kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 18-01-2016 voor het laatst bewerkt.

Hongerwinter

Met de Hongerwinter wordt de winter van 1944 op 1945 bedoeld. Dit was een strenge winter aan het eind van de Tweede Wereldoorlog waarin twintigduizend Nederlanders omkwamen door de honger en de kou.

Spoorwegstaking
Na de Spoorwegstaking van september 1944 werd naar het niet-bevrijde deel van Nederland, globaal gezien het deel boven de grote rivieren, geen voedsel en geen kolen meer getransporteerd.
Na acht uur 's avonds mocht men ook de straat niet meer op (spertijd). Doordat gas en elektriciteit niet voorhanden waren, was er geen licht, geen verwarming en geen gelegenheid tot koken. Met een mechanische zaklantaarn, een z.g. knijpkat, kon eventueel worden bijgelicht, maar velen behielpen zich met een stompje kaars en gingen vroeg naar bed.
Als er al een beetje eten in huis was, moest dat desalniettemin gekookt of verwarmd worden. Vaak gebruikte men daarvoor een oud conservenblik met een gat onderin, een wonderkacheltje. Daarin werden takjes of houtspaandertjes verbrand.
Wegens gebrek aan brandstof werden de geteerde houtblokjes die tussen de tramrails waren aangebracht, weggesloopt. Ook werden bomen illegaal omgezaagd. In de Amsterdamse Nieuwmarktbuurt werd hout gesloopt uit huizen waaruit Joden waren weggevoerd.
De scholen waren nog wel open, maar allengs werden de klassen kleiner, omdat veel kinderen thuis bleven of ziek werden. Vlak na de bevrijding werden veel ondervoede kinderen door pleegouders in onder meer het Verenigd Koninkrijk een paar maanden opgevangen om weer aan te sterken.

Hongertocht
In het westen van het land leden de mensen veel meer honger dan in de rest van het land, met name in de grote steden was het probleem nijpend.
Er waren nog wel gaarkeukens waar eens per dag, op vertoon van een bonnenkaart, een pannetje waterige stamppot of soep van aardappelschillen kon worden afgehaald. Daarvoor moest lang in de rij worden gestaan, wat in de bijtende kou niet meeviel.
Veel mensen, met name vrouwen, fietsten of liepen naar het oosten of noorden van het land om daar met het beetje geld dat ze hadden, aan eten te komen, of om bezittingen (textiel, zilveren bestek, gouden sieraden) te ruilen voor voedsel. Er waren ook kinderen bij die op blote voeten liepen. Dergelijke tochten werden hongertochten genoemd. Veel boeren gaven onderdak aan mensen die over straat trokken. Die mensen worden hongerstrekkers genoemd. Sommige boeren maakten misbruik van de situatie en verrijkten zich.
Degenen die stierven werden nauwelijks meer begraven. De grond was te hard en de energie voor graafwerk en transport ontbrak. Hout voor doodskisten kon men bovendien beter gebruiken als brandstof. In Amsterdam werden de lijken in de Zuiderkerk opgeslagen.

Hulp
In februari 1945 werd Zweeds wittebrood uitgedeeld, dat door het Rode Kruis geregeld was. Aan het einde van de oorlog vonden voedseldroppings plaats, zoals de Operatie Manna.

Oorzaak
De oorzaak van de Hongerwinter moet worden gezocht in een represaille door de Duitse bezetter, naar aanleiding van de Algemene Spoorwegstaking die na 17 september 1944 door de Nederlandse regering in Londen was afgekondigd. De staking viel samen met de grootste geallieerde luchtlandingsoperatie uit de geschiedenis nabij Arnhem: Operatie Market Garden.
De Duitse bezettingsmacht blokkeerde als represaille alle voedseltransporten naar het westen van Nederland. De blokkade duurde zes weken en veroorzaakte in West-Nederland een hongerramp van catastrofale omvang.
In deze periode werd het zuiden van Nederland bevrijd. Omdat de frontlijn nu door Nederland liep - ruwweg langs de grote rivieren - konden er ook geen Limburgse kolen meer naar West-Nederland worden vervoerd. Doordat de rivieren dichtvroren en omdat vervoer over land ook niet meer mogelijk was, werd het Westen van Nederland van alle mogelijke hulpgoederen, brandstoffen, kleding en medicamenten afgesneden. In het zicht van de bevrijding stierven door deze blokkade meer dan 20.000 Nederlanders de hongerdood.


Copyright, This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the Wikipedia article http://nl.wikipedia.org/wiki/Hongerwinter
Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 56.