kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 19-01-2016 voor het laatst bewerkt.

inundatie

Inundatie (of onderwaterzetting) is het onder water zetten van een gebied.

Algemeen
Inundatie kan worden toegepast om militair tactische redenen, maar ook om de berging van een bepaald gebied te vergroten, zoals in 1998 bij Tussenklappen.

Bij militaire inundaties wordt het waterpeil zo gekozen dat het gebied noch begaanbaar, noch bevaarbaar is. Inundatie kan zowel defensief als offensief worden gebruikt. In het eerste geval wordt inundatie ingezet om de vijandelijke opmars te verhinderen, en in het tweede geval wordt inundatie toegepast om de vijand uit een bepaald gebied te verdrijven.

Ook in de landbouw wordt inundatie gebruikt. Door het land 6 - 8 weken onderwater te zetten wordt een aantal aaltjessoorten goed bestreden. Daarnaast worden door inundatie ook schimmels en enkele onkruidsoorten bestreden. Hierdoor hoeven de telers minder gebruik te maken van chemische bestrijdingsmiddelen.

Nederland
Inundatie is in Nederland eeuwenlang gebruikt als defensief middel. De Hollandse Waterlinie is het bekendste voorbeeld. Maar ook bij de Stelling van Amsterdam werd inundatie toegepast. Bij de Grebbelinie was inundatie voorzien, maar het hiervoor benodigde bomvrije gemaal was nog niet gebouwd toen de Duitsers Nederland binnenvielen.

Op Walcheren is in 1944 inundatie ingezet als middel om de Duitsers te verdrijven. Hiertoe werd op en aantal plaatsen de zeewering met bombardementen vernield waardoor grote delen van Walcheren onder water kwamen te staan. Slechts de hoger gelegen duinen en dorps- en stadskernen bleven droog.

Ook de Duitsers pasten inundatie toe om de geallieerden buiten de deur te houden. Een deel van IJsselmonde heeft aan het eind van de bezetting zo een tijdlang onder water gestaan. Dit noopte de bewoners van de dijkhuizen langs de Hordijk een extra evenwijdig dijkje in de achtertuin aan te leggen omdat anders het water in het onderhuis stond. De inundatie had ook een positief gevolg. In het ondiepe water van de polder ontstond al snel een grote visstand die de omwonenden voedsel -vooral snoek- leverde.

Ten tijde van de Koude Oorlog is nabij het dorp Olst een belangrijk knooppunt van de IJssellinie gebouwd, met sluizen in de rivierdijk en verdedigende bunkers, die een eventuele Russische invasie moesten helpen voorkomen door het omliggende land te inundereren. Dit alles geschiedde onder het grootste geheim; pas eind jaren negentig werd pas echt duidelijk waarvoor al die constructies hadden gediend. Sindsdien is hetgeen nog aan bunkers en andere bouwwerken rest geconserveerd en opengesteld voor het publiek.

België
In België werd inundatie tijdens de Eerste Wereldoorlog met succes toegepast om de Duitse opmars tot staan te brengen bij Nieuwpoort (zie: Karel Cogghe).

Inundatie (1583)
De inundatie van 1583 vond plaats in Zeeuws-Vlaanderen ten tijde van de Tachtigjarige Oorlog.
De Staatsgezinde troepen die een deel van het gebied in handen hadden staken hierbij de dijken door. De bedoeling van deze inundatie was om de oprukkende Spaansgezinde troepen onder leiding van Parma tegen te houden. Dit lukte weliswaar, maar de gevolgen waren desastreus. Polders werden veranderd in schorren en slikken en grotendeels onbewoonbaar. Tal van dorpen verdwenen voorgoed in de golven en tal van nieuwe zeegeulen ontstonden die vele kilometers diep in het binnenland drongen. Door de oorlogssituatie was het aanvankelijk ondenkbaar om snel met herdijking te beginnen. Veeleer hield men zich bezig met het aanleggen van verdedigingswerken, waarbij de geulen goede diensten bewezen. Zo ontstonden de Staats-Spaanse Linies.
In 1584 en 1585 hebben de Staatsen nog meer dijken doorgestoken. Deze inundaties waren in Oost Zeeuws-Vlaanderen gesitueerd. Op deze wijze werd het bewoonbare gebied beperkt tot enkele eilanden die door de geulen van elkaar waren gescheiden. Dit leidde tot een desastreuze economische situatie.
Ondertussen hadden de Staatsen in 1604 geheel West Zeeuws-Vlaanderen in handen gekregen. Ook in het kader hiervan vonden inundaties plaats. Het Twaalfjarig Bestand bracht tijdelijke rust en de gelegenheid tot aanzienlijke herdijkingen. Toen dit bestand in 1621 afliep, werd alsnog het gebied rond Aardenburg door de Staatsen onder water gezet.

