kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Hebreeuws

Het Hebreeuws, in de moderne vorm ook wel Ivriet genoemd, is een van de twee officiële talen en de belangrijkste spreektaal in Israël.

Hebreeuws behoort tot de Semitische talen. In diezelfde taalgroep bevinden zich talen als Arabisch, Aramees, Akkadisch en (gedeeltelijk) Egyptisch.

triconsonantalisme
Een kenmerk van veel Semitische talen, zoals het Hebreeuws, is het zogenaamde triconsonantalisme. Bijna alle woorden kunnen herleid worden tot drie consonanten (medeklinkers), de radicalen, die de wortel (radix) van het woord vormen. Sommige radicaalstammen zijn 'afgesleten' of 'uitgehold', zodat er soms nog maar twee radicalen zichtbaar zijn. Er zijn ook stammen die uit meer dan drie radicalen bestaan, soms onder invloed van andere talen. En dan zijn er nog de leenwoorden, waarvoor de linguïstische wetten van het Hebreeuws uiteraard niet gelden.

Van rechts naar links
Hebreeuws wordt van rechts naar links geschreven met het Hebreeuwse alfabet. De reden waarom de Semitische talen, die begonnen met letters als "vertaling" van een enkele klankuitdrukking, van rechts naar links werden en worden geschreven, is omdat het in de beginjaren van het schrift op stenen tafelen werd "geschreven" met hamer en beitel. Men hield de beitel in de linkerhand en de hamer in de rechterhand, zodat het "schrijven" het makkelijkst werd gedaan van de rechter kant naar de linkerkant. In feite werd er in die tijd ook regelmatig boustrophedon (letterlijk: zoals een os ploegt) geschreven, dat wil zeggen: afwisselend van rechts naar links en van links naar rechts. Het feit dat de tekens in steen werden gegraveerd of gebeiteld verklaart tevens, waarom het Fenicische alfabet en het Paleo-hebreeuwse alfabet zeer hoekige en rechte tekens hebben.

Ivriet
Met name aanhangers van het zionisme of (ex-)Nederlanders die naar Israël zijn geëmigreerd, gebruiken de naam 'Ivriet' voor het Hebreeuws zoals dat tegenwoordig in Israël als voertaal in gebruik is. Ivriet wordt dan in tegenstelling tot Hebreeuws gebruikt, dat oud-Hebreeuws zou moeten beduiden. Het gebruik van deze term is echter uit een misverstand afkomstig. Hebreeuws is simpelweg de Nederlandstalige term voor Ivriet, hetgeen Hebreeuws in het Hebreeuws betekent. Het moderne Hebreeuws, herleefd door Eliezer Ben-Yehuda, is slechts een nieuwe generatie van dezelfde taal.

Invloed op het Nederlands
Op diverse manieren heeft het Hebreeuwse invloed uitgeoefend op de Nederlandse woordenschat. Een deel van de woorden is via het Jiddisch gekomen, hiervan worden veel woorden niet in Vlaanderen gebruikt. Een ander deel is rechtstreeks aan het Hebreeuws ontleend, voornamelijk onder invloed van het jodendom. Verder is een groot deel via talen als het Grieks en Latijn aan het Hebreeuws ontleend.

Voorbeelden van woorden die via het Jiddisch in de Nederlandse taal kwamen:
. bajes (gevangenis; van bajit = huis)
. goochem (van chacham = wijze)
. jajem (van jajin = wijn)
. jat, jatten (van het aanwijsstokje met een handje, de 'jad')
. mesjogge (van mesjoega = gek)
. gabber (van chaver = vriend)

Voorbeelden woorden die onvervormd (evt. rechtstreeks) aan het Hebreeuws zijn ontleend:
. amen
. halleluja
. sjabbat

Voorbeelden van woorden die enigszins vervormd via het Grieks of Latijn aan het Hebreeuws zijn ontleend:
. hosanna (oorspr. Hebr. vorm: hosjiana)
. messias (oorsp. Hebr. vorm: masjiach)
. sabbat (oorspr. Hebr. vorm: sjabbat)

In christelijke liturgische taal kan men ook hebraïstische uitdrukkingen zoals Here der Heren en in de eeuwen der eeuwen aantreffen.


Copyright, This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the Wikipedia article http://nl.wikipedia.org/wiki/Hebreeuws
Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 306.