kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Karl Marx

Karl Marx, samen met Engels stichter van het wetenschappelijk socialisme of marxisme

In Europa deed de industriële revolutie een grote kloof ontstaan tussen de kapitalisten, die eigenaars waren van de fabrieken en de arbeiders, die de rijkdom produceerden. De Duitste filosoof Karl Marx dacht een radicaal systeem uit dat een einde aan dit onrecht moest maken.

Met de strijdkreet ‘Arbeiders aller landen, verenigt U !' zette hij zijn visie op de geschiedenis uiteen, waarin de economische krachten als motor achter de gebeurtenissen figureerden. Hij was ervan overtuigd dat een klassenstrijd zou losbarsten tussen kapitalisten en arbeiders, en dat de laatsten een nieuwe, communistische maatschappij zou creëren. Zijn ideeën werden tijdens zijn leven zogoed als genegeerd, maar hij had een enorme impact op de geschiedenis van de 20ste eeuw.

biografie
Karl marx werd geboren in een Duits-joodse familie in Trier, Rijnland (Duitsland) op 5 mei 1818 als zoon van een rechtsgeleerde. Zijn moeder was een meisje Presburg uit Nijmegen. Haar zuster was getrouwd met Lion Philips, de voorvader van Frits Philips. Karl kwam herhaaldelijk naar Zaltbommel, de bakermat van de Philipsen, om bij zijn oom Lion een voorschot te nemen op de erfenis van zijn moeder. De familie Philips wordt niet graag herinnerd aan hun joodse oorsprong en aan hun familieband met Karl Marx.

1835 - 1841 Studeert in Bonn en Berlijn,
Op zeventienjarige leeftijd ging Karl aan de Universiteit van Bonn rechten studeren, maar door gebrek aan belangstelling gaf hij die studie na één jaar op, en ging in Berlijn filosofie studeren. Daarnaast verdiepte Karl Marx zich in geschiedenis en economie. Aan de universiteit van Jena promoveerde hij tot doctor in de filosofie. Pogingen om aan een universiteit benoemd te worden mislukten, omdat de duitse reactionaire universiteiten hem te liberaal vonden. Marx stond kritisch tegenover godsdienst en het luxueuze leven van de hoge klasse.

In 1842 werd Marx redacteur van de Rheinische Zeitung in Keulen en hield zich steeds meer bezig met economische vraagstukken, maar wegens zijn radicale opvattingen werd dit blad in 1843 verboden.

Hij maakte zich los van de kring van jong-heqelianen en bekeerde zich tot het materialisme.

1843 - Huwt Jenny von Westphalen

In 1844 vestigde Marx zich, na herhaalde aanvaringen met de Pruisische autoriteiten, in Parijs, waar hij redacteur werd van de Deutsch Französische Jahrbücher, waarin felle kritiek werd geleverd op de bestaande maatschappelijke orde. Door een artikel in dit blad leerde hij de zakenman Friedrich Engels uit Manchester kennen, waarmee hij zeer bevriend werd.

In 1845 werd Marx gedwongen Parijs te verlaten en vestigde zich in Brussel samen met Friedrich Engels en sloten zich aan bij de socialistische beweging. Samen schreven zij het Communistisch Manifest.

1848 - Schrijft samen met Engels ‘het Communistische Manifest'
In 1848 schreven Engels en Marx het Communistische Manifest, dat opende met de woorden : ‘De geschiedenis van alle maatschappijen tot nu toe is de geschiedenis van de klassenstrijd'. Het boek beschrijft het communisme en moedigt arbeiders aan om in opstand te komen tegen de bourgeoisie, diegenen die het kapitaal en de eigendommen in handen hebben.

In 1848 vertrokken Marx en Engels naar Duitsland om actief deel te nemen aan de revolutie. Dit mislukte en Marx werd opnieuw verbannen.
In 1848 braken revoluties uit in vele Europese landen. Alle ontstonden ze uit onvrede met de onderdrukking. De revoluties werden in de kiem gesmoord, maar ze gaven Marx de hoop dat een communistische revolutie op grote schaal niet lang op zich zou laten wachten.

