Filosofie




INSCHRIJVEN
NIEUWSBRIEF

OF WEBFEED!

Tip: klik op Filosofie voor andere pagina's over dit onderwerp.




Index lexicon: A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z 0-9

Deze pagina is 03-05-2008 voor het laatst bewerkt.

filosofie

De term filosofie of 'wijsbegeerte' komt uit het klassieke Grieks en betekent 'liefde (filia = vriendschap, fileo = liefde, kus) voor of streven naar kennis of wijsheid (sofia)'.

De definitie van filosofie vormt zelf een filosofisch vraagstuk. Maar om het concept te introduceren kunnen we zeggen dat filosofie (ongeveer) de studie is van de betekenis en de geldigheid van ons geloof in de algemeenste, universeelste kanten aan dingen. Deze studie wordt niet uitgevoerd met behulp van experimenten of zorgvuldige waarneming, maar eerder door problemen zorgvuldig te formuleren, daar dan oplossingen voor te zoeken, argumenten voor die oplossingen aan te dragen en een dialectiek over al het voorgaande aan te gaan.

Belangrijke stromingen binnen de filosofie:


filosofie van het oude indie:
De induscultuur (3000 - 1700 vC ),

De veda of het vedische tijdperk (1500 - 500 vC) ( vedisme en brahmanisme,),
oud-vedische en hymnentijdperk (1500 - 1000 vC) ( veda,),
offermystiek (1000 - 750 v.c) ( brahmanen,),
oepanisjaden (750 - 500 vC) ( brahman en atman,),

hindoeisme,

De niet-orthodoxe klassieke indische filosofie (500 vC - 1000 nC) ( nastikas,),
tsjarvaka en het materialisme,
mahavira en het jainisme,
boeddha en het boeddhisme,

De orthodoxe indische filosofie (500 vC - 1000 nC) ( astikas,),
nyaya, sankhya, poerva mimansa, vaisjesjika, yoga en vedanta,

oud-chinese filosofie:
confucius en confucianisme,
lao tse en taoisme,
mo tse en mohisme,
mencius,
hsuun tse,
tsjoeng yoeng,
wan tsjoeng,
yin yang,

klassieke filosofie:
De vóór-socratische periode:
milesische natuurfilosofie met thales, anaximandros en anaximenes,
pythagoras en de pythagoreeers,

de eleaten met xenophanes,parmenides en zeno van elea,

herakleitos,

De natuurfilosofen van de vijfde eeuw:
empedokles,
atoomleer van leukippos en demokritos,
anaxagoras,

sofisme met protagoras en gorgias,

Bloeitijd van de Griekse filosofie:
sokrates,
plato,
aristoteles,

stoicijnen,
epikuros,
skeptici,
eclectici,
neoplatonici met plotinos,

filosofie van de middeleeuwen:
patristiek,
gnostici, manicheisme en arianisme,
augustinus,
scholastiek,

renaissance:
humanisme,
reformatie,
macchiavelli,
grotius,
hobbes,
morus,

nicolaus Cusanus,
giordano bruno,
francis nacon,
jacob bohme,

barok
descartes, spinoza en leibniz,

de verlichting
Locke, Berkeley, Hume,
Montesquieu, Voltaire, Encyclopedisten, materialisten en Rousseau,

Analytische-Filosofie:
Ludwig Wittgenstein (1889-1951),
Bertrand Russell (1872-1970),
John Austin (1911-1960),
Willard Van Orman Quine (1908-2000),
Donald Davidson (1917),
John Rawls (1921).

Pragmatisme
Charles Sanders Peirce (1839-1914),
William James (1842-1910),
John Dewey (1859-1952),
Richard Rorty (1931,
Hilary Putnam (1926).

Logisch-positivisme
Moritz Schlick (1882-1936),
Rudolf Carnap (1891-1970),
Alfred Ayer (1910-1989).

Fenomenologie
Edmund Husserl (1859-1938),
Max Scheler (1874-1928),
Emmanuel Lévinas (1905-1905),
Martin Heidegger (1889-1976).

Existentialisme
Jean-Paul Sartre,
Karl Jaspers (1889-1969),
Hans-Georg Gadamer (1900),
Simone de Beauvoir (1908-1986),
Albert Camus (1913-1960).

Structuralisme
Ferdinand de Saussure (1857-1913),
Claude Lévi-Strauss (1908).

Differentiefilosofie
Gilles Deleuze (1925-1995),
Michel Foucault (1926-1984),
François Lyotard (1924-1998),
Jacques Derrida (1930).

Neo-marxisme
Max Horkheimer (1895-1973),
Theodor Adorno (1903-1969),
Herbert Marcuse (1898-1979),
Jürgen Habermas (1929)
Walter Benjamin (1892-1940),
Louis Althusser (1918-1990).

Philosophy of Mind Relatief
Gilbert Ryle (1900-1976),
John Searle (1932),
Hilary Putnam (1926).

de waarde van filosofie
De geschiedenis van de filosofie is één lange zoektocht naar de waarheid, door het niemandsland tussen theologie en wetenschap. Vele duizenden jaren hebben de mensen in angst geleefd voor demonen, die achter de natuurverschijnselen verborgen zouden gaan en de mensen zouden bedreigen. Het is vooral aan de filosofie te danken dat de mensen de natuur gingen zien als een 'kosmos', een geordend geheel, dat begrepen -en in zekere mate beheerst- kon worden.

In deze tijd zien we dit niemandsland opschuiven. Veel filosofische vragen - bijvoorbeeld over het ontstaan van het heelal, van het leven, van onze 'normen en waarden' - worden geleidelijk door de wetenschap beantwoord; daar verliest de filosofie terrein.

Dit verlies wordt ruimschoots gecompenseerd aan de andere kant, de kant van de theologie. Antwoorden op levensvragen, zoals de theologie die meende te kunnen geven, worden steeds minder geaccepteerd. Vragen, zoals naar de mogelijkheid van zingeving en naar het normatieve karakter van de ethiek, zullen naar het zich laat aanzien steeds meer door de filosofen beantwoord gaan worden.







privacybeleid