kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 16-03-2008 voor het laatst bewerkt.

Jezus

De naam Jezus is een vernederlandsing van het Latijnse Iesus dat weer een verlatinisering is van het Griekse Ιησους (spreek uit: Jèsoes). Dit is op zijn beurt weer een vergrieksing van het Hebreeuwse Jesjoea, een latere vorm van Jehosjoea, waarvan de directe vernederlandsing Jozua is. Dit is tevens de naam van een oudtestamentisch Bijbelboek, dat in de Griekse vertaling Septuagint inderdaad Ιησους heet.

De naam "Jezus" betekent "God redt". Dit was voor en rond het begin van de jaartelling een Joodse naam.

Jezus Christus
De traditioneel-christelijke benadering behandelt Jezus zoals hij in de (orthodoxe) traditie van het christendom wordt opgevat, namelijk dat hij de gezalfde van God is ('gezalfde' komt van het Griekse woord 'christos' wat in het Nederlands wordt weergegeven als 'christus') en zelf ook (onderdeel van) God is (de leer van de goddelijke drie-eenheid). In de traditioneel-christelijke benadering wordt Jezus daarom aangeduid als Jezus Christus; soms ook als Jezus de Messias ('messias' betekent eveneens 'gezalfde' en is de Nederlandse weergave van het Hebreeuwse woord 'masjiach').

Jezus Christus is de stichter van het christendom. Christus (van het Griekse 'christos') betekent: 'gezalfde verlosser'. Hij wordt ook wel 'de zoon van God' genoemd. Zijn leven en leer staan beschreven in de bijbel. Ongeveer 2000 jaar geleden werd hij geboren in Palestina. Zijn geboorte is omgeven met wonderen. Zo werd hij geboren uit een maagd, Maria, en kwam hij ter wereld in een stal in Bethlehem. Direkt na zijn geboorte kwamen herders, door engelen gewaarschuwd, hem aanbidden als de nieuwe koning. Jezus groeide op in de joodse godsdienstige traditie. Op ca. dertigjarige leeftijd begon hij zijn leer te verkondigen, die op enkele belangrijke punten afweek van de joodse godsdienst. Hij verzamelde een groep volgelingen om zich heen. Zijn optreden bracht hem in conflict met de overheid en hij werd veroordeeld tot de dood aan het kruis. Hij stond, volgens de bijbel, echter op uit de dood. Na zijn opstanding werd hij gezien door een aantal van zijn leerlingen. Veertig dagen na zijn dood verliet hij de aarde. Daarna gingen zijn volgelingen door met het verkondigen van zijn leer. Zo ontstond het christendom.

Jezus van Nazareth
De historisch-kritische benadering van Jezus van Nazareth probeert op een wetenschappelijke en rationele wijze te achterhalen wat we over zijn bestaan kunnen weten, wat hij kan hebben gezegd en gedaan.
Voor de kennis van Jezus zijn we voor meer dan 90% aangewezen op de vier canonieke evangeliën (Matteüs, Marcus, Lucas, Johannes). Verder zijn er nog enkele andere gegevens in de andere geschriften van het Nieuwe Testament: vooral in de Handelingen der Apostelen, maar ook nog in de brieven. De gegevens zijn echter minimaal en betreffen hoofdzakelijk de interpretatie van de dood van Jezus en de zogeheten ‘paaservaringen’, die in het Nieuwe Testament zelf als verschijningen geduid worden.

Hoewel onder onderzoekers algemeen erkend wordt dat er geen fysiek bewijs is dat Jezus heeft bestaan, gaan vrijwel alle historici er van uit dat Jezus wel degelijk een historische figuur is. Zij doen dit op grond van de vele sporen die Jezus heeft nagelaten in de godsdiensten van het Midden-Oosten en de tekstkritiek van de bestaande bronnen (isolering van het kerygma).

Jezus buiten het christendom
Aan Jezus worden buiten het christendom verschillende betekenissen toegekend die afwijken van die van het christendom. In deze religieuze, levensbeschouwelijke of filosofische visies wordt hij gezien als een profeet, een valse profeet, een grote verlichte meester, een spiritueel heler of een gewoon persoon die pas na zijn dood een goddelijk statuut heeft gekregen.

