kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 20-01-2016 voor het laatst bewerkt.

jade

Het jade (o)

Groen- of witachtig mineraal gesteente, vaak gebruikt om kunstobjecten te maken. Jade wordt voor het overgrote deel gewonnen in Chinees Centraal-Azië (Sinkiang).

Jade is de gemeenschappelijke naam voor twee mineralen die als edelstenen worden gebruikt: jadeïet en nefriet.

Jade kent veel verschillende kleuren: groen, bruin, zwart of wolkenwit, van zeer licht tot zeer donker.

Het wordt net als zeepsteen en chalcedoon al duizenden jaren geslepen en bewerkt door de Chinezen. Jade werd oorspronkelijk gebruikt als gereedschap maar kwam tijdens de Han-dynastie in zwang als sieraad. De enige plaats waar nefriet wordt gevonden in China ligt in Sinkiang rond de stad Khotan.

Tijdens de Olympische Spelen van 2008 in Peking zijn de medailles voorzien van jade.

---------------------------------------------

Het mineraal jadeiet is een natrium-aluminium-inosilicaat met de chemische formule NaAlSi2O6. Het maakt deel uit van de groep van de pyroxenen. Het mineraal jadeiet kan van wit tot appelgroen tot diep "jadegroen" zijn, hoewel de streep wit is. De splijting is goed, de gemiddelde dichtheid 3,3 en de hardheid 6,5.

Jadeiet is genoemd naar het Spaanse piedra de ijada ("steen van de zijkant"), omdat verondersteld werd dat het -wanneer aan de zijkant van het lichaam gedragen- nier-aandoeningen zou genezen.

Jadeiet wordt gevonden in metamorfe gesteenten gevormd onder hoge druk en relatief lage temperatuur omstandigheden, en ook in sterk gemetamofoseerde natrium-rijke serpentinieten. Mineralen die samen met jadeiet voorkomen zijn glaucofaan, muscoviet, lawsoniet, aragoniet, en kwarts. De typelocaties zijn Clear Creek, San Benito County Californië, VS en in de buurt van de dorpjes Tawmaw en Hpakan in boven-Birma.

Jadeiet is een van de mineralen die in de edelsteen jade herkend worden. De ander is de groene amfibool, nefriet.

---------------------------------------------

Nefriet is een mineraal met een dichte vervilte actinoliet. Het heeft de scheikundige samenstelling Ca2(Mg,Fe)5[(OH,F)(Si4O11)]2. De naam is afgeleid van het Oudgriekse woord nephros - nier.

Nefriet is sinds oudsher bekend, zoals door talrijke archeologische vondsten is aangetoond. Door zijn taaiheid is nefriet geschikt voor het vervaardigen van werktuigen. Later vervaardigde men er siervoorwerpen van. In Babylon werd nefriet bijzonder gewaardeerd, omdat men er magische krachten aan toeschreef. In China had nefriet grote mythologische betekenis. en gebruikte het bij religieuze ceremoniën. Al voor de komst van Columbus was het in Midden-Amerika zeer geliefd. Volgens de Soemeriërs was nefriet in staat onverwachte omstandigheden op het lossen. Men beweerde dat het nierkwalen en nierkolieken kan verhelpen.

Ontstaan
Metamorfieten, alluviale afzettingen.

Nefriet komt in de natuur meer voor dan jadeiet. Soms vormt het grote blokken. In Rusland zijn stenen gevonden van meer dan 5 ton zwaar. In Birma is zelfs een nefrietblok gevonden van 30 ton. Historische belangrijke afzettingen bevinden zich in China, rond Khotan in de provincie Sinkiang, in het Kunlun-gebergte en in de omgeving van Kasjgar. In Taiwan en Jordanië komen kattenoog nefrieten voor. In de Verenigde Staten komt nefriet voor in Brazilië, Oregon, Utah, Wyoming en Alaska. In Nieuw-Zeeland zijn belangrijke afzettingen bekend. De Maori wonnen al nefriet voor de komst van de Europeanen en wel in Arakuara en aan het Wakapitu-meer. Deze stenen zijn doorschijnend en worden beschouwd als de mooiste nefrieten ter wereld, Kleinere voorkomens zijn aangetoond in Australië, Kazachstan, Polen, Duitsland, Zwitserland, Italië en Ierland.

Bewerking
Cabochons, tafelslijpsel, kleine, middelgrote en grote gesneden stenen, kunstnijverheidsproducten.

Vergelijkbare mineralen
Hydrogrossulaar, amazoniet, prehniet, serpentien, agalmatoliet, jadeiet.

---------------------------------------------

Indian jade Foutieve handelsnaam voor aventurien en voor aventurienglas.
Russische jade Handelsnaam voor spinaziegroene nefriet uit het gebied rond het Baikalmeer in Rusland.
Wyomingsjade Handelsnaam voor een jadematrix of ook voor een groenkleurige vergroeiing van tremoliet met albiet.


Copyright, This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the Wikipedia article http://nl.wikipedia.org/wiki/Jade_(gesteente).


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 550.

Tweets by kunstbus