kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 14-01-2016 voor het laatst bewerkt.

grafheuvel

Grafheuvel

Een grafheuvel (ook: tumulus of cairn) is een heuvel uit de oudheid waarin doden een laatste rustplaats kregen.

Tumulus is de Romeinse benaming voor een grafheuvel die opgetrokken werd boven het crematiegraf van een vooraanstaand burger. In de tweede eeuw na Christus werden meer dan 150 tumuli opgericht langs Romeinse heirbanen in de Civitas Tungrorum. Een goed voorbeeld hiervan zijn de 'Drie Tommen', de tumuli van Tienen in Vlaams-Brabant, die bij de opgraving in 1894 belangrijke kunstschatten prijsgaven.

Grafheuvels gelijken op een hunebed of dolmen, een aarden heuvel, maar zonder de grote stenen die in de heuvel een ruimte vormen. Men is ervan overtuigd dat de grafheuvels gebruikt werden als begraafplaats, doordat er menselijke resten zijn gevonden. Soms werden meerdere malen mensen in dezelfde grafheuvel begraven. Ook zijn er grafheuvels die in verschillende tijden zijn gebruikt en aangepast. Men vermoedt dat grafheuvels, behalve om de doden een laatste rustplaats te geven, ook gebouwd en gebruikt werden voor verering.

Dateringen
Grafheuvels werden opgeworpen in de late steentijd, de bronstijd en de ijzertijd. Er zijn vijf perioden te onderscheiden, waarin op verschillende manieren de doden bijgezet werden en een grafheuvel aangelegd werd. In de late steentijd, vroege bronstijd en ijzertijd werden er heuvels opgeworpen met vaak één of meer kransen van palen door de voet van de heuvel. De grafheuvels uit de midden en late bronstijd zijn anders opgebouwd en worden ringwalheuvels genoemd. Dit type grafheuvel kenmerkt zich door een heuvel in het midden, met daaromheen een greppel, omgeven door een wal van aarde. In grafheuvels die in de vroege bronstijd zijn opgeworpen bevinden zich soms keien.

Ook de manier waarop doden ter aarde besteld werden verschilde per periode. Hieronder staan de perioden vermeld met erachter de manier van begraven/cremeren:
. Late steentijd → begraven in kuil, waaroverheen de heuvel werd opgeworpen
. Vroege bronstijd → crematie, urnen met asresten in heuvel
. Midden bronstijd → dode in uitgeholde boom in heuvel (=boomkist)
. Late bronstijd → crematie, urnen met asresten in heuvel
. IJzertijd → het lijk werd verbrand, en de heuvel over deze plek opgeworpen

Nederland
In Nederland bevinden zich honderden grafheuvels, de oudste zijn ongeveer 5000 jaar geleden aangelegd bij Apeldoorn. Op de Veluwe en in Drenthe zijn nog veel grafheuvels uit de bronstijd te vinden. In Nederland staan grafheuvels op de lijst van archeologische monumenten. Ze genieten bescherming volgens de monumentenwet.

Een van de grootste en hoogste grafheuvels die in Nederland of België te vinden is heet Zwarte Berg (of Smousenberg) en ligt in de Nederlandse provincie Noord-Brabant, aan de Groenstraat bij het dorp Hoogeloon (gemeente Bladel).

In het Nederlands-Limburgse Meerlo ligt een grafheuvel uit de late bronstijd langs het Pieterpad. Uit archeologisch onderzoek, in 1967 uitgevoerd door de Universiteit Leiden, is gebleken dat hier urnen met daarin de resten van tenminste 100 doden zijn bijgezet. De datering ervan is onduidelijk.

In de Nederlandse gemeente Veldhoven bevindt zich een aantal gerestaureerde grafheuvels.


Copyright, This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the Wikipedia article http://nl.wikipedia.org/wiki/Tumulus
Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 537.