Jodendom
De aanname dat Jezus (orthodoxe Joden duiden hem in het Hebreeuws aan met Jesjoe) de messias was, wordt in het jodendom gezien als een ketterij. De wereld is niet behouden en het messiaanse tijdperk is niet aangebroken. Joodse religieuze leiders en autoriteiten beschouwen de leringen die aan Jesjoe worden toegeschreven als varianten op de opvattingen van de Essenen en Farizeeërs uit dezelfde tijd. Zij merken op dat de beschrijving van het leven van Jesjoe, past bij een toegewijde Jood en opstandige nationalist ten tijde van de Tweede Tempel. Terwijl eerdere volgelingen van Jesjoe wellicht behoorden tot een joodse sekte, waren het de leringen van Paulus die de relatie tussen het christendom en het jodendom verbraken. Diverse gebruiken in het christendom zijn duidelijk afkomstig uit het jodendom, maar hebben een theologische betekenis aangenomen die aan het jodendom vreemd is.
Er zijn diverse pogingen gedaan om het klaarblijkelijke conflict tussen de joodse en christelijke theologische gezichtspunten over de messias met elkaar te verzoenen. Vooral het werk van Franz Rosenzweig is bekend geraakt, die postuleerde dat er een twee-zijdig verbond bestaat, waarbij christenen een Messias hebben gekozen om zich te bekeren vanuit de heidense wereld.
Messias belijdende Joden houden Jezus wel voor de messias (door hen Jesjoea genoemd) en onderhouden daarmee een christelijke visie maar beleven dit verder op een zo joods mogelijke wijze.

Mandaeërs
De mandeeërs zien Jezus als een valse profeet in vergelijking met Johannes de Doper.

Gnostiek of gnosticisme
De gnostiek is een aantal uiteenlopende groeperingen, die ontstaan zijn uit de confrontatie van het gnosticisme met het christendom. Door de verschillende gnostische sekten werd Jezus gezien als de verlosser en brenger van gnosis. In gnostische sekten zoals de manichaeërs vervulde Jezus geen rol als verlosser, terwijl in andere juist verraders werden vereerd, zoals Kaïn en Judas. In enkele gevallen stapte men van de oude godheid af (zoals de sethianen) en ging men voortaan Jezus aanbidden.
In de vroegchristelijke stroming van de gnostiek is Jezus geen God maar een boodschapper, die de mens komt oproepen 'zichzelf te herinneren'. Gnostische en gnostiserende Geschriften, waaronder de zogenaamde Nag Hammadi-geschriften (teruggevonden in 1945) presenteren Jezus als iemand die een radicale breuk voorstond met het beeld van JHWH als een wreedaard. In deze teksten kan men lezen, dat de 'god van liefde' waarover Jezus sprak onmogelijk dezelfde zou kunnen zijn als de 'wraakzuchtige' en 'jaloerse' god uit het Oude Testament.
In de gnostische teksten komt geen biografie van Jezus voor zoals in de evangeliën van het Nieuwe Testament. Ook de kruisiging en de opstanding worden meestal niet genoemd. Veel van deze teksten vertellen over een ontmoeting met Jezus in een visioen, vergelijkbaar met de ervaring van Paulus op weg naar Damascus. In de meeste gnostische teksten wordt daarom ook ontkend dat Jezus in een lichamelijke gestalte op aarde zou zijn geïncarneerd, omdat men Jezus alleen 'in de geest' zou kunnen ontmoeten.