Marx vestigde zich nu in Londen, waar hij de rest van zijn leven in armoede verbleef, onderhouden door Engels en zijn sporadische inkomen als journalist.

1864 - Richt de Internationale Arbeidersvereniging op, bekend als de ‘Eerste Internationale'
De Eerste Internationale Arbeidersvereniging werd in 1864 door Marx opgericht om de revolutionaire bewegingen over de hele wereld de coördineren. Na een aantal onenigheden tussen Marx, voorstander van een strenge, gencentraliseerd bestuur, en de anarchist Michaïl Bakoenin, die voorstander was van lokale besturen, werd de Internationale in 1876 verboden.

In 1867 verscheen de eerste druk van Das Kapital, het beroemste boek dat de grondslag vormde voor het Marxisme. Marx voorspelde massale werkloosheid als gevolg van technische ontwikkeling. Volgens de theorie van Marx veroorzaakt de invoering van machines een verlaging van de kosten van het levensonderhoud en dus van de lonen. Zoals Quesnay aannam dat de grond de enige factor is die meerwaarde oplevert, zo neemt Marx aan dat dit uitsluitend met arbeid het geval is. Volgens Karl Marx zullen de 'krachten' in de bestaande kapitalistische maatschappij deze omvormen tot de collectivistische maatschappij.

Marx onderscheidt (voorspelt) daarin de volgende vijf krachten of stadia:
1. De concentratie wet, waarbij grote ondernemingen voortdurend de kleine opslokken, en hierdoor steeds grotere ondernemingen onstaan.
2. De accumulatie wet, veronderstelt dat kapitalisten, die de meerwaarde ontvangen, door concurrentie proberen de omvang van de ondernemingen steeds te vergroten.
3. De Verelendung, de voortdurende verslechtering van de positie van de proletarische klasse, die afhankelijk zijn van de kapitalisten. De armoede zal steeds groter worden.
4. De crisistheorie, die wordt afgeleid uit de wet van de steeds maar dalende winstvoet. Het gaat de bedrijven steeds slechter, waardoor arbeiders worden ontslagen. Hierdoor ontstaat weer sociale ellende.
5. De ineenstorting ('Zusammenbruch') van de kapitalistische maatschappij. De crises, aldus Marx, zullen elkaar steeds sneller opvolgen en de positie van de arbeidende klasse zal voortdurend slechter worden. De spanning tussen de klassen wordt onhoudbaar.

De steeds grotere accumulatie van kapitaal in steeds minder handen zou dus leiden tot de uitbuiting van de arbeidsklassen maar zou uiteindelijk ook zorgen voor de ondergang van het systeem omdat de winstvoeten onvermijdelijk zouden dalen.

Het levenswerk van Marx was een studie die de wortels en de evolutie van de kapitalistische maatschappij moest blootleggen. Het eerste deel van Das Kapital verscheen in 1867 ; de volgende twee delen verschenen pas na zijn dood. Hij voorspelde dat het kapitalisme zou verdwijnen en plaatsmaken voor een klassenloze, communistische maatschappij.

Met de publicatie van 'Der Burgerkrieg in Frankreich (1871) vestigde hij zijn naam wijd en zijd als voorvechter van de arbeidersklasse. Zijn laatste belangrijke verhandeling was 'Kritik des Gothaer Programms (1875), waarin hij de richting die sommige Duitse socialisten insloegen veroordeelde.

Moe, ontmoedigd en opgezadeld met een slechte gezondheid, slaagde Karl Marx er toch nog in om in zijn latere leven een onophoudelijke stroom van boeken te produceren. Hij stierf op 14 maart 1883. Marx werd begraven in het Highgatekerkhof in Noord-Londen.

Vooral door z'n indrukwekkende theoretische werken geldt Marx als de geestelijke vader van zowel het communisme als de sociaal-democratie. Veel later ontwikkelde Vladimir Lenin, een Rus, het moderne communisme aan de hand van boeken van de Duitse filosoof Karl Marx.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 56.