kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 20-01-2016 voor het laatst bewerkt.

jacobsstaf

Jacobsstaf (graadstok of graadboog)

Een Jacobsstaf (Latijn: baculus jacobi) is een eenvoudig meetinstrument waarmee men hoeken kan meten. Men kan er de hoogte of de breedte van een bouwwerk mee bepalen, maar ook de hoek van de zon ten opzichte van de horizon.

Als astronomisch navigatie-instrument is het vanaf ca. 1300 op zeeschepen in gebruik. Men kan er tijdens navigatie op zee met behulp van de zon de breedtegraad mee vaststellen waarop men zich bevindt.

De jacobsstaf is de voorloper van de sextant.

Aan het eind van de 16de eeuw wordt de jacobsstaf opgevolgd door het daviskwadrant; het duurde echter nog tot in het midden van de 18de eeuw voordat hij helemaal in onbruik was geraakt.

Werking
Het instrument bestaat uit een graadstok uit hout of ivoor van van ongeveer een meter lang waarop een schaalverdeling is aangebracht, en waarlangs een haaks daarop geplaatst kruishout kan schuiven. Men houdt het uiteinde van de jacobsstaf tegen het gezicht en kijkt beurtelings naar de horizon en naar het punt waarvan men de hoek of de hoogte wil meten. Als de dwars geplaatste stok zo wordt geschoven dat deze precies tussen die twee punten lijkt te passen, leest men de schaalverdeling af. Deze is een maat voor de hoek. Om de hoogte van een gebouw te bepalen, moet ook de horizontale afstand tot de onderkant van het gebouw bekend zijn.

Websites:
. members.lycos.nl/gulikgulikers/L_Jacobsstaf.htm


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 2103.