Isa (Jezus in de islam)
Isa (عيسى, ook wel Isa bin Maryam, "Isa zoon van Maryam" genoemd) is de islamitisch-Arabische naam voor Jezus, die in de Koran genoemd wordt als een belangrijk profeet en boodschapper van de Indjil. Christelijke Arabieren gebruiken de term Yasu' al-Masih (يسوع المسيح).
Moslims in de hoofdstroom van de islam geloven dat Jezus (Arabisch: Isa) een boodschapper en een van de profeten van Israël was. Daarnaast geloven zij ook dat hij de messias is. Zij geloven ook in de wonderen van Isa (zijn geboorte, genezingen, hemelvaart, etc.), maar geloven dat deze wonderen door God verricht werden via Isa, iets dat gedeeld wordt met veel christenen, die zich daarbij beroepen op Fillipenzen 2:6-8. Moslims beschouwen Isa niet als de zoon van God en beschouwen ieder geloof dat hij goddelijk was als een ketterij die onverzoenbaar is met de eenheid van God. In Soera Pracht en Praal 81 staat: “Indien de Barmhartige een zoon had, dan zou ik de eerste der aanbidders zijn.” De Koran zegt ook dat Isa een 'woord' van God was, omdat zijn komst in het Oude Testament werd voorspeld.
Moslims geloven ook niet dat Isa gekruisigd is; de Koran verhaalt dat God het deed vóórkomen alsof Isa gekruisigd werd, maar dat dit niet zo was en dat hij in leven bleef. Sommige moslims geloven dat een van de personen die probeerde Isa te vermoorden dankzij ingrijpen van God op hem ging lijken en plaatsvervangend is gekruisigd, terwijl Isa naar de hemel werd verheven. Zij verwachten dat Isa terug zal komen op aarde. Deze voorstelling van zaken doet wel wat denken aan het vroege docetisme, dat onderwees dat slechts een gelijkenis (Grieks: 'dokesis') van Isa werd gekruisigd. Het docetisme werd door de vroege Rooms-katholieke Kerk veroordeeld als ketterij.
Sommige andere sekten, met name de moslims die tot de (Pakistaanse) Ahmadiyyabeweging behoren, geloven wel dat Isa gekruisigd werd, maar niet dat hij aan het kruis is gestorven. Ze geloven dat hij van het kruis werd afgenomen en verzorgd door zijn trouwe discipelen. Later herstelde hij van zijn wonden en reisde hij naar India. Hij zou in Kasjmir begraven zijn waar hij bekend is onder de naam Yuz Asaf. Zij geloven dat een speciale graftombe in Kasjmir waarop deze naam nog vermeld staat, het graf van Isa is.

Antroposofie
De christologie neemt een centrale plaats in in de antroposofie. De antroposofie ontstond in 1912. Rudolf Steiner was sinds 1902 voorzitter van de Duitse afdeling van de Theosofische Vereniging. In 1912 verliet Steiner de Theosofische Vereniging wegens een fundamentele onenigheid met het bestuur m.b.t. hun bedoeling om de toen nog jonge Jiddu Krishnamurti aan de wereld voor te stellen als de Messias, de teruggekeerde en gereïncarneerde Jezus als christus, wat voor Steiner een absurditeit was. Volgens Rudolf Steiner was de fysieke incarnatie van Jezus aan het begin van onze tijdrekening een eenmalige en centrale gebeurtenis. Rudolf Steiner noemt dit de „Christus impuls“ en het „mysterie van Golgotha“. Naast een groot aantal voordrachten over dit thema werkte Rudolf Steiner, samen met een aantal theologen, ook een vernieuwing van de cultus uit. Deze beweging voor een liturgische vernieuwing is wereldwijd actief onder de naam Christengemeenschap.

New Age
Heden ten dage zien veel New Agers Jezus als een onbegrepen goeroe die verlichting predikte. In Het Urantiaboek wordt Jezus neergezet als de spirituele leider van dit specifieke deel van het universum waarin deze planeet zich bevindt. De titel 'Zoon van God' wordt in dit boek beschreven als een naam waar leiders van zogenaamde 'Plaatselijke Universa' krachtens de hemelse hiërarchie voor in aanmerking komen. Jezus zou zo iemand geweest zijn, reeds voor zijn geboorte op aarde en sinds zijn dood heeft hij deze functie weer aangenomen.

Atheïsme
Voor vele atheïsten, agnostici en deïsten was Jezus een gewoon mens, een van de vele Jezussen die er in die tijd in Palestina rondliepen — een rondreizende joodse leraar die geen wonderen verrichtte en evenmin claimde God te zijn. Zij vinden zich eerder terug in de historisch-kritisch benadering Jezus (historisch-kritisch benaderd), waarin de bovennatuurlijk verhalen over Jezus beschouwd worden als mythische en symbolisch-literaire constructies achteraf. Voor een aantal atheïsten heeft Jezus als persoon nooit bestaan.


Copyright, This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the Wikipedia article http://nl.wikipedia.org/wiki/Jezus.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 20.