kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 06-07-2008 voor het laatst bewerkt.

Gazelle

Nederlandse fietsenfabriek die ook auto's, brom- en motorfietsen heeft geproduceerd.

Koninklijke Gazelle is in 115 jaar uitgegroeid van een kleine tweemanszaak tot een toonaangevende internationale onderneming. Van drie verkochte fietsen in het jaar 1892 tot het grootste fietsmerk van Nederland, met een productie van bijna 400.000 fietsen per jaar. Op 31 oktober 2005 rolde de 12 miljoenste Gazelle uit de productie.

Geschiedenis
In 1892 richtte Willem Kölling, een ambtenaar van de PTT een rijwielhandel op, door een enkele fiets uit Engeland te importeren. Als zijn handel zich snel uitbreidt zoekt hij een partner, en vindt deze in Rudolf Arentsen, een handelaar in kachels, haarden en ijzer. Zij richten de firma Kölling en Arentsen op.

1902: Arentsen en Kölling kopen op de plaats van de huidige fabriek een bestaand bedrijfsgebouw en beginnen hier met de productie van fietsen. In hetzelfde jaar komt het eerste complete rijwiel onder de naam Gazelle op de markt.

1903: Gazelle lanceert zijn eerste motorfiets, die echter niet zelf gefabriceerd is.

In 1905 trekt Arentsen zich terug uit het bedrijf, en hij wordt opgevolgd door Hendrik Kölling, een broer van Willem. De ontwikkeling van het bedrijf verloopt voorspoedig, en na een forse verbouwing en uitbreiding van de productiefaciliteit is men in staat grotere aantallen fietsen te produceren.

1912: Met de grote uitbreiding van het oorspronkelijke pand en de moderne "speciaal-machines" kunnen de eigen fietsproductieplannen volledig worden gerealiseerd. Men specialiseert zich nu geheel in de bouw van complete fietsen, terwijl daarnaast de grossierderij tot bloei komt.'

In 1915 wordt het bedrijf omgedoopt in N.V. Gazelle Rijwielfabriek v/h Arentsen en Kölling. Tot aan de Tweede Wereldoorlog zal het bedrijf zich voorspoedig ontwikkelen, en vindt een groot afzetgebied in Nederlands-Indië. Naast "gewone" fietsen worden o.a. ook gemotoriseerde tweewielers, transportfietsen en driewielers voor uiteenlopende branches geproduceerd.

1930 of 1931: Gazelle stelt de modellen 9X en 8V met kruisframe voor.

1931: Als goedkopere uitvoering verschijnt het merk Invicta in de catalogus van Gazelle. Daarnaast wordt ook de merknaam Gelria ingevoerd.

1935: Gazelle brengt de eerste tandem uit, die in de jaren voor de Tweede Wereldoorlog bijzonder populair is. In het eerste jaar worden meteen al 600 stuks verkocht.

1937: Een door Philips ontworpen elektrische fiets met 12 V accumulator wordt door een vijftal bekende Nederlandse rijwielfabrieken vervaardigd. Gazelle is hieronder de belangrijkste en bouwt 117 stuks. Een doorslaand succes wordt het echter niet.

Tevens wordt in 1938 begonnen met de bouw van motorfietsen, eerst nog met de 60 cc "biefstukwarmer" van ILO, later ook met zwaardere modellen met 50- tot 248 cc ILO- en Villiers-blokken.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog heeft Gazelle het moeilijk, net als veel andere productiebedrijven. Veel van het materiaal en van de machines wordt naar Duitsland overgebracht, en vlak voor de bevrijding worden de resterende machines door een speciaal Sprengkommando vernietigd. Daarnaast heeft de fabriek Willem Kölling ernstig te lijden van de oorlogshandelingen.

Na de oorlog wordt hard gewerkt aan hervatting van de productie, en in augustus 1946 wordt de eerste naoorlogse Gazellefiets op de markt gebracht, en in 1950 het eerste rijwiel met hulpmotor.

In 1954, het jaar waarin de 1 miljoenste fiets wordt gemaakt, wordt het bedrijf van een familie-vennootschap omgezet in een open N.V.. Gazelle zal in de daaropvolgende jaren uitgroeien tot een van de belangrijkste fietsfabrieken in Nederland.

In 1958 presenteert Gazelle een vierwielige bedrijfsauto die in vrij grote aantallen door De Gruyter en bakkerij Vermaat besteld worden. Aandrijving werd of door een elektrisch motortje gedaan of door een Sachs-motorblokje.

1963: Gazelle fuseert begin 1963 met Batavus in Heerenveen. De fusie verloopt niet voorspoedig. De bedrijven passen niet bij elkaar, en al na twee jaar nemen de fusiepartners afscheid van elkaar.

1964: Gazelle komt als eerste Nederlandse rijwielfabriek met een eigen model vouwfiets, de Kwikstep. Het opmerkelijke is dat de eerste versie van dit model niet om een verticale maar om een horizontale as heen vouwt, met het scharnier onder de trapas.

