kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 14-01-2016 voor het laatst bewerkt.

gereformeerden

De Gereformeerden maken van oudsher een belangrijk deel uit van de Nederlandse samenleving. In de 21e eeuw zijn de gereformeerden, die ongeveer 10% uitmaken van de Nederlandse samenleving, globaal in drie groepen te onderscheiden:
. de modern-gereformeerden. Deze bevinden zich politiek binnen het CDA en kerkelijk goeddeels binnen de PKN. (Zie ook Vrijzinnig-protestantisme).
. de orthodox-gereformeerden. Deze bevinden zich politiek goeddeels binnen de ChristenUnie en zijn kerkelijk verdeeld over de PKN, Gereformeerde Kerken (vrijgemaakt), de linkerflank van de Christelijke Gereformeerde Kerken en de Nederlands Gereformeerde Kerken.
. de bevindelijk gereformeerden. Deze bevinden zich politiek goeddeels binnen de SGP. Kerkelijk zijn ze te vinden in de Gereformeerde Gemeenten, de rechterflank van de Christelijke Gereformeerde Kerken, de Gereformeerde Gemeenten in Nederland, de Oud Gereformeerde Gemeenten, een deel van de Gereformeerde Bond, en de Hersteld Hervormde Kerk.

Gereformeerd
De benaming gereformeerd wordt in de volksmond vaak gebruikt voor orthodoxe Calvinistische stromingen binnen Nederland. Deze kerken gaan terug op wat wel de Zwitserse reformatie wordt genoemd. De breuk die ontstond tussen Huldrych Zwingli en Maarten Luther aangaande de avondmaalsleer gaf deze stroming een eigen karakter ten opzichte van het Lutheranisme. De stroming heeft diverse belangrijke vormgevers gehad zoals de al genoemde Zwingli, Martin Bucer, Heinrich Bullinger en Johannes Calvijn. Deze laatste heeft een een sterk stempel weten te drukken zodat men deze stroming doorgaans aanduidt als Calvinisme.

De verschillende gereformeerden in Nederland hebben echter een heel divers karakter, en kunnen niet allemaal onder de orthodoxe protestante stroming geplaatst worden. In werkelijkheid wijst de term dan ook op het feit dat een kerkelijke gemeente het stempel van de Reformatie (letterlijk: Her-vorming) draagt.

De staatskerk die in de Nederlanden in de 16e eeuw ontstond als gevolg van de reformatie, werd de Nederduits-Gereformeerde Kerk genoemd. Na de Franse tijd, in 1816, wordt bij koninklijk besluit een nieuwe kerkorde ingevoerd, waarbij de naam veranderd werd in Nederlandse Hervormde Kerk.

Hoewel formeel in de Franse tijd de scheiding tussen kerk en staat is doorgevoerd, en in de grondwet vrijheid van godsdienst werd beleden, heeft juist koning Willem I zich erg veel met de godsdienst bemoeid, en heeft de vrijheid van godsdienst uitgelegd als vrijheid van godsdienst voor die groepen die in 1814 al bestonden. De nieuwe kerkorde uit 1816 schept veel onrust, maar christenen die zich afscheiden van de Hervormde Kerk worden daadwerkelijk vervolgd. Pas als in 1840 de koning terugtreedt wordt dit minder, en in 1848 wordt de definitie van vrijheid van godsdienst in de grondwet aangepast, en stopt de vervolging.

De benaming gereformeerd werd weer gebruikt vanaf het moment dat de eerste kerken zich van de Nederlandse Hervormde Kerk begonnen af te scheiden. De twee bekendste afscheidingsbewegingen zijn
. de afscheiding van 1834, waar ds. Hendrik de Cock een voortrekkersrol bij speelde.
. de doleantie in 1886, onder leiding van Abraham Kuyper, één van de grote voormannen van de gereformeerden.

Gereformeerden buiten Nederland
In Zuid-Afrika, Canada, de Verenigde Staten en Indonesië zijn overigens ook grote groepen gereformeerden. Het aantal gereformeerden in Zuid-Afrika is naar schatting hoger dan in Nederland. De Nederlandse koninklijke familie is zelf ook Nederlands Hervormd.

In België is het protestantisme een minderheidsstroming van het christendom. De grootste stroming is er het Rooms-Katholicisme. Desondanks is er in België een kleine gemeente gereformeerden, die onder invloed van Nederland in België is terechtgekomen toen België nog bij het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden hoorde. Ook zijn er enkele gereformeerde kerken, die later vanuit Nederland zijn gevormd. (Onder meer een Gereformeerde kerk vrijgemaakt in Gent en een Christelijke Gereformeerde kerk in Antwerpen. .


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 1729.