kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Jean Baudrillard

Franse mediawetenschapper, cultuurcriticus, postmodern filosoof en socioloog, geboren in Reims, 29 juli 1929, overleden in Parijs 6 maart 2007.

Baudrillard was een van de meest vermaarde postmodernistische denkers in Europa. Jean Baudrillard was hoogleraar filosofie van cultuur- en mediakritiek aan de European Graduate School. Hij is met name bekend geworden om zijn analyse van hyperwerkelijkheid en simulatie.

Baudrillard werd onder meer bekend door zijn vertalingen van de Duitse schrijver Bertold Brecht en door zijn kritiek op de consumptiemaatschappij.

Levensloop
Baudrillard werd in 1929 als boerenzoon geboren in de buurt van Reims. Hij studeerde Duits, werkte jarenlang als leraar, tot hij in de jaren zestig ontdekt werd door de marxistische filosoof Henri Lefebvre, die hem als socioloog de universitaire wereld binnenhaalde.

Aanvankelijk was Baudrillard communist, maar na de studentenopstand in 1968 werd hij steeds kritischer ten aanzien van het marxisme. Hij hekelde vooral het feit dat het marxisme de moderne massacultuur niet goed kon verklaren.

Begin jaren zeventig werd hij hoogleraar sociologie aan de nog jonge, ‘revolutionaire’ universiteit van Nanterre. Hij ontwikkelde zich tot een van de meest invloedrijke sociologen van de postmoderne massacultuur.

Hij ontwikkelde vervolgens de theorie van simulacra over de echtheid en werkelijkheid van beelden die wij denken te kennen. Volgens deze theorie zijn massaculturele produkten schijnvertoningen van de echte werkelijkheid die we niet meer kennen.
Volgens Baudrillard heeft de mens het contact met de echte wereld verloren, doordat hij een beeld van de wereld creëert aan de hand van wat hij in de media ziet.
De werkelijkheid is vervangen door een schijnwereld van reclame, design en massatoerisme.
Een voorbeeld van een 'simulacrum' is dat iedereen weet hoe een neerstortend vliegtuig eruit ziet. Maar wij weten dit doordat we dit op tv hebben gezien. Het 'kennen' van dit beeld is dus niet gebaseerd op onze eigen waarheid, maar op de waarheid die gecreëerd is op tv.

De simulacratheorie impliceert volgens hem ook dat de moderne politiek niet meer functioneert, omdat schijn de werkelijkheid vervangt.

Baudillard schreef ruim vijftig werken, waaronder het in het Nederlands verschenen De fatale strategieën.

Jean Baudrillard is dinsdag 6 maart 2007 op 77-jarige leeftijd in Parijs overleden.

Baudrillards kunsttheorie
Baudrillard formuleerde vrij scherp de postmoderne visie op de functie van actuele kunst. Met name sprak hij over het kunstwerk als "genaamtekend" object binnen een systeem van objecten en het kunstwerk als fatale strategie tegen het zinvolheidsdenken.

Kunstwerk als object met een socio-economische tekenwaarde
Baudrillard beschouwt het kunstwerk niet alleen als een geschilderd oppervlak, maar ook als een genaamtekend voorwerp. Het wordt daardoor een teken in een systeem: het oeuvre van de kunstenaar. Het schilderij wordt dan niet meer bekeken voor wat het waard is als esthetisch object. De filosoof ziet het kunstwerk als een teken waardoor de verzamelaar van kunst zich onderscheidt, ofwel als lid van zijn eigen groep, ofwel als middel om te refereren aan een groep met een hoger sociaal statuut.

Kunstwerk als fatale strategie
Volgens Baudrillard is elke vorm van kritische radicaliteit vandaag nutteloos geworden. Alle negativiteit is opgelost in een wereld die schijnbaar een voltooide realisatie is. Er rest ons slechts een "fatale strategie" te openen tegen de raadselachtigheid van de dingen. De kunst meer waar laten worden dan gewone handelswaar is een voorbeeld van zo'n fatale strategie.
Wij baden volgens Baudrillard via de media in een alomtegenwoordigheid en grenzeloze aanwezigheid van communicatie in een geweldige hyperrealiteit van informatie. Ze veegt bv elke oorspronkelijke nog bestaande scheiding tussen intimiteit en publiciteit weg. In zo'n "spectakelmaatschappij" is alleen nog plaats voor boodschappen die als lege codes circuleren in een systeem van betekenisloze ruil. Sommige beeldende kunstvormen kunnen als balsem een oase van communicatie vormen, als rustoord voor de extase van de communicatie.

Websites: GNU Free Documentation License. It uses material from the Wikipedia article http://nl.wikipedia.org/wiki/Jean_Baudrillard.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 596.