismen. In beide gevallen worden verwantschappen tussen verschillende (al dan niet uitgestorven) soorten onderzocht waarna een fylogenetische stamboom kan worden opgesteld. Naast het vaststellen van specifieke afstammingen onderzoekt evolutiebiologie de algemene mechanismen waarmee biologische evolutie plaatsvindt.


Copyright, This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the Wikipedia article http://nl.wikipedia.org/wiki/Evolutie.

Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 2175.

Tweets by kunstbus