1966: Gazelle neemt opnieuw de productie van tandems ter hand, nu in een moderne, lichte versie. Gelijktijdig wordt de 2 miljoenste fiets gefabriceerd.

Behalve de nog steeds gefabriceerde eigen trommelremnaven maakt Gazelle in de jaren zestig ook eigen 3-versnellingsnaven zonder en (meestal) met trommelrem. De productie daarvan wordt echter na zo'n 45.000 - 50.000 stuks te hebben gemaakt vanwege de kosten gestaakt.

Eind jaren zestig worden concurrenten Juncker, Simplex en Locomotief, en bromfietsfabrikant Berini overgenomen. In 1971 wordt Gazelle dan zelf overgenomen door Tube Investments, en wordt het bedrijf omgezet in een B.V., Gazelle Rijwielfabriek B.V..

In 1970 verscheen de truckbouw afdeling op de RAI met een klein stadsautootje, aangedreven door een tweetakt benzinemotortje. De carrosserie bestond voornamelijk uit polyester. Men kon plaatsnemen in het voertuig door de gehele voorkant naar voren te klappen. De auto was 1,90 meter lang en had een draaicirkel van 5 meter. De truckbouw afdeling werd overgenomen door Accles & Pollock, dat bedrijfswagens onder de naam Apollo produceerde. Het prototype verdween in 1991 naar voormalig Oost-Duitsland.

In 1987 wordt de fietsendivisie van Tube Investments verkocht aan Derby Cycles Corporation. Dit Amerikaanse bedrijf is dan al eigenaar van Raleigh, de naaffabrikant Sturmey-Archer en de Duitse fietsmerken Kalkhoff, Rixe, Winora en Staiger.

1992: In het jaar van haar honderdjarig bestaan bouwt Gazelle de 8 miljoenste fiets. Prinses Margriet verleent aan Gazelle het predikaat Koninklijk.

1999: Begin april bereikt Gazelle opnieuw een mijlpaal in haar geschiedenis: de 10 miljoenste Gazelle-fiets rolt uit de productie. Het bedrijf heeft nu circa 600 medewerkers in dienst en vervaardigt meer dan 300.000 fietsen per jaar. Anders dan bij veel andere fietsenfabrikanten worden de meeste frames nog steeds zelf gemaakt. 20 % van de productie wordt geëxporteerd naar België en de aangrenzende regio's in Duitsland.

2000: In het assortiment van dat jaar introduceert Gazelle drie opvallende nieuwe modellen: twee volledig geveerde hybridefietsen (anders dan in Nederland worden deze b.v. in Duitsland al jaren veel verkocht), de "Solide" met een verstevigd, extra hoog frame en de "Tranza", een zeer geavanceerde vouwfiets met geveerd carbon frame en 7-versnellingsnaaf.

Het noodlijdende Derby verkoopt in 2001 Gazelle aan de Nederlandse investeringsmaatschappij Gilde Buy Out Fund. Met Gazelle gaat het dan uitstekend, maar Derby heeft de opbrengst van de verkoop nodig om te overleven. In die tijd produceert Gazelle ca. 380.000 fietsen per jaar, en heeft het bedrijf een marktaandeel van 30%.

2002: Gazelle produceert haar 11 miljoenste fiets. Gazelle ScooterBike wordt fiets van het jaar.

2003: Gazelle introduceert de EasyGlider: een one size fits all frame met verschuifbaar zitgedeelte, rugsteun en voor- en achtervering.

2005
. Gazelle Orange Limited Edition wordt Fiets van het Jaar.
. Met de 'Gazelle Styled By You'-actie ontwikkelt Gazelle als eerste fietsmerk een fiets waarbij de consument een kleur op maat kan bestellen.
. Gazelle produceert haar 12 miljoenste fiets.
. De Gazelle Easy Glider is totaal vernieuwd met een nieuw frame en elektronische trapbekrachtiging.

2006:
. In het Stad Sportief segment introduceert Gazelle als eerste merk een ultralicht gewicht stadsfiets (Lite City Full Carbon) waarbij het frame en de voorvork volledig van carbon zijn gemaakt.
. Gazelle ontvangt voor de nieuwe Lite Hybrid Superieur en de PowerEye koplamp de 'FietsRAI Innovatie Award'.
. Gazelle Bumper 26" wordt ANWB KinderKeus van het jaar.

2007
. Gazelle ontvangt voor de Comfort Seat de 'FietsRAI Innovatie Award'.
. Gazelle Shark 26" wordt ANWB KinderKeus van het jaar.
. Gazelle introduceert de Multi Purpose Bike MPB.

2007/2008
. Gazelle introduceert een nieuwe manier van elektrisch fietsen: de Orange Innergy.
. Gazelle introduceert haar eerste bakfiets, de trendy Cabby.

Websites: GNU Free Documentation License. It uses material from the Wikipedia article http://nl.wikipedia.org/wiki/Gazellen


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 481.