kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 14-06-2011 voor het laatst bewerkt.

Johannes Esser

Verzamelaar en arts.

Briljant arts, schaakkampioen én verzamelaar
Als plastische chirurg heeft J.F.S. Esser (1877 - 1946) grote roem verworven. Esser geldt als de grondlegger van de plastische en reconstructieve chirurgie. Als schaker werd hij in 1913 Nederlands schaakkampioen.
Kunsthistorisch gezien was hij verzamelaar van het vroege modernisme in Nederland. In zijn Amsterdamse periode als arts (1905-1913) bracht hij meer dan 800 kunstwerken bij elkaar. Onder zijn patiënten telde hij Sluijters en Breitner, die hem introduceerden bij andere kunstenaars. Hij ontmoette ze op kunstenaarssociëteit Arti et Amicitiae en in zijn souterrain aan de Willems-parkweg waar hij wekelijks een ontvangst organiseerde. Esser kocht direct bij de kunstenaars, ruilde weer en onderhandelde. Juist het 'uit de eerste hand' verzamelen en zijn keuze voor jonge, nog onbekende kunstenaars typeren hem als vooruitstrevend verzamelaar.

Esser verzamelde aanvankelijk werk van de Haagse School en de Amsterdamse impressionisten, met name Breitner. Vanaf 1907 richtte hij zich op de nieuwe in die tijd 'ultra-moderne' kunstenaars als Jan Sluijters, Leo Gestel, Piet Mondriaan en Piet van der Hem. In die periode werd hun werk regelmatig afgekraakt door de pers en geweigerd voor tentoonstellingen. Esser steunde ze niet alleen, maar zorgde ook voor naamsbekendheid. Hij wordt beschouwd als de eerste serieuze Mondriaan-verzamelaar, maar toen deze abstracter ging werken, haakte Esser af.
Hij kocht graag tekeningen, aquarellen en (olieverf)schetsen. Hij hield van de verkennende en vaak meer gedurfde manier van uitbeelden van de tekening. Zijn voorkeur voor het 'onaffe' resulteerde in een uitgebreide collectie schetsen.

Publicatie
Collectie en biografie van Esser worden uitgebreid beschreven en voorzien van kleurafbeeldingen in De onstuitbare verzamelaar J.F.S. Esser. Mondriaan, Breitner, Sluijters e.a. Auteurs Jacqueline de Raad, Mayken Jonkman.

Documentaire
Singer Laren maakt een documentaire over het fascinerende leven van Johannes Esser.

IK WIL KONING ZIJN
De onstuitbare verzamelaar J.F.S. Esser, over zijn leven, werk en kunst

Johannes Esser (1877-1946) kocht niet alleen al heel vroeg moderne kunst die toen nog niemand mooi vond, zoals Piet Mondriaan en Jan Sluijters, hij leidde daarnaast een bizar leven als plastisch chirurg én Nederlands kampioen schaken.

Als kunstverzamelaar was Esser uniek; hij was de eerste verzamelaar van Piet Mondriaan en kocht schilderijen van Jan Sluijters, Leo Gestel, Piet van der Hem en andere modernen, in een tijd dat de meeste mensen het te wild en schreeuwerig vonden, heel anders dan de bruine, tonige voorstellingen van Israëls en Breitner die men gewend was.
Esser was daarnaast een van de allereerste plastisch chirurgen die baanbrekende operaties verrichtte. Na de Eerste Wereldoorlog streefde hij naar een Chirurgische Vrijstaat, een onafhankelijk land waar oorlogsverminkten konden worden genezen en revalideren.
Daarbij zag hij ook nog kans in 1913 het Nederlands kampioenschap schaken te winnen.

Johannes Esser was een unieke figuur met een leven vol passie en idealen, die uiteindelijk roemloos overleed in een slooppand in Chicago.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 152.

Tweets by kunstbus