kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 13-01-2016 voor het laatst bewerkt.

Fongers

Jan Rotgans, De Nederlandsche Maagd, ca. 1910

Oud Nederlands merk van fietsen, bromfietsen en motorfietsen.

Het Groningse bedrijf Fongers was pionier in de ontwikkeling van de klassieke Nederlandse toerfiets. De fietsen waren degelijke, zeer elegante rijwielen, die zeker tot in de jaren 1910 alleen waren weggelegd voor de koopkrachtige bovenlaag van de bevolking. Fongers besteedde ook veel aandacht aan reclame. Bekend zijn de posters van F.G. Schlette met militaire wielrijders.

Ondanks het later vasthouden aan archaïsche productiemethoden en vormgeving was Fongers ook een van de meest innovatieve fietsenfabrikanten van ons land. Fongers ontwikkelde een eigen productenlijn met een grote hoeveelheid specifieke details (zoals het eigen velgremstangensysteem, de stuurstrop etc.)

Historie
Op 1 oktober 1884 begon de smid Albert Fongers (Uit Warffum) met firma H. Burgers de productie van 'rijwielen' in zijn smederij aan het Nieuwe Kerkhof in de stad Groningen.

Albert Fongers begon met de productie van de hoge Bi en andere typen, veelal afgeleid van eenvoudige Engelse modellen. Langzaam ontwikkelde Fongers een eigen gezicht waarin gegolfde spatborden met groene biezen en een fonkelend gouden naamplaat werden gecombineerd met typische vindingen als het Fongers Hygiënisch Zadel en het Fongers Stuurslot.

In 1897 zou de Fongers-fietsenfabriek aan de Hereweg in Groningen in gebruik worden genomen. Bij de fabriek in Groningen bevond zich ook een rijwielschool. Deze rijschool heeft tot 1940 dienst gedaan en was in 1933 toneel van een internationale kunsttentoonstelling ter gelegenheid van het 15-jarig bestaan van De Ploeg. Het hoofdgebouw aan de Hereweg is ontworpen in de Neorenaissancestijl en is karakteristiek voor de periode waarin het gebouwd is.

Beroemd zijn de posters van Fongers. In de periode 1896 - 1920 is tenminste een tiental grote posters uitgegeven, die als reclamemateriaal voor de filialen en agentschappen dienden. Bekend zijn de posters van F.G. Schlette, en de poster van J. Rotgans, voorstellende de Nederlandse maagd. Ook andere bekende kunstenaars als Willy Sluiter, André Vlaanderen en J.J. van Caspel hebben voor Fongers gewerkt. De serie legerposters is misschien wel de bekendste. In tijdschriften was Fongers een actief adverteerder. In meer duurzame vorm werden emaille-reclameborden gemaakt, bijvoorbeeld met het vignet van Fongers.
De Groninger fabriek onderscheidde zich ook door haar prijscouranten die uitebreid van opzet waren in een opvallend mooie uitvoering. Tot 1940 verscheen er jaarlijks een boekje waarin naast de beschrijving van het grote aantal modellen en de bijbehorende prijzen veel technische informatie werd gegeven. In de jaren vijftig kregen de prijscouranten een ongedwongener uiterlijk, terwijl in de jaren zestig 'normale' folders worden uitgegeven. - (Fongers werd zoon Ties in 1921 voorzitter van de directie. Ties overleed in 1944.

In de periode na WO II was vernieuwing niet de sterkste kant van Fongers; het vasthouden aan oude productiemethoden en de kwaliteit van zijn product heeft uiteindelijk geleid tot de ondergang van het bedrijf.

In 1961 werd Fongers overgenomen door de Leeuwarder fabrikant 'Phoenix'. In 1963 trad ook het Meppeler bedrijf tot deze combinatie toe; vanaf dat moment heette het bedrijf PFG (Phoenix/Fongers/Germaan). Ook deze combinatie zou het, ondanks de vele nieuwe fietsmodellen die werden ontwikkeld, niet redden en werd in 1970 overgenomen door 'Batavus'. Eind 1970 werd de productie van fietsen in Groningen gestaakt waarna alleen nog Fongers' merknaam door derden werd gebruikt.

Er is momenteel onder liefhebbers een levendige handel in oude Fongers fietsen en parafernalia.

In 1985 is het fabriekscomplex voor het grootste deel afgebroken, alleen de monumentale voorgevel is gerestaureerd. Daarachter bevindt zich inmiddels een modern kantoorgebouw. Achter het kantorencomplex is een nieuw woonbuurtje gebouwd, met de naam Fongersstede.

Website: www.fongers.net, www.rijwiel.net


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 4.