kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 20-01-2016 voor het laatst bewerkt.

jaren vijftig

Jaren Vijftig

consumptiemaatschappij
In de tweede helft van de twintigste eeuw verandert door de groei van de economie en de ontwikkeling van de electronische media de woonomgeving van de mens. Er ontstaat een consumptiemaatschappij. Verbruiksartikelen worden niet alleen massaal vervaardigd maar ook gekocht door de massa oftewel door de gewone mensen. De producten worden aan de man gebracht door middel van reclame, het massacommunicatiemiddel bij uitstek.

industrialisatie
De industrialisatie zorgt voor een trek naar de steden: er ontstaat een nieuwe stedelijke cultuur.
De westerse mens geniet van de toenemende welvaart. Technische vooruitgang en modernisering typeren dit tijdperk.

opbouw
De cultuur van de massa ontstaat in de jaren vijftig voor het eerst in Amerika. Deze ontwikkelingen worden in Europa pas in de jaren zestig zichtbaar. Door de verwoestingen in de oorlog wordt eerst hard gewerkt aan de wederopbouw van de steden en de industrie.

massacultuur
Onder invloed van bijvoorbeeld de Vietnam-oorlog ontstaan er kritische vragen: waar gaat we naar toe met deze wereld? In de jaren vijftig en zestig ontzuilt Nederland in hoog tempo.

media
New York is in de jaren 50 behalve middelpunt van literatuur en beeldende kunst, een vooruitstrevende en eigentijdse stad. De reclame krijgt de taak om van die massaproducten exclusieve producten te maken. De groeiende economie zorgt tegelijkertijd voor een uitgebreide reclamebranche. Doordat advertenties steeds belangrijker worden, groeit ook de tijdschriftenmarkt explosief. Andere media zoals televisie en radio verspreiden informatie op een eenvoudige manier en veroveren de massa. De versnelde communicatie tussen product en consument verandert het tempo waarin kunst wordt verspreid en geproduceerd. Mensen identificeren zich met reclamebeelden. Bijvoorbeeld de 'Malboro-man' uit de reclame voor het sigarettenmerk Malboro.

artistiekelingen, pleiners en modernisten
In de jaren vijftig vertegenwoordigden de artistiekelingen naast de kuiven de belangrijkste groepsstijl voor Nederlandse jongeren. Het was een subcultuur voor de hoger opgeleiden in de leeftijd van zestien tot achter in de twintig. Deze jongeren waren bezig met kunst, literatuur en filosofie en hielden niet van geweld. Ze hielden doorgaans wel van jazz en droegen graag zwarte kleren. Hun blik was gericht op Parijs.

Artistiekelingen is de van origine Rotterdamse benaming voor deze groep ontwikkelde jongeren. In Amsterdam had men het wel over pleiners, omdat ze vaak te vinden waren op het Leidseplein. In Haarlem voorzag men hen van het etiket modernisten. De artistiekelingen troffen elkaar bijvoorbeeld in bioscopen, ijssalons, koffie(espresso)gelegenheden, warenhuizen en jazzkelders. Ook ging deze ontwikkelde jeugd veel naar het strand. In de grote steden was bijvoorbeeld het Leidseplein in Amsterdam een populair trefpunt voor de pleiners. De ontmoetingen vonden vooral plaats op openbare locaties en in openbare gelegenheden, artistiekelingen kwamen niet echt bij elkaar over de vloer.

Kunst
Het existentialisme heeft geleid tot geëngageerde kunst waarin stelling werd genomen tegen sociale en politieke wantoestanden, maar ook tot absurde kunst.

Design
In de jaren vijftig kwam de industriële vormgeving op gang: design.

Colorfield painting
In de jaren vijftig werden schilderijen kleurvelden, van gigantisch formaat. De action painters stelden de actie van de hele mens bij het schilderen voorop.

Cobra
Cobra is ontstaan in Parijs in 1948, het is de naam van een internationale kunstbeweging. Het komt af van: Copenhagen, Brussel en Amsterdam.
Cobra wilde een nieuwe kunst creëren in een nieuwe samenleving. De cobra- beweging heeft drie jaar bestaan. Nadat het is verdwenen heeft het nog invloed gehad.

pop art
Popart is een kunstbeweging die is opgekomen in de jaren vijftig in de Verenigde Staten en Engeland. In de jaren vijftig beginnen kunstenaars de nieuwe leefomgeving uit te beelden. Ze concentreren zich op de voorwerpen en de symbolen uit de consumptiemaatschappij en de massacommunicatie. De bonte schilderijen, collages en assemblages hebben als basis de nieuwe beeldtaal van de reclame- en mediawereld. Alledaagse voorwerpen krijgen voor het eerst een esthetische waarde en worden in het museum getoond. Deze kunstrichting wordt 'pop art' genoemd. Pop art heeft een verandering in kunstbeleving tot gevolg. Kunst verplaatst zich naar de straat of haalt haar inspiratie uit het straatbeeld. Het is niet meer kunst met een grote K. Het wordt kunst met een kleine K en is toegankelijk voor een grote groep: de massa.

De mensen kunnen kunst nu begrijpen omdat de beelden herkenbaar zijn. Deze vermenging van kunst met een grote K en de beelden uit de massacultuur wordt 'high and low culture' genoemd.

Nouveau Realisme Kinetische Kunst
In de jaren vijftig begon een aantal Kunstenaars zich te specialiseren in bewegende Kunst. Voor de promotie en de fundering van de kinetische kunt is de Franse galeriehoudster Denise René van enorme invloed geweest.

literatuur
De auteurs die de Tweede Wereldoorlog hebben meegemaakt, verwerken nog vele jaren die vreselijke ervaring in hun literaire oeuvre. Naast het oorlogsthema valt in de na-oorlogse periode vooral het doorgedreven individualisme op: zowel in de dramatiek als in de romankunst gaat iedereen zijn eigen weg.

De Vijftigers
De Beweging van Vijftig ontstond zeker niet in een vacuüm. Onder meer de beeldrijke taal van Gerrit Achterberg en het vrije Vers van Hans Lodeizen kondigden de naoorlogse vernieuwing aan. Aanvankelijk wil men doorgaan in de Lijn van Forum en Criterium. Maar er komen nieuwe dichters die zich afzetten regen de Poëzie van het kleine geluk, nieuwe prozaschrijvers die aanzienlijk minder vertrouwen hebben in de menselijke waardigheid, een generatie die de Oorlog bewust heeft meegemaakt.

1954-1960 Rock & roll
Na de Jazz en Blues als mainstreamvarianten ontstond in de Verenigde Staten in de jaren vijftig de Rock 'n' Roll. Deze blanke variant van rhythm & Blues, ontstond Parallel aan de Ontwikkeling van de naoorlogse jeugdcultuur. Aan deze symbiose ontleende Popmuziek haar aanvankelijke rebelse identiteit. Popmuziek ontstond omdat de jeugd op zoek ging naar een eigen Expressie - en identificatiemiddel. De 'zwarte' Rhythm and Blues' sprak aan bij de jeugd! Handige producers sprongen hierop in door een aangepaste versie van populaire Rhythm And Blues Muziek op de markt te brengen. ‘Schuine' teksten werden vaak wat netter gemaakt. (Let wel, wat nu als R&B bekend staat, heeft weinig te maken met oorspronkelijke Rhythm And Blues.) Zo ontstond de Rock 'n' Roll.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 12.