kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Friesland

Friezen
De Friezen zijn een Germaans volk dat tot de Ingvaeones gerekend wordt. De Ingvaeones zijn de Germaanse volken die langs de Noordzeekust voorkomen. Tijdens de Grote Volksverhuizing zijn veel Friezen naar Kent, East Anglia en Lincolnshire getrokken. Plaatsnamen als Dumfries, Friston en Freeston herinneren aan de invloed van de Friezen in Engeland.
Tegenwoordig gaat men er ook uit van de mogelijkheid dat een groep Friezen samensmolt met een groep van de Chauken, samen met kleinere stammen zoals Bructeren, Tubanten, Chamaven en Salische Franken. Hieruit ontstond de stam der Franken.
De Friezen golden als een volk van zeevaarders: de Noordzee werd indertijd "Mare Frisicum" genoemd. Het huidige Utrecht (veroverd in de 3e eeuw op de Romeinen) en Dorestad waren belangrijke Friese handelssteden. De Friezen werden lang na de Franken gekerstend.


Fries (taal)
Het Fries (Fries: Frysk) is de taal die van oudsher door de Friezen gesproken wordt. De taal behoort tot de West-Germaanse tak van de Germaanse talen en is nauw verwant aan het Engels en het Nederlands (het Engels en het Nederlands worden daarom samen met het Fries ook wel geschaard onder de Ingvaeoonse talen). Naast het feit dat het Fries overeenkomsten op lexicaal gebied vertoont met het Engels hebben de Ingvaeoonse talen (met in mindere mate dus ook het Nederlands) ook hun eigen karakteristieke Ingveoonse klankverschuivingen ondergaan. Er zijn Friese teksten bekend uit de 10e eeuw.
Fries is een van de twee officiële bestuurstalen van Nederland, met het onderscheid dat het Fries bestuurlijk alleen gebruikt mag worden in Friesland en alleen als het niet tot een te grote belasting van het bestuurlijk verkeer leidt (art. 2:7 Awb).
In Friesland spreken momenteel, in 2004, ongeveer 440.000 mensen Fries, waarvan zo'n 350.000, iets meer dan de helft van de bevolking, als moedertaal. Er wonen ook Friestaligen in de Duitse gemeente Saterland in het district Cloppenburg en in Sleeswijk-Holstein aan de grens met Denemarken (maar niet meer in de streek Oost-Friesland(!)). Zij spreken iets andere varianten. De variant die in Nederland wordt gesproken wordt wetenschappelijk aangeduid als Westerlauwers Fries. Hierbij staat Westerlauwers voor de ligging ten westen van het riviertje de Lauwers, dat de grensrivier tussen Friesland en Groningen is. Het Fries zoals dat in Nederland op scholen onderwezen wordt, en in officiële stukken gebruikt wordt is het Standaardfries.
Duitsland en Nederland erkennen het Fries als autochtone minderheidstaal. Als zodanig geniet de taal bescherming onder het Europees handvest voor regionale en minderheidstalen.

Friesland
Friesland (Fryslân), is een provincie in het noorden van Nederland, in het oosten begrensd door Groningen en Drenthe, in het zuiden door Overijssel en Flevoland, in het zuidwesten door het IJsselmeer, en in het westen en noorden door de Waddenzee (buiten de Waddeneilanden door de Noordzee). Met de Afsluitdijk is Friesland verbonden met Noord-Holland.
Tot de provincie behoren de Waddeneilanden Vlieland, Terschelling, Ameland en Schiermonnikoog. Deze zijn per veerboot bereikbaar vanaf de Friese kust (Harlingen, Holwerd en Lauwersoog in Groningen). Friesland heeft ongeveer 643.000 inwoners. De hoofdstad ervan is Leeuwarden (Fries: Ljouwert). De officiële talen zijn Nederlands en Fries.
Sinds 1 januari 1997 is alleen het Friestalige Fryslân in Nederland de officiële naam van de provincie. In november 2004 heeft het Ministerie van Binnenlandse Zaken besloten erop toe te zien dat de officiële naam in overheidsstukken ook consequent wordt gebruikt. In het dagelijks spraakgebruik in de rest van Nederland en in het Nederlands taalgebruik wordt echter vrijwel altijd de Nederlandstalige naam Friesland gebruikt.
Om de provincie te onderscheiden van Noord-Friesland (een district in de Duitse deelstaat Sleeswijk-Holstein aan de grens met Denemarken) en Oost-Friesland (een streek in de Duitse deelstaat Nedersaksen) en de Kreis Friesland in Nedersaksen wordt de provincie in wetenschappelijke kringen ook wel aangeduid als Westerlauwers Friesland.
It Heitelân (Nederlands: Het vaderland) is voor Friezen een veel gebruikte term om de provincie Friesland aan te duiden. Het wordt vaak gebruikt om de sterke band met Friesland aan te geven. Met name nationalistisch ingestelde Friezen maken vaak gebruik van het woord.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 3367.

Tweets by kunstbus