Inundatie (1621)
De inundatie van 1621 vond plaats na het Twaalfjarig Bestand in een beperkt deel van West Zeeuws-Vlaanderen. Deze inundatie werd door de Staatsen uitgevoerd omdat militaire middelen te kort schoten om de Spaanse troepen tegen te houden.
Gebieden die tijdens het Twaalfjarig Bestand waren bedijkt liepen weer onder. Dit vond met name plaats in het land van Aardenburg, en langs de Passageule-Linie. De noordelijke delen van West Zeeuws-Vlaanderen hoefden in het algemeen niet weer onder water worden gezet. De inundatie was veel minder ingrijpend dan de inundatie van 1583, aangezien zelfs in het getroffen gebied in het algemeen nog geen sprake was van een volledige inpoldering, doch meer van enkele incidentele droogleggingen.
In Oost Zeeuws-Vlaanderen hoefde niet geïnundeerd te worden omdat de Staatse gebieden, zoals Axel en Terneuzen al op een eiland lagen.

Van veel later datum zijn gecontroleerde inundaties waarvan de Hollandse Waterlinie een voorbeeld is.
Uiteindelijk is men steeds meer gaan inpolderen, maar de belangrijkste plaatsen beschikten nog lange tijd over een haven die rechtstreeks met de zee in verbinding stond. Uiteindelijk werden ook deze geulen ingepolderd waardoor de huidige situatie ontstond. De vele kreken in het landschap getuigen nog van de inundaties.

De inundatie van 1583 heeft vooral voor West Zeeuws-Vlaanderen ingrijpende gevolgen gehad en wel:
. Het grootste deel van het middeleeuwse polderlandschap verdween, inclusief een groot aantal dorpen.
. Op een groot deel van het oppervlak werd een laag jonge zeeklei afgezet
. Een groot aantal zeegeulen ontstond die zich tot in het huidige België uitstrekten en waarvan de huidige kreken een overblijfsel zijn.

Hoewel de geografische situatie sterk wisselde in de loop der jaren kunnen we, na de inundatie, globaal een aantal eilanden en geulen onderscheiden:
1. Het Oude Land van Cadzand dat werd omspoeld door het Zwin in het westen, het Coxysche Gat in het zuiden en het Zwarte Gat in het oosten.
2. Het Eiland van Groede dat werd omspoeld door het Zwarte Gat in het westen, de Brugse Vaart (Zeeland) in het zuiden en het Nieuwerhavense Gat in het oosten.
3. Het Eiland van Biervliet dat werd omspoeld door het Nieuwerhavense Gat in het westen, de Passageule in het zuiden en de Braakman in het oosten.
De kernen van deze eilanden werden gevormd door middeleeuwse polders. De situatie was in wezen veel ingewikkelder, daar al de zeegeulen sterk vertakt waren. Zo lag aanvankelijk ook Oostburg op een klein eiland.

Inundatie (1672)
De inundatie van 1672 vond plaats in Zeeuws-Vlaanderen om de Franse troepen tegen te houden. Deze inundatie trof de polders ten zuiden van Hulst, ten zuiden van Axel, rondom Aardenburg en bezuiden IJzendijke. De meeste ondergelopen polders werden snel weer bedijkt.

Inundatie (1702)
De inundatie van 1702 vond plaats in Zeeuws-Vlaanderen tijdens de Spaanse Successieoorlog. Vooral ten zuiden van Hulst en IJzendijke werden polders onder water gezet. De meeste hiervan werden snel weer herdijkt.

Inundatie (1744)
De inundatie van 1744 vond plaats in Zeeuws-Vlaanderen tijdens de Oostenrijkse Successieoorlog. Deze inundatie was betrekkelijk bescheiden van schaal. Enkele polders ten zuiden van Hulst, rond Philippine en bij IJzendijke en Sluis werden onder water gezet maar vrij spoedig nadat de oorlogsdreiging voorbij was werden ze weer drooggelegd.

Inundatie van Walcheren
De inundatie van Walcheren, om strategische redenen, begon 3 oktober 1944. Het laatste dijkgat werd gesloten op 5 februari 1946.
Op 4 september 1944 was Antwerpen in handen van de Geallieerden gevallen. Van daar uit trokken de Geallieerden op naar Zeeuws-Vlaanderen, dat voor het eind van de maand oktober was bevrijd. Doordat aan de overkant van de Schelde het Duitse leger zich verschanst had was het echter onmogelijk de voor de oorlogsvoering belangrijke aanvoerhaven te gebruiken. De Duitsers hadden, vooral op Walcheren, grote bunkerstellingen met vérdragend geschut gebouwd. Men besloot een strategische inundatie van Walcheren uit te voeren om de Duitse positie te verzwakken.


Copyright, This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the Wikipedia article http://nl.wikipedia.org/wiki/Inundatie
Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 366.