kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 28 10 2016 13:08 voor het laatst bewerkt.

Herbert Marcuse

Herbert Marcuse (Berlijn 1898 – Starnberg 1979) was een Duits-Amerikaanse filosoof en socioloog. Hij behoorde tot de Frankfurter Schule.

Marcuse is beroemd geworden door het begrip repressieve tolerantie, dat wil zeggen dat onder het mom van vrijheid er sprake van onderdrukking kan zijn. Zijn boek One-dimensional man kreeg wereldfaam vanwege zijn kritiek op het kapitalistische systeem en het lege consumentisme. Hij gold als de geestelijke vader van het studentenprotest uit de jaren 60.

Marcuse stelde zich in navolging van Marx een maatschappij voor met meer kwaliteit van leven. Arbeid zou niet meer de voorwaarde moeten zijn voor het verdienen van geld en als mens waardevol te zijn. Hij noemde de arbeiders ingekapseld en gemanipuleerd door de heersende klasse. Nieuw Links had de neiging zich, door woordgebruik en ideëen, elitair op te stellen. Marcuse verzette zich hiertegen. Naar zijn mening isoleerde men zich hierdoor van de arbeiders, die zich ook minachtend over Nieuw Links uitlieten. Hij onderkende de tekortkomingen van het marxisme, maar bepaalde dogmata bleven voor hem geldig, zoals de concentratie van economische macht en haar verwevenheid met de politieke macht, het najagen van winstmaximalisatie en een nieuw soort imperialisme om wereldwijd markten te veroveren.

Een ander terugkerend begrip bij Marcuse is de vervreemding. De ééndimensionale mens is euforisch in het ongeluk. Hij is zo aan zijn vervreemding vastgeklonken dat hij nauwelijks nog in staat is zijn nieuwe omgeving kritisch te bezien. Hij is zelfs, betoogt Marcuse, bereid aan zijn eigen “repressie” mee te werken. Hij is van zichzelf vervreemd, doordat niet tegemoet wordt gekomen aan zijn wezenlijke behoefte aan zelfontplooiing, aan het dragen van verantwoordelijkheid, aan vrijheid. Hij geniet een zekere welvaart, doch de prijs die hij daarvoor betaalt is, dat hij de slaaf is van een technisch en economisch systeem dat in dienst staat van de gevestigde belangen, met name die van de grote ondernemingen.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 166.