kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 14-01-2016 voor het laatst bewerkt.

gestaltpsychologie

Gestaltpsychologie



Voorbeeld van groeperen volgens het principe van overeenkomst


Voorbeeld van groeperen volgens het principe van ruimtelijke aanvullling (ook wel reïficatie genoemd)

De Gestaltpsychologie is een reactie op het structuralisme omdat daar aangenomen wordt dat perceptie bestaat uit een reeks afzonderlijke sensaties.

Algemeen
De mensen nemen de wereld waar in gehelen en patronen. Gestalt is een Duits woord en betekent zoveel als "georganiseerde" of "gehele" vorm. Het kwam op rond 1930 in Duitsland onder leiding van Max Wertheimer en in samenwerking met o.a. Kurt Koffka, Wolfgang Köhler en Kurt Lewin en verplaatste zich snel naar de Verenigde Staten vanwege de dreiging van het nazisme. Uiteindelijk verloor het zijn positie als belangrijk psychologisch veld, maar raakte het wel geïntegreerd in verschillende andere psychologische stromingen.

Gestaltpsychologen kanten zich tegen behavioristen omdat ze complexe fenomenen beschouwden als de som van elementaire gedragingen. Waar de behavioristen probeerden zich bezig te houden met de elementaire bouwblokken van de geest, probeerden de gestaltpsychologen het geheel in acht te houden.

Een voorbeeld hiervan is het phi-fenomeen (Wertheimer, 1912). Hierbij scheppen twee lichten die ruimtelijk gescheiden zijn en na elkaar oplichten, de illusie van beweging in de richting van het tweede licht. De Gestaltpsychologie zagen hierin een bevestiging van het principe van isomorfisme. Dit is het idee dat een patroon van prikkels dat wordt waargenomen in structureel opzicht correspondeert met een soortgelijke toestand of patroon in de hersenen.

Behavioristen hadden moeite met het feit dat de resultaten in de gestaltpsychologie gebaseerd waren op de rapportering van bewuste ervaringen en dat ze fenomenen aantoonden zonder verder onderzoek met gedragsmethoden.

Gestaltwetten
De Gestaltpsychologen waren vooral gericht op de visuele perceptie. De waarneming van objecten in de omgeving wordt volgens hen niet primair bepaald door de optelsom of associatie van individuele kenmerken, maar door de totale configuratie, of organisatie van indrukken door de hersenen. De hersenen creëren daarbij drie-dimensionale voorstellingen van van twee-dimensionele beelden volgens bepaalde wetten of rationele principes. Deze principes hebben betrekking op de vorm, kleur, afstand en beweging van objecten in het visuele veld. Deze principes zijn deels gebaseerd op (aangeboren) eigenschappen van het visuele systeem, maar deels ook op bepaalde verwachtingen in de hersenen, op grond van eerdere ervaringen. Het belangrijkste principe van Gestaltpsychologie was de wet van pregnantie (Prägnanz). Deze houdt in dat waarneming altijd gericht is op bereiken van de meest treffende vorm of configuratie. Aan dit centrale principe kunnen dan weer de volgende wetten worden ontleend:
. wet van aanvulling: onze geest vult de ontbrekende elementen aan.
. wet van overeenkomst: het groeperen van gelijke elementen tot een geheel.
. wet van nabijheid: elementen die dicht bij elkaar liggen worden als eenheid beschouwd
. wet van symmetrie: symmetrische elementen worden tot dezelfde figuur gerekend ongeacht hun afstand
. wet van continuïteit: het doortrekken van een (denkbeeldige) lijn
. wet van einddoel: elementen die in eenzelfde richting bewegen worden als eenheid beschouwd


Copyright, This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the Wikipedia article http://nl.wikipedia.org/wiki/Gestaltpsychologie
Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 254.

Tweets by kunstbus