kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 02-03-2009 voor het laatst bewerkt.

Jasper Grootveld

Nederlands kunstenaar en provo, geboren 19 juli 1932 Amsterdam – overleden 26 februari 2009 Amsterdam.

Robert Jasper Grootveld was een Nederlands kunstenaar die vooral bekend is geworden door zijn happenings op het Spui in Amsterdam. Grootveld was een voorloper van de provobeweging, waarbij hij zich later aansloot.

Robert Jasper Grootveld deed tijdens zijn leven naar eigen zeggen 'niets zo vaak als stoppen met roken'. Hij voerde lange tijd actie tegen de reclame-industrie als een zogenaamde 'antirookmagiër'. Later ontwierp hij drijvende tuinen. Hij maakte vlotten van piepschuim met aarde erop waar planten en bomen op konden groeien.

Biografie
Grootveld was een zoon van Frits Grootveld; een timmerman in Amsterdam die lid was van de vrijdenkersvereniging De Dageraad. In 1954 werd Grootveld ijscoventer, verdiende goed, maar was ontevreden. Tijdens een fietstocht per bakfiets naar Parijs realiseerde hij zich dat hij beroemd wilde worden.

De wereld hoorde voor het eerst van Grootveld toen hij in 1955 'als drenkeling' op een vlot door de grachten dreef. De actie veroorzaakte grote ophef, en de beelden gingen de hele wereld over.

In opdracht van Jan Vrijman deed hij onderzoek onder de aanhangers van Lou de Palingboer. Daarna werd Grootveld glazenwasser van het Hirsch-gebouw aan het Leidseplein.

In 1961 werd hij anti-rookmagiër, zoals hij het zelf noemde. Op allerlei affiches met reclame voor sigaretten zette hij een grote letter 'K' (voor kanker). In december 1961 werd hij hiervoor gearresteerd en gevangen gezet. Zelf rookte hij tot zijn overlijden in 2009 aan een longziekte rustig door.

Vervolgens organiseerde hij manifestaties, zogenaamde 'happenings', in een tot "anti-rooktempel" omgedoopte garage van Nicolaas Kroese aan de Korte Leidsedwarsstraat in Amsterdam. Onder de toeschouwers bevonden zich onder andere Harry Mulisch en Ramses Shaffy. Enkele weken na de ingebruikname stak Grootveld de tempel in brand. Hij werd hiervoor tot een voorwaardelijke gevangenisstraf veroordeeld.

Grootveld had in deze periode ook contact met Bart Huges, met wie hij een symbool ontwierp – een appel in een driehoek – voor Amsterdam als magisch centrum in de delta. Grootveld, volgens eigen zeggen al vanaf zijn derde levensjaar in de ban van Sinterklaas, predikte toen al enkele jaren dat "Klaas komt".

Vanaf 1964 vonden de happenings van Grootveld plaats op het Spui. Grootveld danste vreemd uitgedost om het beeld Het Lieverdje in een wolk van zijn eigen sigarettenrook, terwijl hij allerlei bezweringen riep. De bekendste waren: "Uche, uche, uche" en "Klaas komt". De ceremonie kan worden uitgelegd als een commentaar op de heersende mores: zeggen dat je ergens tegen bent maar het ondertussen wel doen. In 1966 richtte Grootveld de zogeheten 'Klaasbank' op, en op 3 november 1966 nam hij in het Vondelpark een speakers' corner in gebruik.

Met de schilder Theo Kleij richtte hij het Exotisch Kitsch Conservatorium op, dat weer overging in de Insekten-sekte/het deskundologisch laboratorium, waarbij ook Aad Veldhoen, Simon Vinkenoog, Max Reneman en Ernst Vijlbrief waren betrokken.

Nadat Provo zichzelf in 1967 had opgeheven, kwam Grootveld in een crisis. Grootveld begon samen met Kees Hoekert de Lowland Weed Company, om vrij marihuanagebruik te propageren.

Later ontwikkelde Grootveld zich tot vlottenbouwer. Zijn "drijvende tuinen" vervaardigde hij van blokken piepschuim die met synthetisch doek werden omwikkeld, waarna er om het geheel een net werd geknoopt. Op de vlotten werd aarde gestort zodat er planten konden groeien. De eerste drijvende tuinen werden in 2000 overgedragen aan stadsdeel Zeeburg. Grootvelds voorbeeld werd nagevolgd door zijn buurman, beeldend kunstenaar Arie Taal.

Zijn laatste jaren sleet Grootveld in betrekkelijke eenzaamheid. Hij was manisch-depressief en door zijn vreemde gedrag en scheldkanonnades had hij veel van zijn vrienden van zich vervreemd. Vanaf het moment dat hij werd opgenomen in Sint Jacob ging het wat beter.

Grootveld overleed woensdagnacht 26 februari rond 04:00 uur in het Onze Lieve Vrouwe Gasthuis/verzorgingstehuis Sint Jacob in Amsterdam. Zijn biograaf Eric Duivenvoorden heeft dat bekendgemaakt. Duivenvoorden publiceerde onlangs een biografie over Grootveld onder de titel Magiër van een nieuwe tijd. Volgens Duivenvoorden bedacht Grootveld onder meer het witte-fietsenplan.

Websites:
. GNU Free Documentation License. It uses material from the Wikipedia article http://nl.wikipedia.org/wiki/Robert_Jasper_Grootveld


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 481.